Kiszenie wydaje się procesem, który robi się sam. Kapusta i ogórki fermentują w kadziach bez pieca, bez reaktora i bez skomplikowanej linii. Mimo to zakład kiszonek ma wyraźny rachunek za prąd: szatkownice, myjki i transportery pracują pełną parą w kilka tygodni zbiorów, a chłodnie utrzymują gotowy produkt przez cały rok. To właśnie ten rozjazd między krótkim sezonem przyjęć a całoroczną sprzedażą decyduje o tym, jak powinna wyglądać umowa na energię.
Gdzie zakład zużywa energię elektryczną
- Linie przyjęcia surowca: przenośniki, kosze zasypowe i sortowniki ogórków według średnicy.
- Myjki bębnowe i natryskowe wraz z pompami wody.
- Szatkownice i krajalnice do kapusty, marchwi i dodatków.
- Pompy solanki, które napełniają i cyrkulują zalewę w zbiornikach fermentacyjnych.
- Chłodnie, w których gotowe kiszonki są przechowywane po zakończeniu fermentacji.
- Linie konfekcjonowania: napełniarki słoików, zamykarki i pakowaczki woreczków.
- Kompresory dla pneumatyki napełniarek i zamykarek.
Pasteryzacja słoików, mycie zbiorników gorącą wodą i ogrzewanie hal zwykle opierają się na kotle, najczęściej gazowym. Prąd zasila natomiast cały ruch surowca i chłód. W zakładzie, który sprzedaje głównie kiszonki z beczki i woreczki, chłodnie są największym stałym odbiorcą przez cały rok.
Dwa sezony przyjęć i dwanaście miesięcy chłodzenia
Ogórki przyjmuje się latem, kapustę jesienią. W tych tygodniach linie pracują na kilka zmian, a jednocześnie pracują już chłodnie z produktem z poprzednich partii. Właśnie wtedy zakład osiąga najwyższy pobór mocy. Poza sezonem przyjęć zużycie zależy głównie od chłodzenia i konfekcjonowania, które rozkłada się na cały rok zgodnie z zamówieniami sklepów.
Moc zarezerwowaną w umowie z OSD, czyli operatorem systemu dystrybucyjnego, trzeba ustawić tak, żeby pokrywała szczyt sezonu, ale bez zapasu na wszelki wypadek. Jeżeli szczyt wynika głównie z tego, że w tym samym czasie ruszają myjki, szatkownice i kilka pomp solanki, można go obniżyć samą organizacją pracy, na przykład rozdzielając napełnianie zbiorników i mycie surowca na różne godziny.
Chłodnia, która płaci za ciepło z zewnątrz
Najprostsze oszczędności w chłodni nie wymagają inwestycji. Otwarte bramy w czasie załadunku, nieszczelne uszczelki drzwi i oszronione parowniki zmuszają agregaty do dłuższej pracy. Kurtyny paskowe, sprawne zamykanie drzwi i regularne odszranianie skracają czas pracy sprężarek. Warto też sprawdzić, czy temperatura w komorach nie jest ustawiona niżej, niż wymaga przechowywany produkt, bo każdy stopień poniżej potrzeby oznacza dodatkową pracę chłodzenia.
Przy całorocznej pracy chłodni znaczenie ma też taryfa. Jeżeli część zużycia da się przesunąć na noc, na przykład schładzanie komór przed porannym załadunkiem, taryfa dwustrefowa może obniżyć koszt każdej kilowatogodziny pobranej w strefie nocnej.
Wybór sprzedawcy i rodzaju ceny
Zakład kiszonek kupuje energię jak każda firma. TPA (Third Party Access) daje mu prawo wyboru sprzedawcy, a za dostawę siecią dalej odpowiada OSD. Przy produkcji sezonowej opłaca się przemyśleć rodzaj ceny. Cena stała (FIX) daje przewidywalny koszt w miesiącach przyjęć, natomiast cena oparta na notowaniach SPOT z Towarowej Giełdy Energii (TGE) zmienia się w ciągu doby razem z rynkiem. Zakład z dużą chłodnią i równomiernym zużyciem przez cały rok może rozważyć rozwiązanie łączone.
Plan na najbliższe przyjęcia
- Przenieść część prac pomocniczych, takich jak mycie zbiorników, poza godziny szczytu przyjęć.
- Sprawdzić szczelność drzwi i uszczelek w każdej komorze chłodniczej.
- Zestawić pobór mocy z sezonu ogórkowego i kapuścianego z mocą umowną.
- Ustalić temperatury komór zgodnie z wymaganiami produktu, bez zapasu na wszelki wypadek.
- Porównać oferty sprzedawców przed zakończeniem obecnej umowy.
Przy zakładach przetwórstwa sezonowego zaczynamy od faktur z pełnych dwunastu miesięcy, bo na danych z samego sezonu łatwo przeszacować moc. Od tego zestawienia zaczyna się analiza kosztów energii, a dopiero potem dobieramy ofertę na energię elektryczną. Jeśli słoiki pasteryzuje kocioł gazowy, porównujemy też oferty na gaz ziemny dla kotłowni.
Najczęstsze pytania
Dlaczego zakład kiszonek płaci za prąd także poza sezonem?
Bo produkt po fermentacji trzeba przechowywać w chłodzie, a sprzedaż trwa przez cały rok. Chłodnie pracują więc bez przerwy, a do tego dochodzą linie konfekcjonowania, które przygotowują słoiki i woreczki pod bieżące zamówienia sklepów. Poza sezonem przyjęć nie pracują szatkownice i myjki, ale chłodzenie pozostaje największym stałym odbiorcą energii. Opłata za moc umowną także jest naliczana w każdym miesiącu jednakowo, niezależnie od produkcji.
Czy fermentacja w kadziach zużywa energię?
Sama fermentacja jest procesem biologicznym i nie wymaga grzania ani napędu. Energię zużywają jednak urządzenia wokół niej: pompy, które napełniają zbiorniki solanką i ją cyrkulują, przenośniki podające surowiec oraz wentylacja i ogrzewanie hali, w której stoją kadzie. Po zakończeniu fermentacji produkt trafia do chłodni, a tam zużycie jest już znacznie wyższe niż w samej hali fermentacyjnej.
Jak obniżyć koszt pracy chłodni bez wymiany agregatów?
Najwięcej daje ograniczenie strat chłodu. Kurtyny paskowe i sprawne zamykanie bram w czasie załadunku, szczelne uszczelki drzwi oraz regularne odszranianie parowników skracają czas pracy sprężarek. Pomaga też sprawdzenie nastaw temperatury w komorach, bo zbyt niska temperatura oznacza pracę bez potrzeby. Przy całodobowym chłodzeniu warto przeanalizować taryfę dwustrefową i przesunąć część schładzania na noc.
Czy mała przetwórnia przy gospodarstwie skorzysta z analizy rachunków?
Tak, bo także niewielka przetwórnia płaci za moc umowną, opłaty stałe i marżę sprzedawcy. W takich obiektach często spotyka się przyłącze rozliczane razem z gospodarstwem albo taryfę dobraną lata temu, zanim powstała chłodnia. Analiza faktur pokazuje, czy grupa taryfowa i moc umowna pasują do obecnej skali produkcji. Przygotowujemy ją bezpłatnie, a decyzję o zmianie warunków przetwórnia podejmuje po zobaczeniu porównania.
Podsumowanie
Zakład kiszonek zużywa najwięcej mocy w krótkich sezonach przyjęć, a najwięcej energii w ciągu roku pochłaniają chłodnie z gotowym produktem. Rozdzielenie prac pomocniczych, szczelne komory i taryfa dopasowana do całodobowego chłodzenia obniżają rachunek bez inwestycji. Na tej podstawie łatwiej wybrać ofertę sprzedawcy, która pasuje do rytmu zakładu.
Szukają Państwo sposobu na optymalizację kosztów energii w firmie? Nasi doradcy bezpłatnie przeanalizują Państwa faktury i przedstawią korzystniejsze oferty dostępne na rynku. Zapraszamy do kontaktu: formularz na stronie logicsolutions.pl/kontakt lub telefon: 883 005 653 lub 500 085 389.