Październik to dla producentów zniczy ostatnia prosta przed 1 listopada. Linie pracują na kilka zmian, magazyn zapełnia się paletami, a rachunek za prąd rośnie szybciej niż w jakimkolwiek innym miesiącu. Duża część rocznej sprzedaży przypada na kilka tygodni przed Wszystkimi Świętymi, więc umowa na energię dobrana pod przeciętny miesiąc nie pasuje ani do sezonu, ani do spokojniejszej reszty roku. Warto przyjrzeć się temu, zanim zacznie się planowanie kolejnego sezonu.
Gdzie w zakładzie znikają kilowatogodziny
- Wtryskarki produkujące plastikowe osłony, daszki i podstawki, z grzaniem cylindrów i napędem hydraulicznym albo elektrycznym.
- Topielniki parafiny i stearyny, czyli zbiorniki z grzałkami, które utrzymują wosk w stanie płynnym przez całą zmianę.
- Linie zalewowe dozujące gorący wosk do szklanych i plastikowych pojemników.
- Prasy do wkładów formujące wkłady prasowane z granulatu parafinowego.
- Tunele chłodzące, w których wkłady i świece twardnieją przed pakowaniem.
- Sprężarki powietrza zasilające automatykę i pneumatykę linii.
- Owijarki, zgrzewarki folii i wózki widłowe ładowane w magazynie.
Najwięcej energii zużywa się na grzanie. Wosk trzeba stopić i utrzymać w odpowiedniej temperaturze, a wtryskarka nagrzewa cylinder, zanim wyprodukuje pierwszą osłonę. Zbiornik zostawiony na noc w trybie grzania zużywa prąd także wtedy, gdy hala stoi pusta. W wielu zakładach to właśnie grzanie, a nie napędy, odpowiada za większą część rachunku.
Sezon, który ustawia całą umowę
Produkcja zniczy ma rytm nierówny jak w mało której branży. Latem zakład buduje zapasy, jesienią pracuje na pełnych obrotach, a po listopadzie wyraźnie zwalnia. Dla rachunku za energię liczą się dwie rzeczy: ile prądu firma zużyje w ciągu roku i jaką moc pobiera w najcięższych tygodniach.
Moc umowna, czyli moc zamówiona u operatora systemu dystrybucyjnego (OSD), działa jak abonament. Ustawiona pod szczyt sezonu przez resztę roku jest opłacana bez potrzeby. Gdy jest za niska, OSD dolicza w październiku opłaty za przekroczenia, czyli akurat w tygodniach, w których zakład ma najwięcej pracy. Odczyty mocy z poprzedniej jesieni, zestawione z wartością zapisaną w umowie dystrybucyjnej, szybko pokazują, w którą stronę warto ją skorygować.
Co da się zmienić bez nowych maszyn
Część oszczędności leży w grafiku pracy. Topielniki można włączać tak, żeby wosk był gotowy na start zmiany, a nie kilka godzin wcześniej. Rozruch kilku wtryskarek jednocześnie podnosi pobór mocy w tym samym kwadransie, więc uruchamianie maszyn po kolei, z kilkuminutowymi odstępami, zmniejsza ryzyko przekroczenia mocy umownej. Podobnie jest z ładowaniem wózków widłowych: rozłożone na całą noc obciąża sieć mniej niż ładowanie całej floty naraz po zakończeniu zmiany.
Warto też sprawdzić sprężarki. Nieszczelna instalacja sprężonego powietrza zmusza je do pracy także w przerwach, kiedy linie stoją. To strata, której nie widać na hali, ale widać ją na fakturze.
Jak wygląda zakup energii
Energię elektryczną zakład kupuje od sprzedawcy, a fizycznie dostarcza ją lokalny OSD swoją siecią. Na rynku obowiązuje zasada TPA (Third Party Access), więc producent zniczy może podpisać umowę z dowolnym sprzedawcą, a przewody i licznik zostają bez zmian. Zmiana nie oznacza przerwy w dostawach.
Przy produkcji sezonowej trzeba też zdecydować, czy energia ma mieć cenę stałą (FIX), czy cenę powiązaną z rynkiem SPOT, notowanym na Towarowej Giełdzie Energii (TGE). Stała daje przewidywalny koszt w miesiącach największego zużycia. Giełdowa bywa niższa, ale zmienia się z godziny na godzinę i trudniej ją zaplanować w budżecie sezonu. Wiele firm łączy oba modele i tylko część zużycia zabezpiecza ceną stałą. Od proporcji zależy, ile ryzyka zostaje po stronie zakładu.
Od czego zacząć
- Zebrać odczyty mocy i zużycia z ostatnich dwunastu miesięcy, osobno dla sezonu i dla reszty roku.
- Porównać moc umowną z najwyższym poborem z zeszłej jesieni.
- Ustawić harmonogram grzania topielników pod rozpoczęcie zmian.
- Rozdzielić w czasie rozruchy wtryskarek i ładowanie wózków.
- Sprawdzić grupę taryfową pod kątem pracy zmianowej w sezonie.
Pracę z producentami zniczy zaczynamy od faktur z całego roku, bo dopiero wtedy widać różnicę między sezonem a spokojniejszymi miesiącami. Na tym opiera się nasza analiza kosztów energii. Ofertę na energię elektryczną dobieramy potem do rytmu konkretnego zakładu. Firmom ogrzewającym magazyn kotłem gazowym przedstawiamy także porównanie ofert na gaz ziemny.
Najczęstsze pytania
Czy opłaca się zmieniać umowę na energię tuż przed sezonem?
Na tegoroczny szczyt zwykle jest już za późno, bo zmianę sprzedawcy ogranicza okres wypowiedzenia obecnej umowy, a umowy na czas określony kończą się w dacie zapisanej w kontrakcie. Na przyszły sezon warto przygotować się wcześniej, najlepiej zaraz po zamknięciu tej jesieni, kiedy zakład zna już swoje zużycie i najwyższy pobór mocy. Z takimi danymi sprzedawcy przygotowują ofertę dopasowaną do rzeczywistego profilu, a nie do ogólnych szacunków.
Czy topielniki parafiny lepiej wyłączać na noc?
Zależy to od wielkości zbiornika i od tego, jak szybko wosk wraca do temperatury roboczej. Duży zbiornik stygnie powoli, a ponowne stopienie całej zawartości trwa długo i samo zużywa sporo energii. W praktyce wiele zakładów obniża temperaturę na noc, zamiast całkowicie wyłączać grzanie. Najlepiej sprawdzić to na własnej instalacji, porównując zużycie z kilku nocy przy różnych ustawieniach, bo producenci urządzeń podają różne zalecenia.
Czy wtryskarki elektryczne zużywają mniej energii niż hydrauliczne?
Zwykle tak. W klasycznej wtryskarce hydraulicznej pompa pracuje przez cały cykl, także wtedy, gdy forma jest zamknięta i maszyna czeka na schłodzenie detalu. Wtryskarka elektryczna napędza ruchy serwosilnikami, które pobierają energię tylko w czasie ruchu. Starsze maszyny można też doposażyć w napęd serwopompowy. Wymiana całego parku rzadko opłaca się wyłącznie z powodu prądu, ale przy zakupie nowej wtryskarki zużycie energii warto uwzględnić w porównaniu ofert.
Czy produkcja rozłożona na cały rok obniża koszty energii?
Może obniżyć, bo równomierna praca zmniejsza najwyższy pobór mocy, a ta sama ilość energii rozkłada się na więcej miesięcy. Niższy szczyt pozwala zamówić mniejszą moc umowną. Jednocześnie dłuższe magazynowanie wyrobów zamraża kapitał w zapasach i zajmuje miejsce. W praktyce zakłady szukają kompromisu: budują zapas latem, a jesienią dokładają zmiany. Warto policzyć, ile kosztuje każdy kilowat mocy umownej, bo to pokazuje, ile daje spłaszczenie sezonowego szczytu.
Podsumowanie
Producent zniczy płaci za energię w rytmie, który wyznacza kalendarz: spokojne lato i bardzo intensywna jesień. Moc umowna dopasowana do sezonu, przemyślany harmonogram grzania wosku i rozruchów maszyn oraz właściwa grupa taryfowa obniżają rachunek bez inwestycji. Te elementy warto uporządkować, zanim zakład zacznie porównywać ceny energii.
Szukają Państwo sposobu na optymalizację kosztów energii w firmie? Nasi doradcy bezpłatnie przeanalizują Państwa faktury i przedstawią korzystniejsze oferty dostępne na rynku. Zapraszamy do kontaktu: formularz na stronie logicsolutions.pl/kontakt lub telefon: 883 005 653 lub 500 085 389.