Coraz więcej firm słyszy od swoich kontrahentów pytanie o pochodzenie zużywanej energii. Pojawia się ono w ankietach dostawców, w warunkach przetargów i w rozmowach z bankami. Odpowiedzią na nie nie jest zwykle własna instalacja, tylko dokument obrotu zwany gwarancją pochodzenia. Warto wiedzieć, czym dokładnie jest, czego nie załatwia i w którym momencie jego zakup ma sens dla przedsiębiorstwa.
Czym jest gwarancja pochodzenia
Gwarancja pochodzenia to dokument potwierdzający, że określona ilość energii elektrycznej została wytworzona w odnawialnym źródle energii (OZE). Wydaje ją Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (URE) na wniosek wytwórcy, a rejestr gwarancji prowadzi Towarowa Giełda Energii (TGE). Jedna gwarancja odpowiada jednej megawatogodzinie wytworzonej energii.
Najważniejsza cecha tego dokumentu jest jednocześnie najczęściej mylona. Gwarancja pochodzenia nie jest energią i nie płynie żadnym kablem. To zbywalne prawo, oderwane od fizycznego przepływu, które można kupić niezależnie od tego, od kogo firma nabywa energię. Prąd w gniazdku pochodzi z sieci i nie zmienia swojego składu po zakupie gwarancji. Zmienia się natomiast sposób, w jaki przedsiębiorstwo może rozliczyć swój ślad środowiskowy.
Do czego firma faktycznie tego potrzebuje
- Raportowanie emisji w części dotyczącej energii kupowanej, gdzie metoda rynkowa pozwala uwzględnić udokumentowane pochodzenie.
- Wymagania kontrahentów, zwłaszcza w łańcuchach dostaw dużych odbiorców zagranicznych, którzy pytają dostawców o ich własne emisje.
- Warunki przetargowe, w których udział energii odnawialnej bywa kryterium oceny oferty.
- Komunikacja marki, przy czym tutaj obowiązuje ostrożność, bo deklaracje środowiskowe bez pokrycia w dokumentach są kwestionowane.
- Warunki finansowania, gdy instytucja kredytująca pyta o politykę środowiskową przedsiębiorstwa.
Widać z tego, że gwarancje pochodzenia są narzędziem sprawozdawczym i handlowym, a nie technicznym. Firma, która nie ma żadnego z powyższych obowiązków ani oczekiwań ze strony otoczenia, zwykle nie ma powodu, żeby je kupować. Firma, która takie pytania już dostała, zyskuje odpowiedź możliwą do udokumentowania.
Czego gwarancje pochodzenia nie robią
Zakup gwarancji nie obniża rachunku za energię. Przeciwnie, jest to koszt dodatkowy, doliczany do ceny zakupu energii albo rozliczany osobno. Nie zmniejsza też zużycia ani nie poprawia parametrów przyłącza. Nie zastępuje audytu, nie wpływa na moc umowną i nie ma związku z grupą taryfową.
Warto też pamiętać, że gwarancje mają ograniczony okres ważności liczony od zakończenia okresu, którego dotyczą. Nie da się ich więc gromadzić bez końca ani kupować z dużym wyprzedzeniem na zapas. Po wykorzystaniu są umarzane, co wyklucza powtórne użycie tej samej gwarancji przez inny podmiot.
Jak podejść do zakupu
- Ustalić rzeczywistą potrzebę, czyli kto i w jakim dokumencie oczekuje potwierdzenia pochodzenia energii.
- Policzyć wolumen do pokrycia, bo nie zawsze musi to być całe zużycie przedsiębiorstwa.
- Sprawdzić źródło i rok wytworzenia, ponieważ gwarancje różnią się technologią i okresem, a odbiorcy bywają pod tym względem wymagający.
- Porównać warunki zakupu u sprzedawcy energii oraz poza umową sprzedaży, bo to dwie osobne ścieżki.
- Zsynchronizować to z terminem umowy na energię, żeby nie negocjować dwa razy tego samego w odstępie kilku miesięcy.
Zasada TPA (Third Party Access) pozwala wybrać sprzedawcę energii elektrycznej niezależnie od operatora sieci, a gwarancje pochodzenia można nabyć osobno od zakupu samej energii. Punktem wyjścia w obu przypadkach są dokumenty, które firma już ma, czyli rozliczenia za ostatnie okresy. To jest analiza kosztów energii, od której zaczyna każdą rozmowę Logic Solutions.
Najczęstsze pytania
Czym gwarancja pochodzenia różni się od własnej instalacji fotowoltaicznej?
Instalacja wytwarza energię na miejscu i realnie zmniejsza ilość prądu pobieranego z sieci, a więc wpływa na rachunek. Gwarancja pochodzenia niczego nie wytwarza. Jest dokumentem potwierdzającym, że gdzieś w systemie powstała odpowiadająca jej ilość energii odnawialnej, i pozwala przypisać to pochodzenie do zużycia firmy. Te dwa rozwiązania rozwiązują różne problemy i w wielu przedsiębiorstwach występują równolegle, bo instalacja rzadko pokrywa całe zapotrzebowanie.
Czy zakup gwarancji obniża rachunek za energię?
Nie, jest to koszt dodatkowy. Gwarancje bywają doliczane do ceny energii w ofercie sprzedawcy albo kupowane osobno, ale w obu wariantach podnoszą łączny wydatek przedsiębiorstwa. Oszczędności trzeba szukać gdzie indziej, czyli w dopasowaniu mocy umownej, grupy taryfowej i warunków zakupu. Te dwie sprawy warto rozdzielić w analizie, żeby wiedzieć, ile kosztuje energia, a ile kosztuje jej udokumentowane pochodzenie.
Kto w firmie zwykle zgłasza potrzebę takich dokumentów?
Najczęściej nie jest to dział techniczny, tylko osoby odpowiadające za sprzedaż i za kontakty z dużymi odbiorcami. Pytanie o pochodzenie energii pojawia się w ankiecie dostawcy, w kwestionariuszu przetargowym albo w wymaganiach kontrahenta zagranicznego. Bywa też zgłaszane przez dział finansowy przy okazji rozmów z bankiem. Dlatego decyzja o zakupie rzadko jest decyzją czysto energetyczną i warto podejmować ją z osobą, która zna źródło wymagania.
Czy gwarancje trzeba kupować u swojego sprzedawcy energii?
Nie ma takiego obowiązku. Gwarancje pochodzenia są przedmiotem obrotu niezależnego od umowy sprzedaży energii, więc można je nabyć od innego podmiotu niż ten, który dostarcza prąd do zakładu. W praktyce oferta sprzedawcy bywa wygodniejsza organizacyjnie, bo wszystko znajduje się w jednym rozliczeniu. Warunki warto jednak sprawdzić w obu wariantach, zwłaszcza przy większych wolumenach, gdzie różnica robi się zauważalna.
Podsumowanie
Gwarancja pochodzenia to dokument, nie energia. Nie zmienia tego, co płynie przyłączem, i nie obniża rachunku, za to pozwala udokumentować pochodzenie zużytej energii wobec kontrahentów, w przetargach i w sprawozdawczości. Zakup ma sens wtedy, gdy ktoś konkretny tego oczekuje, a rozmowę warto prowadzić razem z negocjacją warunków zakupu energii, nie osobno.
Szukają Państwo sposobu na optymalizację kosztów energii w firmie? Nasi doradcy bezpłatnie przeanalizują Państwa faktury i przedstawią korzystniejsze oferty dostępne na rynku. Zapraszamy do kontaktu: formularz na stronie logicsolutions.pl/kontakt lub telefon: 883 005 653 lub 500 085 389.