Pellet jest paliwem, ale żeby powstał, trzeba zużyć sporo energii w innej postaci. Trociny i zrębki muszą zostać rozdrobnione, wysuszone, sprasowane pod dużym naciskiem, schłodzone i zapakowane. Większość tych etapów napędza prąd. W zakładzie, który sprzedaje produkt o niskiej marży jednostkowej, koszt energii elektrycznej na tonę bywa jedną z pozycji decydujących o opłacalności całej produkcji.
Od trocin do worka: gdzie zakład zużywa prąd
- Młyny młotkowe rozdrabniają surowiec do jednolitej frakcji i mają wysoki pobór przy każdym uruchomieniu.
- Suszarnie bywają opalane biomasą, ale wentylatory, napędy bębna i przenośniki zasila prąd.
- Granulatory z matrycą pierścieniową to najpotężniejsze odbiorniki w zakładzie, pracujące pod stałym, dużym obciążeniem.
- Kondycjonery przygotowujące surowiec przed prasowaniem.
- Chłodziarki przeciwprądowe, które stabilizują gotowy pellet po wyjściu z matrycy.
- Przesiewacze oddzielające frakcję drobną, zawracaną do ponownej granulacji.
- Przenośniki ślimakowe i kubełkowe łączące wszystkie etapy w jedną linię.
- Odciągi pyłu i cyklony, pracujące przez cały czas trwania produkcji ze względów bezpieczeństwa.
Z tej listy wynika, że linia do produkcji pelletu to w praktyce jeden długi ciąg technologiczny. Zatrzymanie jednego etapu zatrzymuje pozostałe, a ponowny start oznacza jednoczesne uruchomienie wielu napędów. Zakład pracuje więc zwykle w trybie ciągłym, z wysokim i dość równym poborem, przerywanym rozruchami po przestojach.
Granulator jako główny odbiornik
Prasa granulująca odpowiada za największą część zużycia i to na niej najbardziej widać wpływ stanu technicznego linii. Zużyta matryca i wytarte rolki podnoszą opór prasowania. Silnik pracuje wtedy ciężej przy tej samej wydajności, a zużycie energii na tonę rośnie stopniowo, bez żadnego sygnału alarmowego.
Dla rachunku oznacza to jedną praktyczną rzecz. Porównywanie zużycia miesiąc do miesiąca ma sens tylko razem z tonażem. Zakład, który zestawia faktury z wielkością produkcji, zobaczy wzrost zużycia jednostkowego wcześniej niż dział utrzymania ruchu i będzie wiedział, że problem leży w maszynie, a nie w umowie.
Sezon sprzedaży a rytm produkcji
Popyt na pellet jest wyraźnie sezonowy i rośnie przed zimą. Produkcja często trwa jednak przez cały rok, a nadwyżki trafiają do magazynu. W rachunku za energię widać wtedy obraz dość równy, choć przychody rozkładają się nierówno. To dobra wiadomość przy negocjacjach, bo wyrównany profil zużycia jest dla sprzedawcy łatwiejszy do wyceny.
Inaczej wygląda zakład, który ogranicza produkcję latem. Moc umowna zamówiona pod pełną pracę wszystkich granulatorów jest wtedy opłacana także w miesiącach, gdy część linii stoi. W takim przypadku warto policzyć, czy dopasowanie mocy do rzeczywistego rytmu pracy nie daje więcej niż sama negocjacja ceny.
Od czego zacząć przegląd rachunków
- Zestawić faktury z tonażem z tych samych miesięcy i wyliczyć zużycie na tonę pelletu.
- Porównać ten wskaźnik z historią wymian matryc i rolek na granulatorach.
- Ustalić, w których miesiącach padały najwyższe szczyty poboru i czy wiązały się z rozruchem po przestoju.
- Sprawdzić moc umowną każdego punktu poboru energii (PPE) wobec faktycznej liczby pracujących linii.
- Przygotować profil zużycia z całego roku przed rozmową o nowej umowie.
Zasada TPA (Third Party Access) pozwala kupować energię od wybranego sprzedawcy, niezależnie od operatora systemu dystrybucyjnego (OSD). Warunki zakupu energii elektrycznej ustalamy dla każdego zakładu osobno, zaczynając od dokumentów, które firma już ma, czyli od rozliczeń. To jest analiza kosztów energii. Jeżeli suszarnia albo ogrzewanie budynków korzysta z gazu, przy tej samej okazji sprawdzamy warunki zakupu gazu ziemnego.
Najczęstsze pytania
Który etap produkcji pelletu zużywa najwięcej energii elektrycznej?
Zwykle granulacja. Prasa z matrycą pierścieniową pracuje pod dużym i stałym obciążeniem, a jej silnik jest największym odbiornikiem w zakładzie. Znaczący udział mają też młyny młotkowe, zwłaszcza przy twardszym albo grubszym surowcu. Suszarnia bywa opalana biomasą, więc jej koszt nie trafia na fakturę za prąd, choć wentylatory i napędy nadal go pobierają. Dokładny podział zależy od konstrukcji linii i jakości surowca.
Czy zużyta matryca podnosi koszt energii na tonę pelletu?
Tak, choć nie od razu. Zużyta matryca i wytarte rolki zwiększają opór prasowania, więc silnik granulatora pracuje ciężej przy tej samej wydajności. Zużycie energii na tonę rośnie stopniowo i łatwo przypisać je sezonowi albo surowcowi. Dopiero zestawienie faktur z tonażem pokazuje trend. Taki wskaźnik bywa dobrym sygnałem dla działu utrzymania ruchu, że zbliża się czas wymiany narzędzi.
Jak sezon grzewczy u odbiorców wpływa na zużycie w zakładzie?
To zależy od organizacji produkcji. Zakład, który pracuje przez cały rok i magazynuje nadwyżki, ma dość wyrównany pobór, niezależny od sezonu sprzedaży. Zakład ograniczający produkcję latem ma za to okresy, w których część linii stoi, a moc umowna pozostaje ustawiona pod pełną pracę. W tym drugim przypadku warto przeliczyć, czy moc nie jest zbyt wysoka w stosunku do rzeczywistego rytmu roku.
Czy pakowanie pelletu w worki to istotna pozycja w zużyciu?
W porównaniu z granulacją raczej niewielka. Pakowarki workowe, owijarki palet i przenośniki na końcu linii pobierają energię głównie w czasie pracy, a ich moc jest znacznie mniejsza niż moc prasy. Warto jednak pamiętać, że pakowanie często odbywa się w innym rytmie niż produkcja, na przykład intensywnie przed sezonem. Jeżeli zbiega się wtedy z pełną pracą granulatorów, może podnieść szczyt poboru w danym miesiącu.
Podsumowanie
W produkcji pelletu o rachunku za prąd decyduje przede wszystkim granulator, a jego zużycie rośnie razem ze zużyciem matryc i rolek. Zakład pracujący w trybie ciągłym ma wyrównany profil, który jest atutem w rozmowie ze sprzedawcą. Zestawienie faktur z tonażem, moc umowna dopasowana do rzeczywistej liczby pracujących linii i profil zużycia z całego roku porządkują ten koszt bez zmiany technologii.
Szukają Państwo sposobu na optymalizację kosztów energii w firmie? Nasi doradcy bezpłatnie przeanalizują Państwa faktury i przedstawią korzystniejsze oferty dostępne na rynku. Zapraszamy do kontaktu: formularz na stronie logicsolutions.pl/kontakt lub telefon: 883 005 653 lub 500 085 389.