Palarnia kawy kojarzy się z zapachem, a nie z fakturą za gaz. Tymczasem to gaz napędza najważniejszy etap jej pracy. Piec do palenia podgrzewa bęben i powietrze, które przepływa przez ziarno, a dopalacz oczyszcza dym, zanim trafi do komina. Dopalacz potrafi odpowiadać za znaczną część zużycia gazu, choć sam nie pali ani ziarenka. Warto wiedzieć, skąd biorą się koszty, zanim zacznie się rozmowę o cenie.
Co w palarni zużywa gaz, a co prąd
- Piece do palenia z palnikiem gazowym, nagrzewające bęben i powietrze procesowe.
- Dopalacze termiczne, które spalają dym i lotne związki w wysokiej temperaturze i zużywają gaz przez cały czas pracy pieca.
- Dopalacze katalityczne, pracujące w niższej temperaturze dzięki katalizatorowi i zwykle oszczędniejsze w zużyciu paliwa.
- Kotły gazowe ogrzewające halę i pomieszczenia biurowe.
- Chłodzenie ziarna na sitach z wentylatorem, zasilane energią elektryczną.
- Odkamieniacze, młynki i pakowaczki, które pracują na prądzie.
- Silosy i podajniki transportujące ziarno zielone i palone.
Ten podział ma znaczenie przy analizie kosztów. Gaz zużywają piec, dopalacz i ogrzewanie, a energię elektryczną głównie urządzenia mechaniczne. Rachunek za gaz zależy więc nie tylko od tego, ile kawy palarnia wypali, ale też od tego, jak długo piec i dopalacz pracują bez ziarna.
Rozgrzewanie i przerwy, czyli gaz bez kawy
Każdy dzień pracy zaczyna się od rozgrzania pieca do temperatury, przy której można wsypać pierwszą partię. Dopalacz musi osiągnąć swoją temperaturę jeszcze wcześniej, bo bez niego dym trafiałby wprost do komina. Przez ten czas palarnia zużywa gaz, nie wytwarzając ani kilograma kawy. To samo dzieje się w przerwach między partiami, gdy piec utrzymuje temperaturę w oczekiwaniu na kolejne ziarno.
W palarni, która pali krótkie serie dla wielu klientów, takich przerw jest dużo. Łączenie zamówień w dłuższe serie, układanie kolejności palenia od jaśniejszych do ciemniejszych profili i ograniczenie liczby rozruchów w tygodniu zmniejszają zużycie gazu bez żadnej inwestycji. To decyzje organizacyjne, ale ich efekt widać na fakturze tak samo jak efekt lepszej ceny.
Jak rozliczany jest gaz w palarni
Gaz ziemny rozlicza się w kilowatogodzinach, a opłaty dystrybucyjne zależą od grupy taryfowej przypisanej przez operatora systemu dystrybucyjnego (OSD). O przydziale do grupy decyduje przede wszystkim roczne zużycie, a przy większych odbiorcach także moc umowna, wyrażana w kilowatogodzinach na godzinę. Mała palarnia przy kawiarni i zakład palący kawę dla sieci sklepów trafiają więc do zupełnie różnych grup, z innymi opłatami stałymi.
Zasada TPA (Third Party Access) obowiązuje także na rynku gazu. Palarnia może kupować paliwo od wybranego sprzedawcy, a operator sieci dostarcza je na tych samych warunkach technicznych co wcześniej. Zmiana sprzedawcy nie wymaga przebudowy instalacji ani wymiany pieca.
Sezon na kawę też istnieje
Przed świętami wiele palarni pali więcej, bo rośnie sprzedaż kawy na prezenty i zamówienia firmowe. Zimą pracuje też ogrzewanie hali, więc oba czynniki nakładają się w tych samych tygodniach. Przy umowie z mocą umowną warto sprawdzić, czy jej wysokość pokrywa właśnie ten okres, bo opłaty za przekroczenia naliczane są wtedy, gdy palarnia ma najwięcej pracy.
Gdzie szukać oszczędności
- Ograniczyć liczbę rozruchów pieca w tygodniu, łącząc mniejsze zamówienia w dłuższe serie.
- Dopasować czas pracy dopalacza do harmonogramu palenia, tak żeby nie pracował dłużej, niż wymaga proces.
- Odczytać z faktur zużycie gazu w miesiącach z ogrzewaniem i bez niego.
- Zweryfikować grupę taryfową, zwłaszcza po wzroście sprzedaży albo zakupie większego pieca.
- Zestawić koszt gazu z kilogramem palonej kawy, żeby widzieć skutek zmian w organizacji pracy.
Warunki zakupu gazu ziemnego dobieramy do skali konkretnej palarni na podstawie rachunków z ostatnich dwunastu miesięcy. Na tym opiera się analiza kosztów energii. Przy tej samej okazji sprawdzamy umowę na energię elektryczną, która zasila młynki, pakowaczki i chłodzenie ziarna.
Najczęstsze pytania
Dlaczego dopalacz zużywa tyle gazu, skoro nie pali ziarna?
Dopalacz termiczny utlenia dym i lotne związki powstające przy paleniu, a do tego potrzebuje bardzo wysokiej temperatury. Musi ją osiągnąć przed pierwszą partią i utrzymywać przez cały czas pracy pieca, także w przerwach między partiami. W palarniach palących krótkie serie potrafi więc zużywać znaczną część gazu. Dopalacze katalityczne pracują w niższej temperaturze, więc zwykle potrzebują mniej paliwa, choć wymagają okresowej wymiany katalizatora.
Czy codzienne rozgrzewanie pieca da się ograniczyć?
Rozgrzewania nie da się pominąć, ale można ograniczyć liczbę rozruchów. Palarnia, która pali codziennie po kilka partii, rozgrzewa piec i dopalacz każdego dnia od nowa. Ta sama ilość kawy wypalona w mniejszej liczbie dni, w dłuższych seriach, wymaga mniej gazu na samo przygotowanie urządzeń. Trzeba to oczywiście pogodzić ze świeżością kawy i terminami dostaw, dlatego harmonogram układa się razem z planem sprzedaży.
Czy palarnia przy kawiarni powinna mieć osobną umowę na gaz?
Zależy to od tego, czy obie działalności korzystają z jednego punktu poboru. Kawiarnia zużywa gaz głównie na ogrzewanie i ewentualnie kuchnię, palarnia na piec i dopalacz, w zupełnie innym rytmie. Wspólne rozliczenie utrudnia ocenę kosztu palenia i może wpływać na przydział do grupy taryfowej. Jeżeli palarnia rośnie i zaczyna sprzedawać kawę hurtowo, osobny punkt poboru często ułatwia dobranie warunków do jej skali.
Czy wzrost zamówień przed świętami wpływa na umowę na gaz?
Może wpływać, jeżeli palarnia rozlicza się z mocą umowną. Przed świętami rośnie liczba partii, a jednocześnie pracuje ogrzewanie hali, więc godzinowy pobór gazu bywa wtedy najwyższy w roku. Moc umowna powinna pokrywać ten okres, inaczej pojawiają się opłaty za przekroczenia. Mniejsze palarnie, rozliczane bez mocy umownej, odczują sezon głównie w wyższej fakturze za zużycie, dlatego dla nich ważniejsza jest cena paliwa.
Podsumowanie
Palarnia kawy zużywa gaz nie tylko przy paleniu, ale też przy rozgrzewaniu pieca, w przerwach między partiami i w dopalaczu. Organizacja serii, dopasowanie pracy dopalacza do harmonogramu i właściwa grupa taryfowa obniżają koszty bez zmiany pieca. Dopiero na tym tle warto porównywać oferty sprzedawców gazu.
Szukają Państwo sposobu na optymalizację kosztów energii w firmie? Nasi doradcy bezpłatnie przeanalizują Państwa faktury i przedstawią korzystniejsze oferty dostępne na rynku. Zapraszamy do kontaktu: formularz na stronie logicsolutions.pl/kontakt lub telefon: 883 005 653 lub 500 085 389.