Energia elektryczna dla kuźni i zakładów kucia matrycowego – jak obniżyć koszty?

W nowoczesnej kuźni wsad coraz rzadziej trafia do pieca, a coraz częściej do cewki. Nagrzewnica indukcyjna doprowadza pręt do temperatury kucia w kilkadziesiąt sekund i pozwala uniknąć strat, jakie daje długie utrzymywanie pieca w gotowości. Ta zmiana ma jednak swoją cenę po stronie rachunku za prąd. Energia, która kiedyś szła przez palnik, dziś płynie przez przyłącze, i to w sposób bardzo nierówny w czasie.

Co w kuźni pobiera energię

  • Nagrzewnice indukcyjne są największym odbiornikiem w zakładzie i pracują impulsowo, w rytmie podawania kolejnych prętów.
  • Prasy korbowe i śrubowe mają wysoki pobór chwilowy w momencie uderzenia i znacznie niższy między cyklami.
  • Młoty, zwłaszcza w wykonaniu z napędem hydraulicznym, dokładają krótkie, ale wysokie szczyty.
  • Okrawarki i prasy do dziurowania pracują zaraz po kuciu, w tym samym rytmie co linia główna.
  • Piece do obróbki cieplnej w wykonaniu elektrycznym, prowadzące hartowanie i odpuszczanie odkuwek.
  • Śrutownice oczyszczające powierzchnię gotowych detali.
  • Sprężarki zasilające narzędzia, przedmuchy i układy sterowania.
  • Chłodzenie matryc i wody technologicznej, bez którego narzędzia szybko tracą wymiar.

Zestawienie pokazuje najważniejszą cechę tej branży. Zużycie kuźni nie rozkłada się równo w ciągu godziny, tylko przychodzi falami. Nagrzewnica, prasa i okrawarka pracują w jednym takcie, więc ich szczyty nakładają się na siebie. Średnie zużycie w ciągu doby mówi o zakładzie niewiele. O rachunku decydują chwile, w których wszystko pracuje naraz.

Szczyt, który ustala opłaty na cały rok

Moc umowna jest zamawiana pod najwyższy pobór, a opłaty od niej naliczane są w każdym miesiącu, także wtedy, gdy zakład pracuje na pół gwizdka. W kuźni ten najwyższy pobór pojawia się najczęściej nie w trakcie normalnej pracy, tylko przy rozruchu. Po przerwie weekendowej albo remontowej wszystkie nagrzewnice i piece startują jednocześnie, żeby jak najszybciej wrócić do produkcji.

Taki rozruch potrafi wyznaczyć szczyt, którego w zwykłym tygodniu nie ma wcale. Zakład płaci wtedy przez dwanaście miesięcy za moc potrzebną przez kwadrans w poniedziałek rano. Uporządkowanie kolejności rozruchu nie wymaga żadnej inwestycji, a bywa jednym z najtańszych sposobów na obniżenie opłat stałych.

Energia bierna, czyli pozycja często pomijana

Duże odbiorniki indukcyjne i napędy silnikowe pobierają z sieci nie tylko energię czynną, ale także bierną. Operator systemu dystrybucyjnego (OSD) nalicza za nią osobną opłatę, jeżeli przekroczy ona dopuszczalny poziom. W zakładach kuźniczych ta pozycja potrafi pojawiać się na fakturach miesiącami, bo nikt nie zestawił jej z historią rozbudowy parku maszynowego.

Warto wiedzieć, że opłata za energię bierną nie zależy od sprzedawcy. Zmiana dostawcy jej nie usunie. Da się ją natomiast wychwycić w analizie faktur i przekazać do działu utrzymania ruchu jako konkretną informację, a nie ogólne podejrzenie.

Porządek w kosztach bez zmiany technologii

  • Rozpisać kolejność rozruchu nagrzewnic i pieców po każdej przerwie dłuższej niż zmiana.
  • Odczytać z faktur, w których miesiącach padały najwyższe szczyty i czy pokrywają się z rozruchami.
  • Wyodrębnić opłatę za energię bierną z ostatniego roku i sprawdzić, czy rośnie razem z liczbą maszyn.
  • Dopasować moc umowną każdego punktu poboru energii (PPE) do szczytu z normalnej pracy, a nie z awaryjnego startu.
  • Skrócić czas gotowości pieców do obróbki cieplnej, jeżeli pracują dłużej, niż wymaga harmonogram odkuwek.

Zasada TPA (Third Party Access) pozwala wybrać sprzedawcę niezależnie od operatora sieci, więc kuźnia nie jest przywiązana do jednej oferty. Warunki zakupu energii elektrycznej ustalamy osobno dla każdego zakładu, zaczynając od dokumentów, które firma już ma, czyli od rozliczeń. To jest analiza kosztów energii. Jeżeli piece do obróbki cieplnej albo ogrzewanie hali pracują na gazie, przy tej samej okazji sprawdzamy warunki zakupu gazu ziemnego.

Najczęstsze pytania

Dlaczego nagrzewnica indukcyjna tak mocno wpływa na moc umowną?

Ponieważ pobiera dużą moc w krótkich impulsach, a moc umowna musi pokryć najwyższy z nich. Nagrzewnica rzadko pracuje sama. W tym samym takcie działają prasa i okrawarka, więc szczyty się sumują. Rachunek za energię czynną zależy od łącznego zużycia, ale opłaty stałe zależą od tych kilku chwil w miesiącu, gdy wszystko pracuje naraz. Dlatego w kuźni tak dużo daje uporządkowanie pracy linii.

Jak rozruch po przerwie wpływa na rachunek za cały rok?

Rozruch bywa momentem najwyższego poboru w całym tygodniu. Wszystkie nagrzewnice i piece startują jednocześnie, żeby szybko wrócić do produkcji, i tworzą szczyt, którego nie ma w zwykłej pracy. Jeżeli moc umowna została dobrana właśnie pod ten moment, zakład płaci za nią przez dwanaście miesięcy. Rozłożenie startu urządzeń na kilka kroków pozwala zamówić moc niższą bez ryzyka przekroczeń.

Czy zmiana sprzedawcy usunie opłatę za energię bierną?

Nie. Opłata za energię bierną wynika z pracy urządzeń w zakładzie i jest naliczana przez operatora systemu dystrybucyjnego, niezależnie od tego, kto sprzedaje energię. Zmiana sprzedawcy wpływa na cenę energii czynnej i warunki umowy, ale tej pozycji nie dotyka. Warto ją jednak wyodrębnić przy analizie faktur, bo pokazuje, czy układy kompensacji w zakładzie nadążają za rozbudową parku maszynowego.

Czy przejście z trzech zmian na dwie obniża koszt energii?

Obniża zużycie, ale niekoniecznie w takiej samej proporcji koszt. Mniej godzin pracy to mniej energii czynnej, lecz opłaty stałe zależą od mocy umownej, a ta się nie zmienia, jeśli szczyty zostają na tym samym poziomie. Dochodzi do tego częstszy rozruch po przerwach, który sam potrafi podnieść szczyt. Przy zmianie organizacji pracy warto więc ponownie przeliczyć moc umowną i grupę taryfową, a nie tylko spodziewać się niższej faktury.

Podsumowanie

Kuźnia płaci za energię w rytmie swoich szczytów, a nie średniego zużycia. Najwyższy pobór pojawia się często przy rozruchu po przerwie, a opłata za energię bierną potrafi miesiącami umykać uwadze. Uporządkowana kolejność startu urządzeń, moc umowna dobrana do normalnej pracy i przejrzenie faktur pod kątem energii biernej obniżają koszty bez zmiany technologii.

Szukają Państwo sposobu na optymalizację kosztów energii w firmie? Nasi doradcy bezpłatnie przeanalizują Państwa faktury i przedstawią korzystniejsze oferty dostępne na rynku. Zapraszamy do kontaktu: formularz na stronie logicsolutions.pl/kontakt lub telefon: 883 005 653 lub 500 085 389.

Gaz ziemny dla słodowni – jak obniżyć koszty suszenia słodu?

Słód powstaje w procesie, który przez większość czasu przypomina ogrodnictwo: ziarno moczy się, kiełkuje i rośnie w kontrolowanych warunkach. Dopiero ostatni etap zamienia go w przemysł cieplny. Suszenie zatrzymuje kiełkowanie i nadaje słodowi barwę oraz aromat, a wymaga dużych ilości gorącego powietrza przez wiele godzin. To właśnie ten etap decyduje o tym, ile słodownia płaci za gaz.

Cztery etapy, jeden główny odbiorca gazu

  • Moczenie w kadziach zalewowych wymaga głównie wody i napowietrzania, ciepła niewiele.
  • Kiełkowanie w skrzyniach albo bębnach potrzebuje wilgotnego, chłodnego powietrza, a latem często jego schładzania.
  • Suszenie i prażenie w suszarni to największy odbiorca gazu, bo przez warstwę ziarna przetłacza się gorące powietrze o rosnącej temperaturze.
  • Odkiełkowanie, czyszczenie i magazynowanie w silosach, gdzie gaz praktycznie nie jest potrzebny.

Dla umowy na gaz oznacza to, że zakład ma jednego dominującego odbiorcę, który pracuje cyklicznie. Palniki suszarni pracują z dużą mocą przez długi czas, a potem następuje przerwa na rozładunek i załadunek kolejnej partii. Przy kilku suszarniach pracujących z przesunięciem obraz staje się bardziej równy.

Zima i lato w suszarni

Suszarnia ogrzewa powietrze pobierane z zewnątrz. Zimą musi podnieść jego temperaturę od znacznie niższego poziomu niż latem, więc ta sama partia słodu zużywa w styczniu więcej gazu niż w lipcu. Słodownia pracująca przez cały rok z podobną wydajnością widzi więc w rachunkach wyraźną sezonowość, choć jej produkcja jest stała.

Latem pojawia się z kolei inny koszt. Kiełkowanie wymaga chłodnego powietrza, a przy wysokich temperaturach zewnętrznych trzeba je schładzać. Ten wydatek trafia na fakturę za energię elektryczną, nie za gaz. Oba rachunki warto więc oglądać razem, bo w słodowni koszty energii przesuwają się w ciągu roku z jednego medium na drugie.

Umowa na gaz dopasowana do cyklu

Rozliczenie za gaz składa się z paliwa i dystrybucji. Opłaty dystrybucyjne zależą od mocy umownej i grupy taryfowej, a stawki operatora systemu dystrybucyjnego (OSD) zatwierdza Urząd Regulacji Energetyki (URE). Moc umowna musi pokryć najwyższy godzinowy pobór, czyli moment, w którym kilka suszarni jednocześnie pracuje na pełnej mocy palników, najczęściej w mroźne dni.

Warto też spojrzeć na odzysk ciepła. Wiele słodowni odzyskuje ciepło z powietrza opuszczającego suszarnię i wykorzystuje je do podgrzania powietrza wlotowego. Instalacja taka zmniejsza zużycie gazu, ale jeśli zostanie uruchomiona albo rozbudowana, dotychczasowa moc umowna może okazać się zbyt wysoka. To dobry moment na ponowne przeliczenie parametrów umowy.

Co warto sprawdzić

  • Rozkład zużycia gazu w poszczególnych miesiącach, zestawiony z temperaturami i liczbą partii.
  • Najwyższy pobór godzinowy w sezonie zimowym wobec zamówionej mocy umownej.
  • Wpływ instalacji odzysku ciepła na zużycie od momentu jej uruchomienia.
  • Grupę taryfową w odniesieniu do aktualnego rocznego poboru.
  • Rachunki za prąd z miesięcy letnich, w których rośnie koszt schładzania powietrza do kiełkowania.

Zasada TPA (Third Party Access) obejmuje także rynek gazu, więc słodownia może wybrać sprzedawcę paliwa niezależnie od operatora sieci. Warunki zakupu gazu ziemnego ustalamy osobno dla każdego zakładu, zaczynając od dokumentów, które firma już ma, czyli od rozliczeń. To jest analiza kosztów energii. Ponieważ w słodowni część kosztów przesuwa się latem na prąd, przy tej samej okazji sprawdzamy warunki zakupu energii elektrycznej.

Najczęstsze pytania

Dlaczego suszenie słodu odpowiada za większość zużycia gazu?

Ponieważ jest jedynym etapem, który wymaga dużych ilości ciepła przez długi czas. Moczenie i kiełkowanie potrzebują głównie wody, powietrza i kontroli temperatury, często nawet chłodzenia. W suszarni przez grubą warstwę ziarna przetłacza się gorące powietrze, którego temperatura rośnie w trakcie cyklu. Palniki pracują z dużą mocą przez wiele godzin, więc to one decydują o rachunku za gaz w całym zakładzie.

Czy odzysk ciepła z suszarni zmienia warunki umowy na gaz?

Pośrednio tak. Odzysk ciepła z powietrza wylotowego zmniejsza ilość gazu potrzebnego do podgrzania powietrza wlotowego, więc spada zużycie, a często także najwyższy pobór godzinowy. Jeżeli moc umowna nie zostanie po takiej inwestycji przeliczona, zakład może nadal opłacać moc dobraną do dawnego stanu. Uruchomienie albo rozbudowa odzysku ciepła to dobry moment, żeby sprawdzić parametry umowy na nowo.

Czy kilka suszarni pracujących jednocześnie podnosi opłaty stałe?

Tak, jeżeli ich najintensywniejsze fazy nakładają się na siebie. Moc umowna musi pokryć najwyższy pobór godzinowy, a nie średnią z cyklu, więc o opłatach decyduje chwila, w której kilka palników pracuje jednocześnie z pełną mocą, najczęściej w mroźne dni. Jeżeli partie da się ustawić z przesunięciem, moc umowna może być niższa. Wymaga to zestawienia harmonogramu partii z rzeczywistym przebiegiem poboru.

Czy słodownia pracująca dla kilku browarów ma stabilny pobór?

Zwykle bardziej stabilny niż wiele innych zakładów spożywczych, bo browary potrzebują słodu przez cały rok. Stabilność dotyczy jednak ilości partii, a nie zużycia gazu, które zmienia się z temperaturą powietrza. Dla sprzedawcy taki profil jest przewidywalny i łatwy do wyceny, pod warunkiem że zakład pokaże go na danych z pełnego roku, razem z wyjaśnieniem różnic między zimą a latem.

Podsumowanie

W słodowni o rachunku za gaz decyduje suszenie, a jego koszt rośnie zimą, bo powietrze trzeba podgrzewać od niższej temperatury. Latem część kosztów przechodzi na prąd, który zasila schładzanie powietrza do kiełkowania. Moc umowna dobrana do rzeczywistego szczytu, przeliczenie umowy po uruchomieniu odzysku ciepła i wspólna analiza obu mediów porządkują te koszty bez zmian w technologii.

Szukają Państwo sposobu na optymalizację kosztów energii w firmie? Nasi doradcy bezpłatnie przeanalizują Państwa faktury i przedstawią korzystniejsze oferty dostępne na rynku. Zapraszamy do kontaktu: formularz na stronie logicsolutions.pl/kontakt lub telefon: 883 005 653 lub 500 085 389.

Energia elektryczna dla tłoczni oleju i olejarni – jak obniżyć koszty produkcji?

Olejarnia ma w roku dwa różne okresy. Po żniwach przyjmuje nasiona, suszy je i układa w silosach, a potem przez wiele miesięcy przerabia zgromadzony zapas. Oba okresy zużywają energię inaczej i w innych miejscach zakładu. Kto patrzy na rachunek za prąd tylko jako na jedną liczbę miesięcznie, nie zobaczy, że połowa kosztów przesuwa się w ciągu roku z magazynu na linię tłoczenia i z powrotem.

Linia olejarni krok po kroku

  • Czyszczalnie nasion usuwają zanieczyszczenia przed przyjęciem surowca do magazynu.
  • Wentylacja silosów utrzymuje nasiona w bezpiecznej temperaturze i wilgotności przez cały okres przechowywania.
  • Kondycjonery podgrzewają nasiona przed tłoczeniem na gorąco.
  • Prasy ślimakowe są głównym odbiornikiem w zakładzie i pracują pod stałym obciążeniem.
  • Prasy filtracyjne i filtry workowe oddzielają olej od zawiesiny.
  • Zbiorniki sedymentacyjne z mieszadłami i pompami, w których olej się klaruje.
  • Chłodzenie oleju po tłoczeniu, szczególnie ważne przy produkcji olejów tłoczonych na zimno.
  • Rozlewnia z myjką butelek, nalewakiem, zakręcarką i etykieciarką.

Z tego zestawienia wynika, że w olejarni pracują obok siebie dwie zupełnie różne instalacje. Linia tłoczenia pobiera dużo i równomiernie, gdy trwa przerób. Magazyn nasion pobiera mniej, ale bez przerwy, przez cały rok. Rozlewnia dokłada swój własny rytm, zależny od zamówień, a nie od sezonu.

Na zimno czy na gorąco

Sposób tłoczenia wpływa na zużycie energii w sposób dość bezpośredni. Tłoczenie na gorąco wymaga podgrzania nasion w kondycjonerze, co zwiększa wydajność prasy, ale dokłada koszt ciepła. Tłoczenie na zimno obywa się bez tego etapu, za to przebiega wolniej, a prasa pracuje dłużej na tę samą ilość oleju.

W praktyce wiele zakładów prowadzi obie produkcje równolegle, bo olej tłoczony na zimno sprzedaje się jako produkt o wyższej wartości. Dla rachunku za energię oznacza to, że struktura zużycia zmienia się razem z proporcjami asortymentu. Porównywanie miesięcy bez tej informacji może prowadzić do mylnych wniosków.

Rok podzielony przez żniwa

Okres skupu to czas najwyższego obciążenia magazynu. Czyszczalnie pracują intensywnie, a wentylacja silosów działa z pełną mocą, bo świeżo przyjęte nasiona trzeba szybko schłodzić. Jeżeli w tym samym czasie pracuje linia tłoczenia, zakład osiąga szczyt poboru, który wyznacza moc umowną na cały rok.

Warto sprawdzić, czy tego szczytu da się uniknąć przez rozsunięcie prac w czasie. Jeżeli linia tłoczenia może ograniczyć pracę na kilka tygodni skupu, moc umowna może zostać ustawiona niżej, a oszczędność na opłatach stałych obejmie wszystkie dwanaście miesięcy.

Porządek w rachunkach olejarni

  • Oddzielić w analizie zużycie magazynu nasion od zużycia linii tłoczenia i rozlewni.
  • Zestawić miesiące skupu z miesiącami przerobu i wskazać, kiedy padł roczny szczyt poboru.
  • Uwzględnić proporcje asortymentu, czyli udział oleju tłoczonego na zimno w danym okresie.
  • Zweryfikować moc umowną każdego punktu poboru energii (PPE) wobec rzeczywistego szczytu, a nie sumy mocy maszyn.
  • Zaplanować rozmowę o umowie poza okresem skupu, gdy jest czas na spokojne porównanie ofert.

Zasada TPA (Third Party Access) pozwala wybrać sprzedawcę energii niezależnie od operatora systemu dystrybucyjnego (OSD). Warunki zakupu energii elektrycznej ustalamy dla każdego zakładu osobno, zaczynając od dokumentów, które firma już ma, czyli od rozliczeń. To jest analiza kosztów energii. Jeżeli suszarnia nasion albo kondycjonery są zasilane gazem, przy tej samej okazji sprawdzamy warunki zakupu gazu ziemnego.

Najczęstsze pytania

Czy tłoczenie na zimno i na gorąco różni się zużyciem energii?

Tak, choć w różny sposób. Tłoczenie na gorąco wymaga podgrzania nasion przed prasą, co zwiększa zużycie energii na ogrzewanie, ale poprawia wydajność tłoczenia. Tłoczenie na zimno pomija ten etap, lecz prasa pracuje dłużej na tę samą ilość oleju, a gotowy produkt często trzeba schłodzić. Który sposób wychodzi taniej w przeliczeniu na litr, zależy od konkretnej linii i surowca.

Jak przechowywanie nasion wpływa na rachunek poza sezonem skupu?

Nasiona w silosach wymagają stałej kontroli temperatury i wilgotności, więc wentylacja magazynu pracuje przez cały rok. Jej pobór jest mniejszy niż linii tłoczenia, ale nie spada do zera nawet wtedy, gdy przerób się zatrzymuje. W miesiącach niskiej produkcji to właśnie magazyn tworzy podstawę zużycia, razem z opłatami stałymi naliczanymi od mocy umownej. Warto wiedzieć, jaką część rachunku stanowi, bo nie zmniejszy się przez ograniczenie produkcji.

Czy rozlewnię oleju warto rozliczać osobno?

To zależy od tego, jak zasilany jest zakład. Jeżeli rozlewnia ma własne przyłącze albo stoi w osobnym budynku, osobne rozliczenie pozwala dobrać moc umowną i grupę taryfową do jej rytmu pracy, który zwykle wynika z zamówień, a nie z sezonu. Gdy wszystko zasila jeden punkt poboru, rozlewnię warto przynajmniej wyodrębnić w analizie, żeby wiedzieć, jaką część kosztów generuje samo pakowanie.

Czy filtracja i klarowanie zużywają więcej niż samo tłoczenie?

Zazwyczaj nie. Główną część energii pobierają prasy ślimakowe, które pracują pod dużym i stałym obciążeniem. Prasy filtracyjne, pompy i mieszadła w zbiornikach sedymentacyjnych zużywają wyraźnie mniej, choć pracują równolegle z linią. Wyjątkiem bywają zakłady prowadzące dalszą rafinację oleju, gdzie dochodzą etapy wymagające dużej ilości ciepła. Tam struktura zużycia wygląda inaczej i wymaga osobnej analizy.

Podsumowanie

W olejarni pracują obok siebie dwie instalacje o różnym rytmie: magazyn nasion, który pobiera energię przez cały rok, i linia tłoczenia, która pracuje, dopóki trwa przerób. Roczny szczyt poboru pojawia się zwykle w okresie skupu, gdy obie działają jednocześnie. Rozdzielenie ich w analizie, uwzględnienie asortymentu i dopasowanie mocy umownej do rzeczywistego szczytu porządkują koszty bez zmian w technologii.

Szukają Państwo sposobu na optymalizację kosztów energii w firmie? Nasi doradcy bezpłatnie przeanalizują Państwa faktury i przedstawią korzystniejsze oferty dostępne na rynku. Zapraszamy do kontaktu: formularz na stronie logicsolutions.pl/kontakt lub telefon: 883 005 653 lub 500 085 389.

Energia elektryczna dla garbarni – jak obniżyć koszty wyprawy skór?

Garbarnia to w praktyce kilka zakładów pod jednym dachem. Część mokra przypomina zakład chemiczny, w którym skóry godzinami obracają się w bębnach. Część sucha to hala maszyn, które skórę strugają, suszą, zmiękczają i prasują. Wykańczalnia działa jak lakiernia, a oczyszczalnia ścieków jak niewielka instalacja komunalna. Każda z tych części ma inny rytm zużycia energii i każda inaczej wpływa na rachunek.

Gdzie garbarnia zużywa prąd

  • Bębny garbarskie obracają się przez długie godziny, prowadząc kolejne etapy wyprawy.
  • Mizdrownice i dwojarki oczyszczają i dzielą skórę na warstwy, z wysokim poborem w trakcie pracy.
  • Wyżymarki odciskają wodę po garbowaniu, zanim skóra trafi do dalszej obróbki.
  • Strugarki wyrównują grubość skóry z dokładnością, której wymaga dalsza produkcja.
  • Suszarnie próżniowe i tunelowe łączą ogrzewanie z pracą pomp i wentylatorów.
  • Maszyny do zmiękczania i prasy nadają skórze ostateczną miękkość i fakturę.
  • Linie natryskowe w wykańczalni z kabinami i wyciągami powietrza.
  • Oczyszczalnia ścieków z pompami, mieszadłami i napowietrzaniem.

Z tego zestawienia wynika, że w garbarni obok siebie działają urządzenia o bardzo różnym charakterze. Bębny pracują długo i równo. Maszyny części suchej mają krótkie, wysokie szczyty. Wyciągi i oczyszczalnia pracują w tle przez cały dzień. Rachunek jest sumą tych trzech profili, a każdy z nich poprawia się w inny sposób.

Bęben pracuje godzinami

Wyprawa skór przebiega partiami, a pojedyncza partia może obracać się w bębnie przez wiele godzin. Z punktu widzenia rachunku to zaleta: pobór bębnów jest przewidywalny i dość równy. Kłopot pojawia się wtedy, gdy kilka bębnów rusza jednocześnie po załadunku, a w tym samym czasie pracuje część sucha. Wtedy powstaje szczyt, który wyznacza moc umowną na cały rok.

Rozsunięcie startów bębnów o kilkanaście minut nie zmienia technologii ani czasu wyprawy, a potrafi obniżyć najwyższy pobór w miesiącu. Przy zakładzie pracującym na kilkunastu bębnach różnica bywa odczuwalna w opłatach stałych.

Suszenie i wykańczanie

Suszenie skór łączy dwa rodzaje poboru: ciepło i pracę pomp oraz wentylatorów. Suszarnie próżniowe pracują w krótszych cyklach, tunelowe dłużej i bardziej równomiernie. W wykańczalni do tego dochodzą wyciągi z kabin natryskowych, które muszą pracować przez cały czas trwania natrysku, niezależnie od liczby skór na linii.

Te obszary są zwykle drugim co do wielkości źródłem zużycia po części mokrej. Warto wiedzieć, jaką część rachunku stanowią, bo przy zmianie organizacji pracy, na przykład przy skróceniu czasu pracy wykańczalni, właśnie tu widać efekt najszybciej.

Na czym zacząć oszczędzać

  • Przypisać zużycie do czterech obszarów: części mokrej, suchej, wykańczalni i oczyszczalni.
  • Rozłożyć w czasie starty bębnów po załadunku, tak by nie nakładały się na pracę maszyn części suchej.
  • Wyliczyć najwyższy pobór z ostatniego roku i porównać go z mocą umowną każdego punktu poboru energii (PPE).
  • Omówić z wykańczalnią czas pracy wyciągów, bo pracują one także wtedy, gdy linia natryskowa stoi.
  • Dobrać grupę taryfową do rzeczywistego rozkładu pracy części mokrej, która często działa dłużej niż pozostałe.

Zasada TPA (Third Party Access) pozwala wybrać sprzedawcę energii niezależnie od operatora systemu dystrybucyjnego (OSD). Warunki zakupu energii elektrycznej ustalamy osobno dla każdego zakładu, zaczynając od dokumentów, które firma już ma, czyli od rozliczeń. To jest analiza kosztów energii. Jeżeli woda technologiczna albo suszarnie są podgrzewane gazem, przy tej samej okazji sprawdzamy warunki zakupu gazu ziemnego.

Najczęstsze pytania

Dlaczego bębny garbarskie wpływają na rachunek inaczej niż maszyny części suchej?

Ponieważ pracują długo i równo, a nie impulsowo. Bęben obraca się przez wiele godzin z podobnym obciążeniem, więc jego pobór jest przewidywalny. Maszyny części suchej, takie jak strugarki czy dwojarki, mają krótkie i wysokie szczyty. Kłopot powstaje, gdy kilka bębnów startuje razem po załadunku w tym samym czasie, w którym pracuje część sucha. Wtedy właśnie zakład osiąga najwyższy pobór w miesiącu.

Jak suszenie skór wpływa na szczyty poboru?

Suszarnie łączą ogrzewanie z pracą pomp i wentylatorów, więc ich uruchomienie wyraźnie podnosi pobór. Suszarnie próżniowe pracują w krótszych cyklach, co przy kilku urządzeniach uruchamianych jednocześnie tworzy wyraźne skoki. Suszarnie tunelowe pracują równiej, ale dłużej. W obu przypadkach warto sprawdzić, czy start suszenia nie nakłada się na rozruch bębnów, bo to typowy moment, w którym powstaje roczny szczyt.

Czy wykańczalnia z liniami natryskowymi zużywa dużo energii?

Zwykle mniej niż część mokra, ale jej zużycie łatwo niedoszacować. Linie natryskowe wymagają pracy wyciągów przez cały czas trwania natrysku, a często także przed jego rozpoczęciem i po zakończeniu. Wentylatory pracują więc dłużej niż sama linia. Jeżeli wykańczalnia działa na krótszej zmianie niż reszta zakładu, jej udział w rachunku łatwo wyodrębnić i sprawdzić, czy wyciągi nie pracują dłużej, niż to konieczne.

Czy garbarnia pracująca na zlecenie powinna wybierać cenę stałą?

Często tak, ale decyduje konstrukcja umów z odbiorcami skór. Jeżeli cena usługi jest ustalana z klientem na wiele miesięcy naprzód, cena stała energii (FIX) chroni marżę przed wahaniami rynku. Cena powiązana z notowaniami Towarowej Giełdy Energii (SPOT) może być korzystna w niektórych okresach, ale przenosi ryzyko na zakład. Wybór warto więc dopasować do tego, jak garbarnia sama ustala ceny, a nie do prognoz rynkowych.

Podsumowanie

Garbarnia łączy w jednym rachunku trzy różne profile zużycia: długą i równą pracę bębnów, krótkie szczyty maszyn części suchej oraz stałą pracę wyciągów i oczyszczalni. Roczny szczyt pojawia się zwykle wtedy, gdy te profile nakładają się na siebie. Przypisanie zużycia do obszarów, rozłożenie startów bębnów i cena energii dopasowana do umów z odbiorcami porządkują koszty bez zmian w technologii wyprawy.

Szukają Państwo sposobu na optymalizację kosztów energii w firmie? Nasi doradcy bezpłatnie przeanalizują Państwa faktury i przedstawią korzystniejsze oferty dostępne na rynku. Zapraszamy do kontaktu: formularz na stronie logicsolutions.pl/kontakt lub telefon: 883 005 653 lub 500 085 389.

Gaz ziemny dla wytwórni mas bitumicznych – jak obniżyć koszty produkcji asfaltu?

Wytwórnia mas bitumicznych pracuje w rytmie sezonu drogowego. Od wiosny do jesieni produkuje mieszankę dla budów, a zimą w większości stoi. Mimo to rachunek za gaz nie znika razem z ostatnią dostawą na plac budowy. Część opłat biegnie przez cały rok, a sam sezon potrafi być bardzo różny w zależności od pogody. Warto wiedzieć, gdzie w zakładzie spala się gaz i co w umowie zależy od tego rytmu.

Gdzie w wytwórni spala się gaz

  • Palnik suszarki bębnowej jest największym odbiorcą gazu, bo suszy i podgrzewa kruszywo przed mieszaniem.
  • Podgrzewanie asfaltu w zbiornikach utrzymuje lepiszcze w temperaturze pozwalającej na dozowanie.
  • Nagrzewnice oleju termalnego, które w wielu instalacjach ogrzewają zbiorniki i przewody.
  • Silosy gorącej mieszanki, w których gotowa masa czeka na załadunek i nie może się wychłodzić.
  • Ogrzewanie pomieszczeń i laboratorium, pracujące także poza sezonem produkcyjnym.

Z tego zestawienia wynika wyraźny podział. Palnik suszarki pracuje tylko wtedy, gdy trwa produkcja, i odpowiada za większość zużycia w sezonie. Podgrzewanie asfaltu i ogrzewanie pomieszczeń tworzą mniejszą, ale bardziej stałą część, która nie zawsze kończy się razem z sezonem.

Mokre kruszywo kosztuje więcej

Suszarka bębnowa musi najpierw odparować wodę z kruszywa, a dopiero potem podgrzać je do temperatury mieszania. Im bardziej wilgotny materiał, tym więcej ciepła idzie na samo suszenie. Po deszczowym tygodniu ta sama ilość mieszanki zużywa więc wyraźnie więcej gazu niż w suchym okresie.

Dla rachunku oznacza to, że porównywanie miesięcy tylko po wielkości produkcji może wprowadzać w błąd. Zakład, który odnotowuje wilgotność kruszywa albo choćby warunki pogodowe, szybciej odróżni wzrost zużycia wynikający z pogody od wzrostu wynikającego z usterki palnika. Duże znaczenie ma też sposób składowania: kruszywo pod zadaszeniem zawiera mniej wody niż składowane na otwartym placu.

Pół roku pracy, cały rok opłat

Rozliczenie za gaz składa się z paliwa i dystrybucji. Paliwo płaci się za faktycznie odebrane ilości, więc zimą ta część rachunku spada. Opłaty dystrybucyjne zależą jednak od mocy umownej, zamówionej pod pełną pracę palnika w szczycie sezonu, i mogą być naliczane także w miesiącach, w których wytwórnia stoi. Stawki operatora systemu dystrybucyjnego (OSD) zatwierdza Urząd Regulacji Energetyki (URE).

Dla zakładu o tak wyraźnej sezonowości warto sprawdzić, jakie możliwości dopasowania mocy do rytmu roku przewiduje taryfa operatora i czy obecna umowa z nich korzysta. Różnica między opłatą za moc przez cały rok a opłatą tylko w sezonie potrafi być w takiej firmie istotna.

Przygotowanie do sezonu

  • Obliczyć koszt zimowego przestoju, czyli opłaty naliczane w miesiącach bez produkcji.
  • Sprawdzić najwyższy pobór godzinowy w poprzednim sezonie wobec zamówionej mocy umownej.
  • Odnieść zużycie gazu do tonażu mieszanki i pogody w poszczególnych tygodniach.
  • Przejrzeć grupę taryfową w odniesieniu do rocznego poboru, który zmienia się razem z liczbą zleceń.
  • Negocjować umowę zimą, zanim zacznie się sezon i zanim zabraknie czasu na porównanie ofert.

Zasada TPA (Third Party Access) obejmuje także rynek gazu, więc wytwórnia może wybrać sprzedawcę paliwa niezależnie od operatora sieci. Warunki zakupu gazu ziemnego ustalamy dla każdego zakładu osobno, zaczynając od dokumentów, które firma już ma, czyli od rozliczeń. To jest analiza kosztów energii. Ponieważ napędy, przesiewacze i mieszalnik pracują na prądzie, przy tej samej okazji sprawdzamy warunki zakupu energii elektrycznej.

Najczęstsze pytania

Co dzieje się z opłatami za gaz, gdy wytwórnia stoi zimą?

Część paliwowa rachunku spada, bo płaci się ją za faktycznie odebrany gaz. Opłaty dystrybucyjne, zależne od zamówionej mocy umownej, mogą jednak biec dalej przez cały rok. Do tego dochodzi zużycie urządzeń pracujących poza sezonem, takich jak ogrzewanie budynków czy utrzymywanie asfaltu w zbiornikach. Dlatego rachunek zimowy rzadko spada do zera i warto sprawdzić, jaką jego część stanowi sama gotowość do sezonu.

Jak wilgotność kruszywa przekłada się na zużycie gazu?

Bezpośrednio. Suszarka bębnowa musi najpierw odparować wodę z kruszywa, a dopiero potem podgrzać je do temperatury mieszania. Wilgotny materiał wymaga więc więcej ciepła na każdą tonę gotowej mieszanki. Po okresie opadów zużycie gazu wyraźnie rośnie, choć wydajność produkcji się nie zmienia. Zadaszone składowanie kruszywa to jeden z prostszych sposobów, żeby tę różnicę ograniczyć, niezależnie od warunków umowy.

Czy palnik można zasilać różnymi paliwami i co to zmienia w umowie?

Wiele palników suszarek bębnowych może pracować na więcej niż jednym paliwie, na przykład na gazie i oleju. Daje to elastyczność, ale ma swoje konsekwencje. Jeżeli zakład część sezonu pracuje na innym paliwie, pobór gazu staje się mniej przewidywalny, a moc umowna zamówiona pod pełną pracę na gazie może nie być w pełni wykorzystana. Przed rozmową o umowie warto ustalić, jaki udział gazu jest planowany w nadchodzącym sezonie.

Kiedy w roku najlepiej negocjować umowę na gaz?

Najlepiej poza sezonem produkcyjnym, zwykle zimą. Wtedy jest czas na spokojne zebranie ofert, porównanie warunków i ewentualną zmianę parametrów umowy przed pierwszą dostawą mieszanki. W sezonie priorytetem jest produkcja, a każda decyzja podejmowana w pośpiechu grozi pozostaniem przy dotychczasowych warunkach na kolejny rok. Warto też pamiętać o terminach wypowiedzenia obecnej umowy, bo to one wyznaczają, od kiedy nowe warunki mogą zacząć obowiązywać.

Podsumowanie

Wytwórnia mas bitumicznych zużywa gaz głównie w sezonie drogowym, ale płaci za gotowość przez cały rok. Na zużycie w sezonie silnie wpływa wilgotność kruszywa, a na opłaty stałe moc umowna zamówiona pod pełną pracę palnika. Przeliczenie kosztu zimowego przestoju, dopasowanie mocy do rytmu roku i negocjacje prowadzone zimą, a nie w środku sezonu, porządkują te koszty bez zmian w technologii.

Szukają Państwo sposobu na optymalizację kosztów energii w firmie? Nasi doradcy bezpłatnie przeanalizują Państwa faktury i przedstawią korzystniejsze oferty dostępne na rynku. Zapraszamy do kontaktu: formularz na stronie logicsolutions.pl/kontakt lub telefon: 883 005 653 lub 500 085 389.

Energia w wynajmowanym lokalu – co zależy od najemcy, a co od właściciela?

Wiele firm prowadzi działalność w lokalach, które do nich nie należą: w biurowcach, halach, pawilonach i centrach handlowych. Rachunek za energię jest wtedy kosztem firmy, ale o jego wysokości często decyduje ktoś inny. To, czy najemca może wybrać sprzedawcę, wynegocjować cenę albo zmienić moc umowną, zależy od tego, jak lokal jest podłączony i kto jest stroną umowy z operatorem sieci. Warto to sprawdzić, zanim podpisze się umowę najmu, a nie po pierwszej wysokiej fakturze.

Dwa modele rozliczenia

W praktyce spotyka się dwa rozwiązania i to od nich zależy wszystko inne.

  • Najemca ma własny punkt poboru energii (PPE), czyli licznik rozliczeniowy operatora i umowę na swoje nazwisko. Wtedy sam wybiera sprzedawcę i sam odpowiada za parametry umowy.
  • Punkt poboru należy do właściciela budynku, a najemca płaci za energię na podstawie podlicznika albo podziału kosztów. Wtedy sprzedawcę wybiera właściciel, a najemca ma wpływ tylko na to, co zapisze w umowie najmu.

Pierwszy model daje firmie pełną kontrolę nad kosztami. Drugi jest wygodny, bo nie wymaga żadnych formalności, ale oznacza, że cena energii i jej struktura zostają poza zasięgiem najemcy.

Własny licznik, własna umowa

Jeżeli lokal ma własny PPE, najemca może korzystać z zasady TPA (Third Party Access), czyli wybrać sprzedawcę niezależnie od operatora systemu dystrybucyjnego (OSD). Może też samodzielnie wnioskować o zmianę mocy umownej albo grupy taryfowej, jeżeli jego zapotrzebowanie się zmieni. W takim układzie firma wynajmująca lokal jest odbiorcą energii na takich samych zasadach jak właściciel nieruchomości.

Warto jednak pamiętać, że umowa na energię nie wygasa razem z umową najmu. Przy wyprowadzce trzeba ją rozwiązać albo przenieść, z zachowaniem terminów wypowiedzenia, żeby nie płacić za lokal, z którego firma już nie korzysta.

Licznik właściciela i refaktura

Jeżeli lokal nie ma własnego punktu poboru, właściciel kupuje energię dla całego budynku i przenosi jej koszt na najemców. Robi to zwykle przez refakturę, na podstawie wskazań podliczników albo według ustalonego klucza, na przykład powierzchni. Podlicznik nie jest licznikiem rozliczeniowym operatora, tylko urządzeniem pomocniczym, więc sposób odczytu i podziału kosztów wynika wyłącznie z umowy najmu.

Najczęstszym źródłem nieporozumień są opłaty stałe. Właściciel płaci za moc umowną całego budynku i musi zdecydować, jak podzielić ten koszt między najemców. Jeżeli umowa najmu tego nie określa, najemca może płacić stawkę, której składników nie zna i której nie ma jak zweryfikować.

Na co zwrócić uwagę przed podpisaniem najmu

  • Kto jest odbiorcą energii, czyli czy lokal ma własny PPE, czy rozliczenie idzie przez właściciela.
  • Jak liczona jest opłata za energię: według podlicznika, powierzchni czy ryczałtu.
  • Jak dzielone są opłaty stałe, w tym koszt mocy umownej budynku.
  • Czy najemca dostanie kopie faktur właściciela albo inne dokumenty pozwalające sprawdzić stawki.
  • Czy możliwe jest wydzielenie osobnego punktu poboru, jeżeli zapotrzebowanie firmy wzrośnie.

Te same pytania dotyczą ogrzewania, jeżeli budynek korzysta z gazu ziemnego rozliczanego przez właściciela. Firmom, które mają własny punkt poboru, pomagamy dobrać warunki zakupu energii elektrycznej, a tym, które rozliczają się przez właściciela, wskazujemy, co warto zapisać w umowie najmu. Punktem wyjścia zawsze są dokumenty, które firma już ma, czyli analiza kosztów energii na podstawie faktur albo refaktur.

Najczęstsze pytania

Od czego zależy, czy najemca zmieni sprzedawcę bez udziału właściciela?

Od tego, kto jest stroną umowy z operatorem systemu dystrybucyjnego. Jeżeli lokal ma własny punkt poboru energii zapisany na najemcę, firma korzysta z zasady TPA tak samo jak każdy inny odbiorca i zmienia sprzedawcę samodzielnie. Jeżeli natomiast energia jest rozliczana przez właściciela na podstawie podlicznika, o wyborze sprzedawcy decyduje właściciel, a najemca może jedynie próbować wpłynąć na tę decyzję w rozmowie o warunkach najmu.

Kto płaci za moc umowną, gdy przyłącze należy do wynajmującego?

Formalnie płaci właściciel, bo to on jest stroną umowy z operatorem. W praktyce koszt ten zwykle trafia do najemców przez refakturę albo opłaty eksploatacyjne. Sposób podziału powinien wynikać z umowy najmu. Jeżeli umowa go nie określa, najemca może ponosić część kosztu mocy zamówionej dla całego budynku, bez możliwości sprawdzenia, czy jest ona dobrana rozsądnie i czy właściciel nie płaci za zbyt wysoką moc.

Czym jest refaktura energii i kiedy bywa problemem?

Refaktura to przeniesienie kosztu energii zakupionej przez właściciela na najemcę. Sama w sobie jest zwykłym rozwiązaniem, stosowanym w wielu budynkach. Problem pojawia się wtedy, gdy najemca nie wie, jakie stawki płaci właściciel i jak dzielone są opłaty stałe. Dlatego warto zapisać w umowie najmu sposób rozliczenia i prawo wglądu w faktury, które są podstawą refaktury, zanim pojawi się pierwszy spór.

Czy lokal w centrum handlowym działa na innych zasadach?

Zasady prawne są te same, ale układ techniczny bywa inny. W wielu centrach handlowych energia dla lokali jest rozliczana przez zarządcę obiektu, a najemcy płacą za nią w ramach opłat eksploatacyjnych albo na podstawie podliczników. Samodzielny wybór sprzedawcy jest wtedy możliwy tylko w lokalach, które mają własny punkt poboru. Przed podpisaniem umowy najmu warto więc zapytać, który z tych modeli obowiązuje w danym obiekcie.

Podsumowanie

W wynajmowanym lokalu o możliwościach firmy decyduje to, kto jest odbiorcą energii. Najemca z własnym punktem poboru sam wybiera sprzedawcę i negocjuje warunki. Najemca rozliczany przez właściciela ma wpływ tylko na to, co zapisze w umowie najmu, dlatego sposób podziału kosztów i dostęp do faktur warto ustalić przed jej podpisaniem, a nie po pierwszym rozliczeniu.

Szukają Państwo sposobu na optymalizację kosztów energii w firmie? Nasi doradcy bezpłatnie przeanalizują Państwa faktury i przedstawią korzystniejsze oferty dostępne na rynku. Zapraszamy do kontaktu: formularz na stronie logicsolutions.pl/kontakt lub telefon: 883 005 653 lub 500 085 389.

Umowa PPA dla firmy – czym jest i kiedy warto ją rozważyć?

Zwykła umowa sprzedaży energii trwa zwykle kilka lub kilkanaście miesięcy i opiera się na cenie ustalanej przez sprzedawcę. Umowa PPA (Power Purchase Agreement) działa inaczej: firma zawiera długoterminowy kontrakt bezpośrednio z wytwórcą energii, najczęściej z farmą wiatrową albo słoneczną. W zamian za wieloletnie zobowiązanie zyskuje przewidywalną cenę i udokumentowane pochodzenie energii. Nie jest to rozwiązanie dla każdego, ale dla części przedsiębiorstw bywa jednym z najważniejszych narzędzi planowania kosztów.

Jak działa umowa PPA

W klasycznej umowie sprzedaży firma kupuje energię od sprzedawcy, który sam zaopatruje się na rynku. W umowie PPA po drugiej stronie stoi konkretna instalacja wytwórcza. Cena jest ustalana na długi okres, jako stała albo według uzgodnionej formuły. Wraz z energią odbiorca najczęściej otrzymuje gwarancje pochodzenia, które potwierdzają, że zużywana energia pochodzi z odnawialnego źródła.

Taki układ przenosi część ryzyka z jednej strony na drugą. Wytwórca zyskuje pewność sprzedaży na lata, co ułatwia mu finansowanie inwestycji. Odbiorca zyskuje przewidywalność kosztów, ale bierze na siebie zobowiązanie, z którego trudno się wycofać, gdy ceny rynkowe spadną poniżej ceny kontraktu.

Rodzaje umów PPA

  • PPA na miejscu, gdy instalacja stoi na terenie odbiorcy albo w jego pobliżu i energia trafia do zakładu bez korzystania z sieci publicznej.
  • PPA fizyczna poza zakładem, gdy energia z odległej farmy jest dostarczana przez sieć, a jej rozliczeniem i bilansowaniem zajmuje się sprzedawca pośredniczący.
  • PPA wirtualna, czyli finansowa, gdy firma nadal kupuje energię od dotychczasowego sprzedawcy, a z wytwórcą rozlicza wyłącznie różnicę między ceną kontraktu a ceną rynkową.

Wybór między tymi wariantami zależy od lokalizacji zakładu, wielkości zużycia i tego, czego firma oczekuje. Jeżeli najważniejsza jest stała cena, liczy się jedno. Jeżeli udokumentowane pochodzenie energii dla odbiorców i raportowania, liczy się co innego.

Profil zużycia a profil produkcji

Najczęściej pomijaną kwestią jest dopasowanie w czasie. Farma słoneczna produkuje w dzień i latem, wiatrowa zależnie od pogody. Zakład zużywa energię według własnego rytmu, często także nocą i zimą. Umowa PPA rzadko pokrywa więc całe zapotrzebowanie firmy, a pozostałą część trzeba kupić w zwykły sposób, na warunkach ustalanych osobno.

Dlatego przed rozmową o PPA warto znać rozkład własnego zużycia w ciągu doby i roku. Można go odczytać z danych udostępnianych przez operatora systemu dystrybucyjnego (OSD) i z historii faktur. Bez tego trudno ocenić, jaką część zapotrzebowania kontrakt faktycznie pokryje i ile energii trzeba będzie dokupić.

Kiedy PPA ma sens, a kiedy nie

  • Ma sens w firmie o dużym i stabilnym zużyciu, która planuje działalność na wiele lat w tym samym miejscu.
  • Ma sens, gdy kontrahenci albo instytucje finansujące oczekują udokumentowanego udziału energii odnawialnej.
  • Bywa ryzykowna, gdy przyszłość zakładu jest niepewna, bo zobowiązanie trwa dłużej niż typowe plany inwestycyjne.
  • Nie zastępuje zwykłej umowy sprzedaży dla tej części zużycia, której instalacja wytwórcza nie pokrywa.

Umowę PPA warto oceniać na tle innych sposobów zakupu, takich jak cena stała (FIX) czy cena powiązana z notowaniami Towarowej Giełdy Energii (SPOT). Zaczynamy zawsze od tego, co firma już ma: od faktur i profilu zużycia, czyli od analizy kosztów energii. Na tej podstawie doradcy Logic Solutions pokazują, czy długoterminowy kontrakt ma w danym przypadku przewagę nad zwykłym zakupem energii elektrycznej.

Najczęstsze pytania

Czym umowa PPA różni się od zwykłej umowy sprzedaży energii?

Przede wszystkim drugą stroną i czasem trwania. W zwykłej umowie firma kupuje energię od sprzedawcy, który zaopatruje się na rynku, a umowa trwa stosunkowo krótko. W umowie PPA odbiorca zawiera kontrakt z konkretnym wytwórcą, najczęściej ze źródła odnawialnego, na wiele lat. Zyskuje przewidywalną cenę i udokumentowane pochodzenie energii, ale przyjmuje długoterminowe zobowiązanie, z którego trudno się wycofać przed czasem.

Czy umowa PPA jest dostępna tylko dla dużych firm?

W praktyce najczęściej zawierają ją przedsiębiorstwa o dużym i stabilnym zużyciu, bo wytwórca oczekuje odbioru znacznych ilości energii przez wiele lat oraz wiarygodności finansowej odbiorcy. Mniejsze firmy mają trudniejszy dostęp do takich kontraktów, choć zdarzają się rozwiązania łączące kilku odbiorców. Dla większości małych i średnich firm lepszym punktem wyjścia jest dobrze dobrana zwykła umowa, uzupełniona w razie potrzeby o gwarancje pochodzenia.

Na jaki okres zawiera się umowy PPA?

Umowy PPA są wieloletnie, znacznie dłuższe niż typowa umowa sprzedaży energii. Długi okres wynika z potrzeb wytwórcy, który na podstawie kontraktu finansuje budowę albo utrzymanie instalacji. Dla odbiorcy oznacza to, że decyzja o PPA powinna być powiązana z planami rozwoju firmy i zakładu. Przed podpisaniem warto dokładnie sprawdzić warunki wcześniejszego rozwiązania umowy i to, co dzieje się w razie zmiany lokalizacji lub skali działalności.

Czym różni się PPA fizyczna od wirtualnej?

W umowie fizycznej energia z instalacji jest dostarczana do odbiorcy, bezpośrednio albo przez sieć z pomocą sprzedawcy, który ją bilansuje. W umowie wirtualnej firma nadal kupuje energię od dotychczasowego sprzedawcy, a z wytwórcą rozlicza jedynie różnicę między ceną ustaloną w kontrakcie a ceną rynkową. Wariant wirtualny daje więcej swobody co do lokalizacji, ale jest instrumentem finansowym i wymaga dobrego zrozumienia mechanizmu rozliczeń.

Podsumowanie

Umowa PPA to długoterminowy kontrakt z wytwórcą energii, który daje przewidywalną cenę i udokumentowane pochodzenie energii w zamian za wieloletnie zobowiązanie. Sprawdza się w firmach o dużym, stabilnym zużyciu i jasnych planach na przyszłość. Przed decyzją warto znać własny profil zużycia, bo kontrakt rzadko pokrywa całe zapotrzebowanie, a pozostałą część trzeba kupić na zwykłych zasadach.

Szukają Państwo sposobu na optymalizację kosztów energii w firmie? Nasi doradcy bezpłatnie przeanalizują Państwa faktury i przedstawią korzystniejsze oferty dostępne na rynku. Zapraszamy do kontaktu: formularz na stronie logicsolutions.pl/kontakt lub telefon: 883 005 653 lub 500 085 389.

Energia elektryczna dla zakładów przetwórstwa mięsnego i masarni – jak obniżyć koszty?

W masarni energia pracuje na dwóch krańcach termometru jednocześnie. Komory wędzarniczo-parzelnicze podnoszą temperaturę wsadu, a kilka metrów dalej tunele schładzania i chłodnie odbierają ciepło z gotowego wyrobu. Do tego dochodzi rygor sanitarny, który nie pozwala wyłączyć chłodzenia ani ograniczyć mycia, gdy trzeba oszczędzać. Zakład ma więc niewielkie pole manewru po stronie technologii i tym większe po stronie warunków zakupu energii.

Gdzie w zakładzie mięsnym ucieka energia

  • Agregaty chłodnicze i sprężarki obsługujące chłodnie surowca, komory dojrzewania i magazyn wyrobu gotowego pracują bez przerwy przez cały rok.
  • Tunele szokowego schładzania odbierają ciepło z wyrobu w krótkim czasie i tworzą najwyższe szczyty poboru w cyklu produkcyjnym.
  • Komory wędzarniczo-parzelnicze w wykonaniu elektrycznym łączą grzanie, nawilżanie i wymuszony obieg powietrza.
  • Kutry i wilki mają wysoki pobór chwilowy przy rozdrabnianiu, zwłaszcza przy mrożonym surowcu.
  • Masownice próżniowe i nastrzykiwarki pracują w cyklach kilkugodzinnych, często w nocy przed zmianą produkcyjną.
  • Pakowaczki próżniowe i termoformierki dokładają pobór na końcu linii, razem z zgrzewaniem i etykietowaniem.
  • Myjnie pojemników i mycie strefowe wymagają ciepłej wody po każdej zmianie, zgodnie z reżimem sanitarnym.
  • Wentylacja i utrzymanie temperatury hal produkcyjnych, które muszą pozostać chłodne przez cały czas pracy ludzi.

Charakterystyczne dla tej branży jest to, że chłodzenie nigdy nie schodzi do zera. Nawet w dniu bez produkcji chłodnie utrzymują temperaturę surowca i wyrobu, a komory dojrzewania prowadzą swój proces dalej. Zakład ma zatem wysoką podstawę zużycia niezależną od tego, ile ton wyszło z linii.

Lato kosztuje więcej przy tej samej produkcji

Instalacja chłodnicza oddaje ciepło do otoczenia. Im cieplej jest na zewnątrz, tym wyższa temperatura skraplania i tym więcej pracy musi wykonać sprężarka, żeby utrzymać tę samą temperaturę w komorze. Zakład produkujący latem dokładnie tyle samo co w marcu zobaczy w rachunku wyraźną różnicę i nie będzie to błąd rozliczenia.

Ma to praktyczne znaczenie przy zamawianiu mocy umownej. Szczyt roczny w przetwórstwie mięsnym wypada zwykle w czasie upałów, często w zbiegu ze wzmożoną produkcją wyrobów grillowych. Moc policzona na podstawie miesięcy chłodnych okaże się w lipcu za niska, a opłaty za przekroczenia potrafią skasować oszczędność wypracowaną przez resztę roku.

Profil dobowy i grupa taryfowa

Zakłady mięsne mają zwykle bardzo wczesny start produkcji, a część procesów przygotowawczych prowadzą w nocy. Peklowanie, masowanie i nastrzykiwanie odbywają się przed zmianą, wędzenie rozpoczyna się nad ranem. To rozkład, który realnie może uzasadniać taryfę wielostrefową, bo znaczna część zużycia przypada poza godzinami szczytowymi.

Warunkiem jest sprawdzenie rzeczywistego rozkładu zużycia w strefach za pełny rok. Sam fakt wczesnego startu niczego nie przesądza, bo o wyniku decyduje proporcja między zużyciem nocnym a dziennym, a ta bywa inna w zakładzie ubojowym niż w samej przetwórni.

Co można zrobić bez ingerencji w technologię

  • Oprzeć moc umowną na szczycie lipcowym, a nie na średniej rocznej ani na miesiącach chłodnych.
  • Policzyć osobno każde przyłącze: ubojnię, przetwórnię i magazyn chłodniczy, bo mają różne profile.
  • Przesunąć start tuneli schładzania względem rozruchu kutrów, jeżeli przypadają na tę samą godzinę.
  • Sprawdzić opłatę za energię bierną, typową przy dużym udziale sprężarek chłodniczych.
  • Zweryfikować taryfę pod kątem peklowania i masowania prowadzonych w nocy, przed zmianą produkcyjną.

Zasada TPA (Third Party Access) pozwala wybrać sprzedawcę niezależnie od operatora systemu dystrybucyjnego (OSD), więc zmiana warunków zakupu nie wymaga żadnej ingerencji w instalację zakładu. Warunki zakupu energii elektrycznej ustalamy osobno dla każdego zakładu, zaczynając od dokumentów, które firma już ma, czyli od rozliczeń. To jest analiza kosztów energii. Jeżeli komory parzelnicze i kotłownia pracują na gazie, przy tej samej okazji sprawdzamy warunki zakupu gazu ziemnego.

Najczęstsze pytania

Dlaczego latem agregaty zużywają więcej przy tej samej produkcji?

Ponieważ instalacja chłodnicza oddaje ciepło do otoczenia, a wyższa temperatura zewnętrzna oznacza wyższą temperaturę skraplania. Sprężarka musi wtedy wykonać więcej pracy, żeby utrzymać w komorze tę samą temperaturę co zimą. Do tego skraplacze chłodzone powietrzem pracują w mniej korzystnych warunkach. Efekt widać w rachunku nawet wtedy, gdy tonaż produkcji nie drgnął, i nie jest to błąd w rozliczeniu.

Czy zmiana sprzedawcy energii może przerwać pracę chłodni?

Nie. Zmiana dotyczy wyłącznie umowy sprzedaży, a energia płynie tą samą siecią i tym samym przyłączem, którym płynęła wcześniej. Za ciągłość dostawy i za infrastrukturę odpowiada operator systemu dystrybucyjnego, który przy zmianie sprzedawcy pozostaje ten sam. Proces przebiega dokumentowo, bez wizyty na obiekcie i bez wyłączania zasilania. Dla zakładu utrzymującego ciąg chłodniczy to kwestia formalna, a nie technologiczna.

Jak rozliczać zakład, w którym ubojnia i przetwórnia mają osobne przyłącza?

Każdy punkt poboru energii ma własny profil, własną moc umowną i własną grupę taryfową, więc warto policzyć warunki dla każdego z osobna. Ubojnia pracuje zwykle intensywnie w wąskim oknie godzinowym, przetwórnia rozkłada zużycie szerzej, a magazyn chłodniczy pobiera równomiernie przez dobę. Przy negocjacjach te punkty można zestawić razem jako jeden wolumen, zachowując osobno dobrane parametry techniczne dla każdego z nich.

Jak zmiana asortymentu wpływa na zużycie w masarni?

Wpływa mocniej, niż wynikałoby to z samego tonażu. Przejście w stronę wyrobów wędzonych i parzonych dokłada obciążenie komór i wydłuża cykle, a wyroby dojrzewające długo zajmują komory o kontrolowanym klimacie przez tygodnie. Z kolei rozszerzenie oferty o produkty mrożone podnosi udział tuneli schładzania. Po każdej większej zmianie asortymentu warto ponownie przyjrzeć się mocy umownej, bo profil zakładu potrafi się przesunąć bez żadnej inwestycji w maszyny.

Podsumowanie

Przetwórstwo mięsne grzeje i chłodzi jednocześnie, a chłodzenie nie zatrzymuje się nawet w dniu bez produkcji. Stąd wysoka podstawa zużycia i szczyt roczny przypadający na upały, a nie na miesiące największej sprzedaży. Moc umowna liczona z lata, taryfa dopasowana do pracy nocnej i osobny rachunek dla każdego przyłącza porządkują ten koszt bez dotykania technologii.

Szukają Państwo sposobu na optymalizację kosztów energii w firmie? Nasi doradcy bezpłatnie przeanalizują Państwa faktury i przedstawią korzystniejsze oferty dostępne na rynku. Zapraszamy do kontaktu: formularz na stronie logicsolutions.pl/kontakt lub telefon: 883 005 653 lub 500 085 389.

Gwarancje pochodzenia energii – czym są i kiedy warto je kupić?

Coraz więcej firm słyszy od swoich kontrahentów pytanie o pochodzenie zużywanej energii. Pojawia się ono w ankietach dostawców, w warunkach przetargów i w rozmowach z bankami. Odpowiedzią na nie nie jest zwykle własna instalacja, tylko dokument obrotu zwany gwarancją pochodzenia. Warto wiedzieć, czym dokładnie jest, czego nie załatwia i w którym momencie jego zakup ma sens dla przedsiębiorstwa.

Czym jest gwarancja pochodzenia

Gwarancja pochodzenia to dokument potwierdzający, że określona ilość energii elektrycznej została wytworzona w odnawialnym źródle energii (OZE). Wydaje ją Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (URE) na wniosek wytwórcy, a rejestr gwarancji prowadzi Towarowa Giełda Energii (TGE). Jedna gwarancja odpowiada jednej megawatogodzinie wytworzonej energii.

Najważniejsza cecha tego dokumentu jest jednocześnie najczęściej mylona. Gwarancja pochodzenia nie jest energią i nie płynie żadnym kablem. To zbywalne prawo, oderwane od fizycznego przepływu, które można kupić niezależnie od tego, od kogo firma nabywa energię. Prąd w gniazdku pochodzi z sieci i nie zmienia swojego składu po zakupie gwarancji. Zmienia się natomiast sposób, w jaki przedsiębiorstwo może rozliczyć swój ślad środowiskowy.

Do czego firma faktycznie tego potrzebuje

  • Raportowanie emisji w części dotyczącej energii kupowanej, gdzie metoda rynkowa pozwala uwzględnić udokumentowane pochodzenie.
  • Wymagania kontrahentów, zwłaszcza w łańcuchach dostaw dużych odbiorców zagranicznych, którzy pytają dostawców o ich własne emisje.
  • Warunki przetargowe, w których udział energii odnawialnej bywa kryterium oceny oferty.
  • Komunikacja marki, przy czym tutaj obowiązuje ostrożność, bo deklaracje środowiskowe bez pokrycia w dokumentach są kwestionowane.
  • Warunki finansowania, gdy instytucja kredytująca pyta o politykę środowiskową przedsiębiorstwa.

Widać z tego, że gwarancje pochodzenia są narzędziem sprawozdawczym i handlowym, a nie technicznym. Firma, która nie ma żadnego z powyższych obowiązków ani oczekiwań ze strony otoczenia, zwykle nie ma powodu, żeby je kupować. Firma, która takie pytania już dostała, zyskuje odpowiedź możliwą do udokumentowania.

Czego gwarancje pochodzenia nie robią

Zakup gwarancji nie obniża rachunku za energię. Przeciwnie, jest to koszt dodatkowy, doliczany do ceny zakupu energii albo rozliczany osobno. Nie zmniejsza też zużycia ani nie poprawia parametrów przyłącza. Nie zastępuje audytu, nie wpływa na moc umowną i nie ma związku z grupą taryfową.

Warto też pamiętać, że gwarancje mają ograniczony okres ważności liczony od zakończenia okresu, którego dotyczą. Nie da się ich więc gromadzić bez końca ani kupować z dużym wyprzedzeniem na zapas. Po wykorzystaniu są umarzane, co wyklucza powtórne użycie tej samej gwarancji przez inny podmiot.

Jak podejść do zakupu

  • Ustalić rzeczywistą potrzebę, czyli kto i w jakim dokumencie oczekuje potwierdzenia pochodzenia energii.
  • Policzyć wolumen do pokrycia, bo nie zawsze musi to być całe zużycie przedsiębiorstwa.
  • Sprawdzić źródło i rok wytworzenia, ponieważ gwarancje różnią się technologią i okresem, a odbiorcy bywają pod tym względem wymagający.
  • Porównać warunki zakupu u sprzedawcy energii oraz poza umową sprzedaży, bo to dwie osobne ścieżki.
  • Zsynchronizować to z terminem umowy na energię, żeby nie negocjować dwa razy tego samego w odstępie kilku miesięcy.

Zasada TPA (Third Party Access) pozwala wybrać sprzedawcę energii elektrycznej niezależnie od operatora sieci, a gwarancje pochodzenia można nabyć osobno od zakupu samej energii. Punktem wyjścia w obu przypadkach są dokumenty, które firma już ma, czyli rozliczenia za ostatnie okresy. To jest analiza kosztów energii, od której zaczyna każdą rozmowę Logic Solutions.

Najczęstsze pytania

Czym gwarancja pochodzenia różni się od własnej instalacji fotowoltaicznej?

Instalacja wytwarza energię na miejscu i realnie zmniejsza ilość prądu pobieranego z sieci, a więc wpływa na rachunek. Gwarancja pochodzenia niczego nie wytwarza. Jest dokumentem potwierdzającym, że gdzieś w systemie powstała odpowiadająca jej ilość energii odnawialnej, i pozwala przypisać to pochodzenie do zużycia firmy. Te dwa rozwiązania rozwiązują różne problemy i w wielu przedsiębiorstwach występują równolegle, bo instalacja rzadko pokrywa całe zapotrzebowanie.

Czy zakup gwarancji obniża rachunek za energię?

Nie, jest to koszt dodatkowy. Gwarancje bywają doliczane do ceny energii w ofercie sprzedawcy albo kupowane osobno, ale w obu wariantach podnoszą łączny wydatek przedsiębiorstwa. Oszczędności trzeba szukać gdzie indziej, czyli w dopasowaniu mocy umownej, grupy taryfowej i warunków zakupu. Te dwie sprawy warto rozdzielić w analizie, żeby wiedzieć, ile kosztuje energia, a ile kosztuje jej udokumentowane pochodzenie.

Kto w firmie zwykle zgłasza potrzebę takich dokumentów?

Najczęściej nie jest to dział techniczny, tylko osoby odpowiadające za sprzedaż i za kontakty z dużymi odbiorcami. Pytanie o pochodzenie energii pojawia się w ankiecie dostawcy, w kwestionariuszu przetargowym albo w wymaganiach kontrahenta zagranicznego. Bywa też zgłaszane przez dział finansowy przy okazji rozmów z bankiem. Dlatego decyzja o zakupie rzadko jest decyzją czysto energetyczną i warto podejmować ją z osobą, która zna źródło wymagania.

Czy gwarancje trzeba kupować u swojego sprzedawcy energii?

Nie ma takiego obowiązku. Gwarancje pochodzenia są przedmiotem obrotu niezależnego od umowy sprzedaży energii, więc można je nabyć od innego podmiotu niż ten, który dostarcza prąd do zakładu. W praktyce oferta sprzedawcy bywa wygodniejsza organizacyjnie, bo wszystko znajduje się w jednym rozliczeniu. Warunki warto jednak sprawdzić w obu wariantach, zwłaszcza przy większych wolumenach, gdzie różnica robi się zauważalna.

Podsumowanie

Gwarancja pochodzenia to dokument, nie energia. Nie zmienia tego, co płynie przyłączem, i nie obniża rachunku, za to pozwala udokumentować pochodzenie zużytej energii wobec kontrahentów, w przetargach i w sprawozdawczości. Zakup ma sens wtedy, gdy ktoś konkretny tego oczekuje, a rozmowę warto prowadzić razem z negocjacją warunków zakupu energii, nie osobno.

Szukają Państwo sposobu na optymalizację kosztów energii w firmie? Nasi doradcy bezpłatnie przeanalizują Państwa faktury i przedstawią korzystniejsze oferty dostępne na rynku. Zapraszamy do kontaktu: formularz na stronie logicsolutions.pl/kontakt lub telefon: 883 005 653 lub 500 085 389.

Energia elektryczna dla producentów opakowań z tektury falistej – jak obniżyć koszty produkcji?

Wytwórnia opakowań pracuje na cudzym rytmie. Zamówienia przychodzą falami, bo klienci z branży spożywczej i handlu zamawiają pod własne szczyty sprzedaży, a cena pudełka jest negocjowana z wyprzedzeniem. Koszt energii wchodzi w tę cenę i zostaje w niej na cały kontrakt. Przy marży liczonej w groszach na sztuce rachunek za prąd przestaje być pozycją administracyjną, a staje się elementem kalkulacji.

Co pochłania prąd w wytwórni opakowań

  • Tekturnica to najbardziej wymagająca maszyna w całym zakładzie. Napędy sekcji, walce ryflujące i układ podawania wstęgi pracują pod stałym obciążeniem przez cały czas produkcji.
  • Podgrzewanie i klejenie: sekcja klejarska utrzymuje temperaturę potrzebną do związania warstw, niezależnie od tego, jak długi jest bieżący nakład.
  • Wykrojniki i slotery pracują cyklicznie, z rozruchem przy każdej zmianie formatu.
  • Fleksografia: sekcje drukujące i suszenie nadruku dokładają swoje przy zamówieniach z zadrukiem.
  • Sprężarki zasilają układy podawania, przyssawki i odbiór arkuszy. Pracują niemal bez przerwy przez całą zmianę.
  • Odciągi i belownice odbierają ścinki, które w tej branży są stałym produktem ubocznym.

Charakterystyczne jest to, że część tych urządzeń pracuje także wtedy, gdy linia stoi. Sprężarka, odciąg i podgrzewanie sekcji klejarskiej nie zatrzymują się przy każdej przerwie na przezbrojenie, bo ponowne dojście do parametrów kosztuje więcej niż utrzymanie ich w gotowości.

Przezbrojenie kosztuje dwa razy

Zmiana formatu pudełka oznacza postój linii, ale nie oznacza spadku poboru do zera. To jest moment, w którym zakład płaci za energię, nie produkując nic na sprzedaż. Im krótsze nakłady, tym większy udział takich chwil w miesiącu.

Wniosek praktyczny nie dotyczy technologii, tylko planowania. Grupowanie zamówień o zbliżonym formacie w jedną serię ogranicza liczbę przezbrojeń, a przy okazji liczbę rozruchów największych napędów. Jedno i drugie widać potem na rachunku, choć w parku maszynowym nic się nie zmieniło.

Moc umowna a rzeczywisty szczyt

Moc umowna w takich zakładach bywa zamówiona pod jednoczesną pracę tekturnicy, linii przetwórczych i sprężarek. W praktyce harmonogram rzadko na to pozwala, więc firma płaci opłaty stałe od mocy, której nie pobiera, co miesiąc i niezależnie od tego, ile pudełek wyszło z zakładu.

Odwrotny błąd zdarza się po rozbudowie. Dostawiona linia przetwórcza podnosi szczyt, umowa zostaje stara i na fakturach pojawiają się opłaty za przekroczenia, naliczane za cały okres rozliczeniowy. Właściwa wartość wynika z analizy rzeczywistych szczytów dla każdego punktu poboru energii (PPE) z pełnego roku, obejmującego też miesiące najwyższych zamówień.

Co można zrobić bez wymiany maszyn

  • Zweryfikować moc umowną wobec faktycznych szczytów, nie wobec sumy mocy zainstalowanej.
  • Rozsunąć w czasie rozruch tekturnicy, sprężarek i linii przetwórczych po przerwach.
  • Pogrupować zamówienia o zbliżonym formacie, żeby ograniczyć liczbę przezbrojeń.
  • Sprawdzić grupę taryfową pod kątem rzeczywistego rozkładu pracy na zmiany.
  • Przejrzeć faktury pod kątem opłat za przekroczenia i składników dystrybucyjnych.

Zasada TPA (Third Party Access) daje każdemu przedsiębiorcy prawo wyboru sprzedawcy niezależnie od operatora systemu dystrybucyjnego (OSD), który odpowiada za sieć. Warunki zakupu energii elektrycznej ustalamy osobno dla każdego zakładu, a punktem wyjścia jest zawsze analiza kosztów energii na podstawie faktur. Jeżeli zakład podgrzewa sekcje kotłem gazowym, przy tej samej okazji sprawdzamy warunki zakupu gazu ziemnego.

Najczęstsze pytania

Dlaczego rachunek nie spada proporcjonalnie do liczby wyprodukowanych opakowań?

Ponieważ znaczna część poboru nie zależy od nakładu. Sprężarki, odciągi i podgrzewanie sekcji klejarskiej pracują także w czasie przezbrojeń i krótkich przestojów, a opłaty stałe naliczane są od mocy umownej niezależnie od produkcji. Przy mniejszych zamówieniach udział tych składników w rachunku rośnie. Dlatego przy spadku obłożenia warto sprawdzić, czy moc umowna nadal odpowiada rzeczywistym potrzebom zakładu.

Czy warto planować dłuższe serie tego samego formatu?

Tak, i to z dwóch powodów naraz. Każde przezbrojenie oznacza czas, w którym zakład pobiera energię, nie wytwarzając nic na sprzedaż, a ponowny rozruch dużych napędów tworzy szczyt poboru. Grupowanie zamówień o zbliżonym formacie ogranicza jedno i drugie. To zmiana w harmonogramie, nie w technologii, więc nie wymaga żadnego nakładu ani przestoju.

Skąd biorą się opłaty za przekroczenie mocy po dostawieniu nowej linii?

Z tego, że umowa opisuje stan sprzed rozbudowy. Nowa linia przetwórcza podnosi szczyt poboru, zwłaszcza gdy startuje razem z tekturnicą, a moc umowna została ustalona wcześniej. Opłata jest naliczana za cały okres rozliczeniowy, mimo że samo przekroczenie trwa krótko. Po każdej rozbudowie warto wrócić do umowy i skorygować moc do nowego stanu zakładu.

Czy przy kontraktach z ceną ustaloną na rok da się przewidzieć koszt energii?

Da się, jeżeli umowa opiera się na cenie stałej przez cały okres jej obowiązywania. Koszt energii przypadający na tysiąc pudełek jest wtedy wielkością znaną i można go wliczyć w ofertę dla odbiorcy. Przy rozliczeniu powiązanym z notowaniami Towarowej Giełdy Energii koszt zmienia się w trakcie kontraktu, a ceny wobec odbiorcy zostają te same, co przenosi całe ryzyko na wytwórnię.

Podsumowanie

W wytwórni opakowań energia jest kosztem, który w dużej części nie zależy od tego, ile sztuk zjechało z linii. Urządzenia pomocnicze pracują w tle, przezbrojenia zabierają czas produkcyjny, a moc umowna często opisuje stan sprzed ostatniej rozbudowy. Weryfikacja mocy, uporządkowanie rozruchu i planowanie dłuższych serii dają efekt bez ingerencji w park maszynowy.

Szukają Państwo sposobu na optymalizację kosztów energii w firmie? Nasi doradcy bezpłatnie przeanalizują Państwa faktury i przedstawią korzystniejsze oferty dostępne na rynku. Zapraszamy do kontaktu: formularz na stronie logicsolutions.pl/kontakt lub telefon: 883 005 653 lub 500 085 389.

Call Now Button
Logic Solutions
Przegląd prywatności

Ta strona korzysta z ciasteczek, aby zapewnić Ci najlepszą możliwą obsługę. Informacje o ciasteczkach są przechowywane w przeglądarce i wykonują funkcje takie jak rozpoznawanie Cię po powrocie na naszą stronę internetową i pomaganie naszemu zespołowi w zrozumieniu, które sekcje witryny są dla Ciebie najbardziej interesujące i przydatne.