Energia elektryczna dla tartaków i zakładów przerobu drewna – jak obniżyć koszty?
W tartaku energia elektryczna jest kosztem, który rośnie razem z każdym metrem sześciennym przerobionego surowca. Napędy traków, odciągi trocin i suszarnie pracują pod obciążeniem przez całą zmianę, a cena tarcicy jest ustalana na rynku, na który pojedynczy zakład nie ma wpływu. Zostaje więc praca nad kosztami własnymi, a rachunek za prąd jest w tej grupie pozycją, którą realnie da się obniżyć bez żadnej inwestycji.
Co pochłania prąd w zakładzie przerobu drewna
Zużycie koncentruje się na kilku maszynach o dużej mocy oraz na urządzeniach, które pracują bez przerwy w tle.
- Traki i pilarki tarczowe pobierają najwięcej podczas cięcia, a obciążenie zmienia się wraz z gatunkiem drewna, jego wilgotnością i średnicą kłody.
- Odciągi trocin i instalacja odpylająca pracują przez cały czas pracy hali, niezależnie od tego, czy akurat trwa cięcie. To jeden z najbardziej niedocenianych odbiorników w całym zakładzie.
- Suszarnie komorowe: wentylatory obiegowe pracują całą dobę przez wiele dni jednego cyklu, także w nocy i w weekend.
- Strugarki i linie do obróbki wykańczającej, gdzie liczy się głównie liczba godzin pracy.
- Transport wewnętrzny: przenośniki, podajniki, wciągniki, sortownia tarcicy.
- Sprężarki zasilające układy dociskowe i pneumatykę.
Ten rozkład ma jedną istotną cechę handlową. Suszarnie tworzą stałe zużycie w tle, także poza godzinami pracy ludzi, więc profil zakładu jest bardziej równomierny, niż wynikałoby z samego grafiku zmian. To argument, który warto pokazać sprzedawcy.
Suszarnia zmienia rachunek bardziej niż trak
Wiele zakładów ocenia zużycie po maszynach, które słychać najgłośniej. Tymczasem trak pracuje przerywanie, a suszarnia komorowa prowadzi cykl bez przerwy przez kilka dni. W efekcie znaczna część zużycia powstaje wtedy, gdy w hali nikogo nie ma.
To jest korzystne, pod warunkiem że umowa i grupa taryfowa są do tego dopasowane. Zakład, który realnie zużywa energię w nocy, powinien z tego korzystać w rozliczeniu. Jeżeli obowiązuje taryfa jednostrefowa, cała praca nocna jest rozliczana tak samo jak dzienna i zakład oddaje oszczędność, która leży na stole.
Sezon i moc umowna
Przerób drewna ma wyraźne wahania. Zima i wczesna wiosna to zwykle większe dostawy surowca, sezon budowlany podnosi popyt na tarcicę, a w innych miesiącach zakład zwalnia. Umowa zawarta na podstawie kilku najintensywniejszych miesięcy przez resztę roku okazuje się przeszacowana.
Podobnie działa moc umowna. Zamawiana bywa pod jednoczesną pracę traka, strugarki, odciągu i suszarni, choć harmonogram rzadko na to pozwala. Firma płaci wtedy opłaty stałe od mocy, której nie wykorzystuje, co miesiąc, niezależnie od produkcji. Weryfikacja mocy umownej dla każdego punktu poboru energii (PPE) wobec rzeczywistych szczytów z pełnego roku jest zwykle najszybszą oszczędnością w całym zakładzie.
Co można zrobić bez zmian w parku maszynowym
- Sprawdzić grupę taryfową pod kątem tego, ile zużycia faktycznie przypada na godziny nocne, licząc razem z pracą suszarni.
- Zweryfikować moc umowną wobec faktycznych szczytów, a nie wobec sumy mocy zainstalowanej.
- Rozsunąć w czasie rozruch największych odbiorników, żeby trak, odciąg i suszarnia nie startowały równocześnie po przerwie.
- Przejrzeć faktury pod kątem opłat za przekroczenia i składników dystrybucyjnych.
- Zebrać oferty z całego rynku z wyprzedzeniem, a nie w miesiącu, w którym kończy się umowa.
Zasada TPA (Third Party Access) daje każdemu przedsiębiorcy prawo wyboru sprzedawcy niezależnie od operatora systemu dystrybucyjnego (OSD), który odpowiada za sieć. Warunki zakupu energii elektrycznej ustalamy osobno dla każdego zakładu, a punktem wyjścia jest zawsze analiza kosztów energii na podstawie faktur. Jeżeli zakład ogrzewa suszarnie kotłem gazowym, przy tej samej okazji sprawdzamy warunki zakupu gazu ziemnego.
Najczęstsze pytania
Czy cykl suszenia da się przenieść na tańsze godziny doby?
Częściowo tak, choć nie chodzi o przerywanie cyklu, bo to psuje jakość tarcicy. Realne pole leży w planowaniu momentu załadunku komory, tak aby najbardziej energochłonna faza wypadała poza szczytem dziennym. Przy taryfie wielostrefowej ma to bezpośrednie przełożenie na rachunek. Decyzję warto podjąć po sprawdzeniu, jak rozkłada się zużycie w poszczególnych strefach w skali pełnego roku.
Dlaczego rachunek rośnie, chociaż tartak przerobił mniej drewna?
Najczęściej dlatego, że zużycie w tle nie zmienia się razem z produkcją. Suszarnie, odciągi i sprężarki pracują dalej, a przy mniejszej produkcji ich udział w rachunku rośnie. Do tego dochodzą opłaty stałe, naliczane od mocy umownej niezależnie od tego, ile zakład faktycznie pobrał. Dlatego przy spadku produkcji warto sprawdzić, czy moc umowna nadal odpowiada rzeczywistym potrzebom.
Co zrobić, gdy na fakturze pojawiają się opłaty za przekroczenie mocy?
Zacząć od ustalenia, w jakich momentach powstają szczyty. W tartaku wynikają one zwykle z jednoczesnego rozruchu traka i odciągu po przerwie, a nie ze stałego wzrostu zapotrzebowania. Wtedy wystarczy zmienić kolejność uruchamiania maszyn i opłaty znikają. Jeżeli natomiast szczyty odpowiadają realnemu wzrostowi produkcji, właściwym krokiem jest wniosek o zmianę mocy umownej u operatora.
Czy zakład, który sam produkuje ciepło ze zrębków, też coś zyska na zmianie umowy?
Tak, ponieważ własna kotłownia pokrywa potrzeby cieplne, a nie zużycie energii elektrycznej. Napędy, odciągi i wentylatory suszarni nadal pobierają prąd z sieci i to one decydują o wysokości rachunku. Zakład z własnym źródłem ciepła ma zwykle bardziej równomierny profil zużycia energii elektrycznej, co jest cechą dobrze ocenianą przy wycenie oferty przez sprzedawców.
Podsumowanie
W tartaku najwięcej energii zużywa się tam, gdzie jest najciszej. Suszarnie i odciągi pracują w tle, także w nocy i w weekendy, i to one kształtują profil zakładu. Dopasowanie grupy taryfowej do tego profilu, weryfikacja mocy umownej i uporządkowanie rozruchu maszyn dają efekt bez wymiany jakiejkolwiek maszyny.
Szukają Państwo sposobu na optymalizację kosztów energii w firmie? Nasi doradcy bezpłatnie przeanalizują Państwa faktury i przedstawią korzystniejsze oferty dostępne na rynku. Zapraszamy do kontaktu: formularz na stronie logicsolutions.pl/kontakt lub telefon: 883 005 653 lub 500 085 389.