Wytwórnia wina przez większą część roku pracuje spokojnie. Wino dojrzewa w zbiornikach i beczkach, piwnica utrzymuje stałą temperaturę, a linia rozlewnicza rusza kilka razy w sezonie. Wszystko zmienia się podczas winobrania. W ciągu kilku tygodni zakład przyjmuje cały zbiór, prasuje go, schładza moszcz i prowadzi fermentację w wielu zbiornikach jednocześnie. To wtedy pada najwyższy pobór mocy w roku, a jego skutki widać na fakturach jeszcze długo po zakończeniu zbiorów.
Co w wytwórni wina pobiera energię
- Odszypułkarki i miażdżarki pracujące przy przyjęciu winogron, w rytmie dostaw z winnicy.
- Prasy pneumatyczne, które w czasie winobrania pracują wiele godzin dziennie, często także wieczorem.
- Agregaty wody lodowej schładzające moszcz i odbierające ciepło fermentacji przez płaszcze zbiorników.
- Pompy przetłaczające moszcz, wino i osad między zbiornikami.
- Instalacja do stabilizacji na zimno, w której wino przez dłuższy czas utrzymuje się w niskiej temperaturze, żeby wytrącił się kamień winny.
- Filtry i linia rozlewnicza z korkownicą, kapslownicą i etykieciarką.
- Klimatyzacja piwnicy i magazynu butelek, która pracuje przez cały rok.
- Część turystyczna, czyli sala degustacyjna, kuchnia, a coraz częściej także pokoje dla gości.
Z tego zestawienia wynika, że wytwórnia wina ma dwa zupełnie różne oblicza. Przez większość roku pobiera niewiele i równo, głównie na chłodzenie piwnicy i potrzeby części turystycznej. Podczas winobrania prasy, agregaty i pompy pracują razem, a chłodzenie fermentacji nie przerywa się ani w dzień, ani w nocy.
Winobranie ustala opłaty na resztę roku
Moc umowna to wielkość, którą zakład zamawia u operatora systemu dystrybucyjnego (OSD) pod najwyższy przewidywany pobór. Opłaty od niej naliczane są w każdym miesiącu, niezależnie od tego, czy zakład akurat prasuje winogrona, czy tylko utrzymuje temperaturę w piwnicy. W wytwórni wina najwyższy pobór przypada na kilka tygodni winobrania, więc moc dobrana pod ten okres przez pozostałe miesiące pozostaje w dużej mierze niewykorzystana.
Z drugiej strony zbyt niska moc umowna kończy się opłatami za przekroczenia właśnie wtedy, gdy zakład najbardziej potrzebuje energii. Rozsądny wybór wymaga więc dobrego rozpoznania szczytu: ile urządzeń naprawdę pracuje naraz, czy prasowanie da się rozłożyć na dłuższy dzień i czy chłodzenie fermentacji nie nakłada się na pracę pras w najgorszych godzinach. Warto też sprawdzić u operatora, na jakich zasadach można zmienić moc umowną i z jakim wyprzedzeniem trzeba złożyć wniosek.
Chłodzenie, które da się zaplanować
Część zużycia w wytwórni wina wynika z decyzji technologicznych, a nie z samej ilości wina. Stabilizacja na zimno może odbywać się w instalacji chłodniczej, ale część winiarzy przeprowadza ją zimą, korzystając z niskiej temperatury w piwnicy albo na zewnątrz. Niektóre wina przechodzą też fermentację jabłkowo-mlekową, która wymaga utrzymania wyższej temperatury. Kolejność tych etapów decyduje o tym, kiedy i jak długo pracują agregaty.
Przy taryfie z kilkoma strefami czasowymi liczy się także pora dnia. Agregaty schładzające zbiorniki mogą pracować w nocy, jeżeli pozwala na to proces, a linię rozlewniczą da się uruchamiać w godzinach ustalonych z wyprzedzeniem. Grupa taryfowa powinna odpowiadać temu, jak zakład naprawdę pracuje, a nie temu, co wybrano przy podłączeniu.
Winnica, piwnica i pokoje dla gości pod jednym przyłączem
Wiele winnic łączy produkcję z enoturystyką. Sala degustacyjna, kuchnia i pokoje dla gości pobierają energię w innych porach niż prasy i agregaty, a ich szczyt przypada na weekendy i letnie miesiące. Gdy wszystko rozlicza się na jednym punkcie poboru energii (PPE), trudno ocenić, ile kosztuje produkcja wina, a ile przyjmowanie gości. Dopiero rozdzielenie tych pozycji pokazuje, gdzie leży szczyt i czy dotychczasowa grupa taryfowa ma sens dla całego obiektu.
Porządek w kosztach przed kolejnym winobraniem
- Spisać urządzenia, które w czasie winobrania pracują jednocześnie, razem z godzinami ich pracy.
- Ustawić kolejność prasowania i schładzania moszczu tak, żeby prasy i agregaty nie startowały w tej samej chwili.
- Przenieść stabilizację na zimno na miesiące, w których pomaga temperatura w piwnicy, jeżeli pozwala na to technologia.
- Wydzielić zużycie części turystycznej, żeby produkcja i przyjmowanie gości miały osobny obraz kosztów.
- Porównać rachunki z miesięcy winobrania i z reszty roku, zanim zapadnie decyzja o mocy umownej.
Dzięki zasadzie TPA (Third Party Access) winnica sama wybiera, od kogo kupuje prąd, a energia nadal płynie tym samym przyłączem. Nie musi więc zostawać przy ofercie, którą dostała razem z podłączeniem. Warunki zakupu energii elektrycznej dobieramy do rytmu konkretnego zakładu, zaczynając od faktur z ostatniego roku. Na tym polega analiza kosztów energii. Jeżeli kuchnia albo ogrzewanie pokoi korzystają z gazu ziemnego, przy tej samej okazji sprawdzamy także warunki jego zakupu.
Najczęstsze pytania
Dlaczego winobranie wpływa na opłaty przez cały rok?
Ponieważ moc umowną zamawia się pod najwyższy przewidywany pobór, a opłaty od niej płaci się co miesiąc. W wytwórni wina ten najwyższy pobór pojawia się przez kilka tygodni zbiorów, gdy pracują jednocześnie prasy, agregaty i pompy. Jeżeli moc dobrano z dużym zapasem, zakład płaci za nią także zimą, gdy pracuje tylko klimatyzacja piwnicy. Rozłożenie prasowania na dłuższy dzień i rozsądna kolejność pracy urządzeń pozwalają zamówić mniej.
Czy stabilizację na zimno można przenieść na zimę?
Często tak, choć zależy to od stylu wina i harmonogramu butelkowania. Stabilizacja na zimno polega na utrzymaniu wina w niskiej temperaturze, aż wytrąci się kamień winny. Prowadzona w instalacji chłodniczej wymaga długiej pracy agregatów. Zimą część tej pracy może wykonać chłodna piwnica albo temperatura na zewnątrz, co zmniejsza zużycie energii. Decyzję podejmuje enolog, ale warto ją podejmować ze świadomością, ile ten etap kosztuje w poszczególnych miesiącach.
Czy winnica z salą degustacyjną i pokojami dla gości powinna mieć osobne rozliczenie?
Warto to przynajmniej sprawdzić. Część turystyczna pobiera energię w weekendy i latem, a produkcja jesienią, w czasie winobrania. Na jednym punkcie poboru energii te dwa profile się nakładają i trudno ocenić, która część obiektu odpowiada za szczyt. Osobne punkty poboru pozwalają dobrać grupę taryfową i moc umowną do każdej części osobno. Czy to się opłaca, zależy od układu przyłącza i kosztów jego zmiany, dlatego zaczynamy od analizy faktur.
Czy własna instalacja fotowoltaiczna pokryje zużycie w czasie winobrania?
Zwykle tylko częściowo. Winobranie przypada na wrzesień i październik, gdy dni są krótsze, a produkcja energii ze słońca wyraźnie niższa niż latem. Agregaty chłodzące fermentację pracują też wieczorem i w nocy, kiedy instalacja nic nie wytwarza. Fotowoltaika dobrze uzupełnia zużycie piwnicy i części turystycznej w słoneczne miesiące, ale szczyt winobrania i tak trzeba pokryć energią z sieci, dlatego warunki umowy zakupu pozostają ważne.
Podsumowanie
Wytwórnia wina płaci za energię w rytmie winobrania, choć przez większą część roku pobiera niewiele. Moc umowna dobrana pod kilka tygodni zbiorów, chłodzenie prowadzone bez planu i wspólne rozliczenie produkcji z częścią turystyczną to najczęstsze źródła nadwyżki w kosztach. Uporządkowanie tych trzech spraw nie wymaga zmiany technologii.
Szukają Państwo sposobu na optymalizację kosztów energii w firmie? Nasi doradcy bezpłatnie przeanalizują Państwa faktury i przedstawią korzystniejsze oferty dostępne na rynku. Zapraszamy do kontaktu: formularz na stronie logicsolutions.pl/kontakt lub telefon: 883 005 653 lub 500 085 389.