Zdarza się, że dwie firmy zużywają w skali roku podobną ilość energii, a oferty, które dostają od tego samego sprzedawcy, wyraźnie się różnią. Właściciel tej droższej zwykle uznaje, że ktoś próbuje na nim zarobić. Przyczyna leży jednak gdzie indziej i nazywa się profilem zużycia. To jedna z tych rzeczy, które decydują o rachunku bardziej niż sama negocjacja, a przedsiębiorcy rzadko się o nich mówi.
Czym jest profil zużycia
Profil to rozkład poboru energii w czasie: ile firma zużywa w poszczególnych godzinach doby, w które dni tygodnia i w których miesiącach. Nie chodzi o sumę, tylko o jej ułożenie.
Zakład pracujący równo przez całą dobę ma profil płaski. Piekarnia zużywająca większość energii nad ranem ma profil z jednym wyraźnym szczytem. Firma sezonowa ma profil, w którym połowa roku wygląda zupełnie inaczej niż druga. Każdy z tych rozkładów oznacza dla sprzedawcy inne ryzyko, a ryzyko jest wliczane w cenę.
Dlaczego to zmienia cenę
Sprzedawca, podpisując umowę, musi wcześniej kupić energię na rynku hurtowym. Robi to w oparciu o przewidywane zużycie odbiorcy. Jeżeli profil jest przewidywalny, zabezpieczenie jest proste i tanie. Jeżeli firma zużywa energię nierówno i trudno przewidzieć kiedy, sprzedawca musi doszacować ryzyko, że będzie musiał dokupić energię w najmniej korzystnym momencie.
Dodatkowo znaczenie ma to, w jakich godzinach przypada zużycie. Energia w godzinach największego zapotrzebowania w kraju jest na Towarowej Giełdzie Energii (TGE) droższa niż nocą. Firma, która pracuje głównie w szczycie, kupuje statystycznie drogo, niezależnie od tego, jak dobrze negocjuje.
Skąd wziąć dane o własnym profilu
Firmy rozliczane według rzeczywistych odczytów godzinowych mają te dane u operatora systemu dystrybucyjnego (OSD). Można się o nie zwrócić, podając numer punktu poboru energii (PPE) z faktury. Dane obejmują zwykle okres kilkunastu miesięcy i to jest dokładnie ten materiał, który powinien trafić do sprzedawców przy zbieraniu ofert.
Mniejsi odbiorcy, rozliczani ryczałtowo albo według prognoz, takich danych nie mają. Wtedy profil odtwarza się z rozliczeń okresowych i z wiedzy o tym, jak zakład pracuje: ile zmian, w jakich godzinach, co pracuje w tle poza godzinami produkcji. To mniej dokładne, ale wystarcza, żeby rozmowa ze sprzedawcą przestała być zgadywanką.
Czy profil da się poprawić
Częściowo tak i zwykle bez inwestycji.
- Przesunięcie procesów, które mogą pracować nocą, poza godziny największego obciążenia. Dotyczy to zwłaszcza cykli, które i tak trwają wiele godzin.
- Rozsunięcie rozruchu największych odbiorników, żeby nie tworzyły jednego wysokiego szczytu.
- Wyłączanie urządzeń pomocniczych poza produkcją, jeżeli nie muszą pracować w tle.
- Dopasowanie grupy taryfowej do profilu, który firma faktycznie ma, a nie do tego, który miała kilka lat temu.
Warto pamiętać, że profil jest opisem, a nie oceną. Nie chodzi o to, żeby był ładny, tylko żeby był znany i żeby umowa go uwzględniała.
Co z tego wynika przy zbieraniu ofert
Firma, która przychodzi do sprzedawców z rzetelnym zestawieniem zużycia z pełnego roku, jest w innej pozycji niż ta, która podaje samą liczbę roczną. W pierwszym przypadku sprzedawca wycenia konkretne ryzyko. W drugim wycenia ryzyko wraz z niepewnością, a niepewność zawsze kosztuje.
Zasada TPA (Third Party Access) pozwala wybrać sprzedawcę niezależnie od operatora, który dostarcza energię fizycznie. Wybór jest więc realny, ale korzysta się z niego skuteczniej, mając dane. Warunki zakupu energii elektrycznej ustalamy zawsze na podstawie rozliczeń klienta, bo dopiero one pokazują, jak firma naprawdę pracuje. To jest analiza kosztów energii. Tak samo postępujemy przy zakupie gazu ziemnego, gdzie liczy się odbiór godzinowy.
Najczęstsze pytania
Jak zdobyć dane o profilu zużycia swojej firmy?
Należy zwrócić się do operatora systemu dystrybucyjnego, podając numer punktu poboru energii widoczny na fakturze. Operator udostępnia dane pomiarowe za wcześniejsze okresy, zwykle kilkanaście miesięcy wstecz. Dotyczy to odbiorców rozliczanych według odczytów godzinowych. Mniejsze firmy, rozliczane prognozami, muszą odtworzyć profil z rozliczeń okresowych oraz z opisu tego, jak i kiedy zakład rzeczywiście pracuje.
Dlaczego sprzedawca pyta o godziny pracy, skoro zna roczne zużycie?
Ponieważ z rocznej sumy nie wynika, kiedy energia jest pobierana, a to właśnie decyduje o koszcie jej zakupu na rynku hurtowym. Ta sama liczba kilowatogodzin zużyta równomiernie przez dobę i zużyta w kilku godzinach szczytu oznacza dla sprzedawcy dwa różne poziomy ryzyka. Pytanie o godziny pracy nie jest więc formalnością, tylko podstawą wyceny oferty.
Czy zmiana profilu wymaga inwestycji w urządzenia?
Zwykle nie. Najwięcej daje przesunięcie w czasie procesów, które i tak trwają długo, oraz rozsunięcie rozruchu największych maszyn, żeby nie tworzyły jednego szczytu. Do tego dochodzi wyłączanie urządzeń pomocniczych poza produkcją. To są zmiany organizacyjne, których efekt widać na kolejnych fakturach, a nie po latach zwrotu z inwestycji. Dopiero gdy takie porządki nie wystarczą, warto rozważać wydatki na sprzęt.
Co zrobić, gdy firma nie ma jeszcze historii zużycia?
Przy nowym punkcie poboru profil trzeba oszacować na podstawie planowanego sposobu pracy i mocy urządzeń, które będą zainstalowane. Warto wtedy unikać zamawiania mocy umownej z dużym zapasem, bo opłaty stałe będą naliczane od pierwszego miesiąca. Rozsądniejsze jest ustalenie wartości bliskiej realnym potrzebom i skorygowanie jej po kilku miesiącach, gdy pojawią się pierwsze rzeczywiste dane.
Podsumowanie
Cena w ofercie nie zależy wyłącznie od tego, ile firma zużywa, ale od tego, kiedy to robi. Profil zużycia decyduje o ryzyku, które sprzedawca wlicza w stawkę, a firmy rzadko przychodzą do negocjacji z tymi danymi. Ich zebranie nic nie kosztuje, a zmienia rozmowę ze zgadywanki w konkret.
Szukają Państwo sposobu na optymalizację kosztów energii w firmie? Nasi doradcy bezpłatnie przeanalizują Państwa faktury i przedstawią korzystniejsze oferty dostępne na rynku. Zapraszamy do kontaktu: formularz na stronie logicsolutions.pl/kontakt lub telefon: 883 005 653 lub 500 085 389.