Author: logic

Gaz ziemny dla palarni kawy – jak obniżyć koszty palenia ziarna?

Palarnia kawy kojarzy się z zapachem, a nie z fakturą za gaz. Tymczasem to gaz napędza najważniejszy etap jej pracy. Piec do palenia podgrzewa bęben i powietrze, które przepływa przez ziarno, a dopalacz oczyszcza dym, zanim trafi do komina. Dopalacz potrafi odpowiadać za znaczną część zużycia gazu, choć sam nie pali ani ziarenka. Warto wiedzieć, skąd biorą się koszty, zanim zacznie się rozmowę o cenie.

Co w palarni zużywa gaz, a co prąd

• Piece do palenia z palnikiem gazowym, nagrzewające bęben i powietrze procesowe.
• Dopalacze termiczne, które spalają dym i lotne związki w wysokiej temperaturze i zużywają gaz przez cały czas pracy pieca.
• Dopalacze katalityczne, pracujące w niższej temperaturze dzięki katalizatorowi i zwykle oszczędniejsze w zużyciu paliwa.
• Kotły gazowe ogrzewające halę i pomieszczenia biurowe.
• Chłodzenie ziarna na sitach z wentylatorem, zasilane energią elektryczną.
• Odkamieniacze, młynki i pakowaczki, które pracują na prądzie.
• Silosy i podajniki transportujące ziarno zielone i palone.

Ten podział ma znaczenie przy analizie kosztów. Gaz zużywają piec, dopalacz i ogrzewanie, a energię elektryczną głównie urządzenia mechaniczne. Rachunek za gaz zależy więc nie tylko od tego, ile kawy palarnia wypali, ale też od tego, jak długo piec i dopalacz pracują bez ziarna.

Rozgrzewanie i przerwy, czyli gaz bez kawy

Każdy dzień pracy zaczyna się od rozgrzania pieca do temperatury, przy której można wsypać pierwszą partię. Dopalacz musi osiągnąć swoją temperaturę jeszcze wcześniej, bo bez niego dym trafiałby wprost do komina. Przez ten czas palarnia zużywa gaz, nie wytwarzając ani kilograma kawy. To samo dzieje się w przerwach między partiami, gdy piec utrzymuje temperaturę w oczekiwaniu na kolejne ziarno.

W palarni, która pali krótkie serie dla wielu klientów, takich przerw jest dużo. Łączenie zamówień w dłuższe serie, układanie kolejności palenia od jaśniejszych do ciemniejszych profili i ograniczenie liczby rozruchów w tygodniu zmniejszają zużycie gazu bez żadnej inwestycji. To decyzje organizacyjne, ale ich efekt widać na fakturze tak samo jak efekt lepszej ceny.

Jak rozliczany jest gaz w palarni

Gaz ziemny rozlicza się w kilowatogodzinach, a opłaty dystrybucyjne zależą od grupy taryfowej przypisanej przez operatora systemu dystrybucyjnego (OSD). O przydziale do grupy decyduje przede wszystkim roczne zużycie, a przy większych odbiorcach także moc umowna, wyrażana w kilowatogodzinach na godzinę. Mała palarnia przy kawiarni i zakład palący kawę dla sieci sklepów trafiają więc do zupełnie różnych grup, z innymi opłatami stałymi.

Zasada TPA (Third Party Access) obowiązuje także na rynku gazu. Palarnia może kupować paliwo od wybranego sprzedawcy, a operator sieci dostarcza je na tych samych warunkach technicznych co wcześniej. Zmiana sprzedawcy nie wymaga przebudowy instalacji ani wymiany pieca.

Sezon na kawę też istnieje

Przed świętami wiele palarni pali więcej, bo rośnie sprzedaż kawy na prezenty i zamówienia firmowe. Zimą pracuje też ogrzewanie hali, więc oba czynniki nakładają się w tych samych tygodniach. Przy umowie z mocą umowną warto sprawdzić, czy jej wysokość pokrywa właśnie ten okres, bo opłaty za przekroczenia naliczane są wtedy, gdy palarnia ma najwięcej pracy.

Gdzie szukać oszczędności

• Ograniczyć liczbę rozruchów pieca w tygodniu, łącząc mniejsze zamówienia w dłuższe serie.
• Dopasować czas pracy dopalacza do harmonogramu palenia, tak żeby nie pracował dłużej, niż wymaga proces.
• Odczytać z faktur zużycie gazu w miesiącach z ogrzewaniem i bez niego.
• Zweryfikować grupę taryfową, zwłaszcza po wzroście sprzedaży albo zakupie większego pieca.
• Zestawić koszt gazu z kilogramem palonej kawy, żeby widzieć skutek zmian w organizacji pracy.

Warunki zakupu gazu ziemnego dobieramy do skali konkretnej palarni na podstawie rachunków z ostatnich dwunastu miesięcy. Na tym opiera się analiza kosztów energii. Przy tej samej okazji sprawdzamy umowę na energię elektryczną, która zasila młynki, pakowaczki i chłodzenie ziarna.

Najczęstsze pytania

Dlaczego dopalacz zużywa tyle gazu, skoro nie pali ziarna?

Dopalacz termiczny utlenia dym i lotne związki powstające przy paleniu, a do tego potrzebuje bardzo wysokiej temperatury. Musi ją osiągnąć przed pierwszą partią i utrzymywać przez cały czas pracy pieca, także w przerwach między partiami. W palarniach palących krótkie serie potrafi więc zużywać znaczną część gazu. Dopalacze katalityczne pracują w niższej temperaturze, więc zwykle potrzebują mniej paliwa, choć wymagają okresowej wymiany katalizatora.

Czy codzienne rozgrzewanie pieca da się ograniczyć?

Rozgrzewania nie da się pominąć, ale można ograniczyć liczbę rozruchów. Palarnia, która pali codziennie po kilka partii, rozgrzewa piec i dopalacz każdego dnia od nowa. Ta sama ilość kawy wypalona w mniejszej liczbie dni, w dłuższych seriach, wymaga mniej gazu na samo przygotowanie urządzeń. Trzeba to oczywiście pogodzić ze świeżością kawy i terminami dostaw, dlatego harmonogram układa się razem z planem sprzedaży.

Czy palarnia przy kawiarni powinna mieć osobną umowę na gaz?

Zależy to od tego, czy obie działalności korzystają z jednego punktu poboru. Kawiarnia zużywa gaz głównie na ogrzewanie i ewentualnie kuchnię, palarnia na piec i dopalacz, w zupełnie innym rytmie. Wspólne rozliczenie utrudnia ocenę kosztu palenia i może wpływać na przydział do grupy taryfowej. Jeżeli palarnia rośnie i zaczyna sprzedawać kawę hurtowo, osobny punkt poboru często ułatwia dobranie warunków do jej skali.

Czy wzrost zamówień przed świętami wpływa na umowę na gaz?

Może wpływać, jeżeli palarnia rozlicza się z mocą umowną. Przed świętami rośnie liczba partii, a jednocześnie pracuje ogrzewanie hali, więc godzinowy pobór gazu bywa wtedy najwyższy w roku. Moc umowna powinna pokrywać ten okres, inaczej pojawiają się opłaty za przekroczenia. Mniejsze palarnie, rozliczane bez mocy umownej, odczują sezon głównie w wyższej fakturze za zużycie, dlatego dla nich ważniejsza jest cena paliwa.

Podsumowanie

Palarnia kawy zużywa gaz nie tylko przy paleniu, ale też przy rozgrzewaniu pieca, w przerwach między partiami i w dopalaczu. Organizacja serii, dopasowanie pracy dopalacza do harmonogramu i właściwa grupa taryfowa obniżają koszty bez zmiany pieca. Dopiero na tym tle warto porównywać oferty sprzedawców gazu.

Szukają Państwo sposobu na optymalizację kosztów energii w firmie? Nasi doradcy bezpłatnie przeanalizują Państwa faktury i przedstawią korzystniejsze oferty dostępne na rynku. Zapraszamy do kontaktu: formularz na stronie logicsolutions.pl/kontakt lub telefon: 883 005 653 lub 500 085 389.

Energia elektryczna dla ośrodków narciarskich – jak obniżyć koszty naśnieżania i wyciągów?

Ośrodek narciarski zarabia przez kilka miesięcy w roku, a największy wydatek na energię ponosi często, zanim na stok wjedzie pierwszy narciarz. Naśnieżanie przed otwarciem sezonu wymaga pracy pomp, sprężarek i armatek przez wiele nocy z rzędu, a potem trzeba jeszcze uzupełniać śnieg po odwilżach. Do tego dochodzą wyciągi, oświetlenie tras i cała infrastruktura dla gości. To branża o jednym z najbardziej nierównych profili zużycia.

Co w ośrodku narciarskim pobiera energię

• Pompownie wody, które pod wysokim ciśnieniem tłoczą wodę ze zbiornika do instalacji naśnieżania.
• Armatki śnieżne z wentylatorami oraz lance śnieżne.
• Sprężarki dostarczające sprężone powietrze do lanc i części armatek.
• Urządzenia do schładzania wody, bo im zimniejsza woda trafia do armatek, tym łatwiej o śnieg przy granicznych temperaturach.
• Napędy wyciągów krzesełkowych, orczykowych i gondolowych, a także taśm dla początkujących.
• Oświetlenie tras do jazdy wieczornej.
• Budynki obsługi gości, czyli kasy, wypożyczalnia i serwis sprzętu, gastronomia, a często także hotel.
• Parkingi i drogi dojazdowe, oświetlane przez całą zimę.

Najważniejsza cecha tej branży to sezonowość. Latem zużycie spada do poziomu potrzebnego do utrzymania budynków albo obsługi letnich atrakcji. Jesienią i na początku zimy, gdy przychodzą mrozy, naśnieżanie potrafi wyznaczyć szczyt całego roku. Ratraki zwykle jeżdżą na oleju napędowym, więc ich praca nie trafia na fakturę za prąd, ale wszystko, co tłoczy wodę i powietrze, już tak.

Naśnieżanie ustala moc na cały rok

Moc umowna zamawiana u operatora systemu dystrybucyjnego (OSD) musi pokryć najwyższy pobór, a w ośrodku narciarskim pojawia się on wtedy, gdy wszystkie pompy i armatki pracują naraz. Takie noce zdarzają się kilka razy w sezonie, a opłaty od mocy umownej naliczane są przez dwanaście miesięcy. Część ośrodków płaci więc w lipcu za moc potrzebną w grudniu.

Warto sprawdzić, na co pozwala taryfa operatora: kiedy i jak często da się zmienić moc umowną, ile czasu trwa rozpatrzenie wniosku i jak liczone są opłaty za przekroczenia. Równie ważne jest pytanie organizacyjne. Jeżeli naśnieżanie da się prowadzić odcinkami, a nie na całym stoku jednocześnie, szczyt może być niższy bez straty dla przygotowania tras.

Kiedy naśnieżać, czyli pogoda i cena

Naśnieżanie zależy od temperatury i wilgotności powietrza, więc najczęściej odbywa się nocą, gdy jest najzimniej. Ceny energii na Towarowej Giełdzie Energii (TGE) bywają w nocy niższe niż w porannym i wieczornym szczycie, więc ośrodek, który ma swobodę w wyborze godzin pracy armatek, może na tym skorzystać. Wymaga to jednak umowy, w której cena choć w części zależy od rynku, czyli formuły SPOT albo mieszanej.

Cena stała (FIX) daje z kolei przewidywalność, cenną przy ustalaniu cen karnetów przed sezonem. Wybór między tymi formułami nie jest więc czysto rachunkowy. Zależy od tego, jaką część zużycia ośrodek może przesunąć w czasie, a jaka musi przypadać na godziny otwarcia wyciągów.

Stok, hotel i karczma pod jednym szyldem

Wiele ośrodków to w praktyce kilka różnych działalności: wyciągi i naśnieżanie, gastronomia, wypożyczalnia, a czasem hotel czynny przez cały rok. Każda z nich ma inny profil. Hotel pobiera energię równomiernie, gastronomia w porze posiłków, a naśnieżanie nocą i tylko w sezonie. Wspólne rozliczenie całego ośrodka w jednym punkcie poboru energii (PPE) zaciera te różnice i utrudnia ocenę, czy grupa taryfowa pasuje do któregokolwiek z tych profili. Rozdzielenie rozliczeń, tam gdzie pozwala na to układ sieci, pokazuje, gdzie naprawdę leżą koszty.

Plan na najbliższy sezon

• Wypisać noce z najwyższym poborem w poprzednim sezonie i ustalić, które urządzenia pracowały wtedy jednocześnie.
• Podzielić stok na odcinki naśnieżane po kolei, jeżeli pozwala na to układ instalacji.
• Porównać warunki umowy z ceną stałą i z ceną zależną od rynku dla tej części zużycia, którą da się przesunąć na noc.
• Rozdzielić rozliczenie hotelu i gastronomii od wyciągów, jeżeli pracują przez cały rok.
• Przejrzeć opłaty za przekroczenia z ostatnich sezonów i zestawić je z kosztem wyższej mocy umownej.

Zasada TPA (Third Party Access) pozwala ośrodkowi wybrać sprzedawcę energii niezależnie od operatora sieci, także przy przyłączu dużej mocy. Warunki zakupu energii elektrycznej układamy pod sezon konkretnego ośrodka, zaczynając od faktur z dwóch ostatnich zim. Od tego zaczyna się analiza kosztów energii. Jeżeli hotel albo karczma ogrzewane są gazem ziemnym, przy okazji przeglądamy również umowę na paliwo.

Najczęstsze pytania

Dlaczego naśnieżanie przed sezonem może podnieść opłaty na cały rok?

Opłaty stałe zależą od najwyższego poboru w roku, a ten w ośrodku narciarskim przypada zwykle na kilka mroźnych nocy na początku sezonu, gdy trzeba szybko przygotować trasy. Pompy, sprężarki i armatki pracują wtedy razem. Moc zamówiona pod te noce kosztuje także w lipcu. Jeżeli naśnieżanie prowadzi się po kolei na wybranych odcinkach, szczyt bywa niższy, a przygotowanie stoku trwa tylko nieco dłużej.

Czy cena zależna od rynku pasuje do naśnieżania, które zależy od pogody?

Może pasować, o ile ośrodek ma swobodę w wyborze godzin pracy armatek. Naśnieżanie i tak odbywa się głównie nocą, gdy jest najzimniej, a ceny na giełdzie bywają wtedy niższe niż w porannym i wieczornym szczycie. Formuła oparta na cenach SPOT przenosi jednak na ośrodek ryzyko wzrostów. Często rozsądnym rozwiązaniem jest umowa mieszana: część wolumenu po cenie stałej, a część rozliczana według rynku.

Czy ośrodek czynny także latem powinien zmienić umowę?

Warto ją przynajmniej przejrzeć. Letnie atrakcje, jak wyciąg dla rowerzystów, zjeżdżalnie czy gastronomia, zmieniają profil zużycia: zamiast krótkiego, wysokiego szczytu zimą pojawia się pobór rozłożony na większą część roku. Może to zmienić opłacalność grupy taryfowej i ocenę mocy umownej. Przy okazji warto sprawdzić, czy umowa sprzedaży nie zawiera zapisów o minimalnym albo maksymalnym zużyciu, które przy nowym profilu mogą generować dodatkowe opłaty.

Jak rozliczać wyciągi, hotel i gastronomię należące do jednej firmy?

Najpierw warto ustalić, ile punktów poboru energii ma ośrodek i co jest do nich podłączone. Często okazuje się, że hotel, karczma i stacja naśnieżania korzystają z różnych przyłączy, ale umowy zawarto w różnym czasie i na różnych warunkach. Wspólne negocjacje wszystkich punktów zwykle dają lepszą pozycję niż osobne umowy. Jednocześnie każdy punkt powinien mieć grupę taryfową i moc umowną dobraną do własnego profilu.

Podsumowanie

Ośrodek narciarski płaci za energię w rytmie zimy, a największy szczyt wyznacza zwykle naśnieżanie przy pierwszych mrozach. Moc umowna dobrana pod kilka nocy, formuła ceny niedopasowana do pracy armatek i wspólne rozliczenie zupełnie różnych działalności to trzy najczęstsze źródła zbędnych kosztów. Okres przed sezonem to najlepszy moment, żeby je uporządkować.

Szukają Państwo sposobu na optymalizację kosztów energii w firmie? Nasi doradcy bezpłatnie przeanalizują Państwa faktury i przedstawią korzystniejsze oferty dostępne na rynku. Zapraszamy do kontaktu: formularz na stronie logicsolutions.pl/kontakt lub telefon: 883 005 653 lub 500 085 389.

Energia elektryczna dla gospodarstw mlecznych – jak obniżyć koszty doju i schładzania mleka?

W gospodarstwie mlecznym energia elektryczna pracuje przy każdym litrze mleka dwa razy. Najpierw podczas doju, gdy pompa próżniowa utrzymuje podciśnienie w instalacji, a potem w schładzalniku, który musi szybko obniżyć temperaturę mleka i utrzymać ją aż do odbioru przez mleczarnię. Do tego dochodzą podgrzewanie wody do mycia, wentylacja obory i praca urządzeń przy paszy i wodzie. Rachunek za prąd rośnie razem ze stadem, ale nie zawsze w tym samym tempie.

Co w gospodarstwie mlecznym pobiera energię

• Pompy próżniowe instalacji udojowej, pracujące przez cały czas doju.
• Schładzalniki mleka z agregatami chłodniczymi, które pracują najmocniej zaraz po doju i utrzymują temperaturę do przyjazdu cysterny.
• Podgrzewacze wody do mycia instalacji udojowej i zbiornika po każdym odbiorze mleka.
• Roboty udojowe, które pracują przez całą dobę, bo krowy podchodzą do nich same, we własnym rytmie.
• Wentylatory i zraszacze w oborze, uruchamiane latem, gdy zwierzęta źle znoszą upał.
• Oświetlenie obory, w wielu gospodarstwach włączane na dłużej, żeby wydłużyć zwierzętom dzień świetlny.
• Pompy wody i podgrzewane poidła, które zimą chronią instalację przed zamarzaniem.
• Mieszadła i pompy gnojowicy, pracujące okresowo przed wywozem na pole.

Przy tradycyjnym doju dwa razy dziennie zużycie układa się w dwa wyraźne szczyty, rano i wieczorem, gdy jednocześnie pracują pompa próżniowa, podgrzewacz wody i agregat schładzalnika. Robot udojowy zmienia ten obraz. Szczyty są niższe, ale urządzenia pracują przez całą dobę i tworzą stałe obciążenie, którego wcześniej nie było.

Schładzanie mleka, czyli największa pozycja

Schładzalnik pracuje najintensywniej zaraz po doju, gdy do zbiornika trafia ciepłe mleko. Im szybciej trzeba obniżyć jego temperaturę, tym dłużej i mocniej działa agregat. Część gospodarstw stosuje wstępne schładzanie w płytowym wymienniku, w którym mleko oddaje ciepło wodzie ze studni, zanim trafi do zbiornika. Agregat ma wtedy mniej pracy, a woda ogrzana w wymienniku przydaje się do pojenia bydła.

Ciepło odebrane z mleka nie musi też uciekać na zewnątrz. Odzysk ciepła ze schładzalnika pozwala wstępnie podgrzać wodę do mycia instalacji, która inaczej wymagałaby osobnego grzania. To decyzje inwestycyjne, a nie zakupowe, ale ich skutek widać na fakturze. Dlatego przy analizie kosztów pytamy o wyposażenie hali udojowej, a nie tylko o roczne zużycie.

Dom i obora na jednym przyłączu

W wielu gospodarstwach dom mieszkalny, obora i warsztat korzystają z jednego punktu poboru energii (PPE). Taki układ utrudnia ocenę, ile kosztuje produkcja mleka, a grupa taryfowa bywa dobrana do sytuacji sprzed lat, gdy stado było mniejsze, a dój odbywał się bez robota. Przy rozbudowie obory warto więc sprawdzić nie tylko moc umowną, ale też to, czy dotychczasowa taryfa pasuje do nowego profilu zużycia.

W taryfie strefowej cena zależy od pory dnia, więc liczy się, o której godzinie odbywa się dój i mycie instalacji. Godziny stref zależą od operatora systemu dystrybucyjnego (OSD) i wybranej taryfy, dlatego każde gospodarstwo trzeba policzyć osobno. Taryfa, która opłaca się przy doju o świcie, przy innym rozkładzie dnia może nic nie dać.

Od czego zacząć porządkowanie kosztów

• Ocenić, ile energii idzie na schładzanie mleka, a ile na dój i mycie instalacji.
• Uwzględnić robota udojowego albo planowaną rozbudowę obory przy wyborze grupy taryfowej.
• Zebrać faktury z miesięcy letnich i zimowych, żeby zobaczyć wpływ wentylacji i podgrzewania poideł.
• Wyodrębnić zużycie domu, jeżeli korzysta z tego samego przyłącza co obora.
• Dopasować moc umowną do szczytu z normalnego doju, a nie do sytuacji wyjątkowych.

Gospodarstwo, jak każda firma, może zmienić sprzedawcę energii na podstawie zasady TPA (Third Party Access). Operator sieci pozostaje ten sam, zmienia się tylko strona, od której kupuje się energię. Warunki zakupu energii elektrycznej ustalamy na podstawie rozliczeń z ostatnich miesięcy, z uwzględnieniem sezonowości i planów rozbudowy. Pierwszym krokiem jest zawsze analiza kosztów energii. Jeżeli w gospodarstwie działa kocioł gazowy, na przykład do ogrzewania domu albo podgrzewania wody, sprawdzamy także warunki zakupu gazu ziemnego.

Najczęstsze pytania

Czy robot udojowy zmienia profil zużycia gospodarstwa?

Tak, i to wyraźnie. Przy doju dwa razy dziennie zużycie skupia się w dwóch porach dnia, a między nimi spada. Robot pracuje przez całą dobę, bo krowy podchodzą do niego same, więc szczyty są niższe, ale pojawia się stałe obciążenie w nocy i w ciągu dnia. Zmiana profilu może oznaczać, że dotychczasowa grupa taryfowa i moc umowna przestały pasować do gospodarstwa, dlatego po montażu robota warto przeliczyć oba parametry.

Czy odzysk ciepła ze schładzalnika ma znaczenie dla rachunku?

Może mieć, bo podgrzewanie wody do mycia instalacji udojowej i zbiornika to stała pozycja w zużyciu. Odzysk ciepła wykorzystuje energię, którą agregat i tak odbiera z mleka, do wstępnego podgrzania wody. Grzałka ma wtedy mniej pracy. Ile to daje w konkretnym gospodarstwie, zależy od wielkości stada, sposobu mycia i temperatury wody, dlatego tę wielkość ustala się na podstawie rachunków, a nie z ogólnych zestawień.

Czy dom i obora powinny mieć osobne punkty poboru energii?

Nie zawsze jest to konieczne, ale warto rozważyć taki podział przy rozbudowie gospodarstwa. Wspólne przyłącze sprawia, że koszt produkcji mleka miesza się z kosztem prowadzenia domu, a grupa taryfowa musi pasować do obu jednocześnie. Osobne punkty poboru pozwalają dobrać warunki do każdej części i lepiej ocenić opłacalność produkcji. O opłacalności podziału decydują układ przyłącza i koszt prac po stronie operatora sieci.

Czy taryfa dwustrefowa opłaca się przy doju rano i wieczorem?

To zależy od tego, jak godziny doju i mycia instalacji pokrywają się ze strefami tańszej energii. Godziny stref ustala operator systemu dystrybucyjnego w swojej taryfie i nie są one takie same w całym kraju. Jeżeli poranny dój, mycie i najcięższa praca schładzalnika wypadają w strefie droższej, zmiana taryfy może nic nie dać. Przed decyzją porównujemy rachunki w obu wariantach na podstawie rzeczywistego rozkładu zużycia.

Podsumowanie

Gospodarstwo mleczne płaci za energię głównie przy doju, schładzaniu mleka i podgrzewaniu wody, a profil zużycia zmienia się razem z wyposażeniem obory. Robot udojowy, rozbudowa stada albo nowe chłodzenie to dobry moment, żeby przeliczyć grupę taryfową i moc umowną. Często okazuje się, że warunki dobrane lata temu nie pasują już do gospodarstwa.

Szukają Państwo sposobu na optymalizację kosztów energii w firmie? Nasi doradcy bezpłatnie przeanalizują Państwa faktury i przedstawią korzystniejsze oferty dostępne na rynku. Zapraszamy do kontaktu: formularz na stronie logicsolutions.pl/kontakt lub telefon: 883 005 653 lub 500 085 389.

Energia elektryczna dla winnic i wytwórni wina – jak obniżyć koszty?

Wytwórnia wina przez większą część roku pracuje spokojnie. Wino dojrzewa w zbiornikach i beczkach, piwnica utrzymuje stałą temperaturę, a linia rozlewnicza rusza kilka razy w sezonie. Wszystko zmienia się podczas winobrania. W ciągu kilku tygodni zakład przyjmuje cały zbiór, prasuje go, schładza moszcz i prowadzi fermentację w wielu zbiornikach jednocześnie. To wtedy pada najwyższy pobór mocy w roku, a jego skutki widać na fakturach jeszcze długo po zakończeniu zbiorów.

Co w wytwórni wina pobiera energię

• Odszypułkarki i miażdżarki pracujące przy przyjęciu winogron, w rytmie dostaw z winnicy.
• Prasy pneumatyczne, które w czasie winobrania pracują wiele godzin dziennie, często także wieczorem.
• Agregaty wody lodowej schładzające moszcz i odbierające ciepło fermentacji przez płaszcze zbiorników.
• Pompy przetłaczające moszcz, wino i osad między zbiornikami.
• Instalacja do stabilizacji na zimno, w której wino przez dłuższy czas utrzymuje się w niskiej temperaturze, żeby wytrącił się kamień winny.
• Filtry i linia rozlewnicza z korkownicą, kapslownicą i etykieciarką.
• Klimatyzacja piwnicy i magazynu butelek, która pracuje przez cały rok.
• Część turystyczna, czyli sala degustacyjna, kuchnia, a coraz częściej także pokoje dla gości.

Z tego zestawienia wynika, że wytwórnia wina ma dwa zupełnie różne oblicza. Przez większość roku pobiera niewiele i równo, głównie na chłodzenie piwnicy i potrzeby części turystycznej. Podczas winobrania prasy, agregaty i pompy pracują razem, a chłodzenie fermentacji nie przerywa się ani w dzień, ani w nocy.

Winobranie ustala opłaty na resztę roku

Moc umowna to wielkość, którą zakład zamawia u operatora systemu dystrybucyjnego (OSD) pod najwyższy przewidywany pobór. Opłaty od niej naliczane są w każdym miesiącu, niezależnie od tego, czy zakład akurat prasuje winogrona, czy tylko utrzymuje temperaturę w piwnicy. W wytwórni wina najwyższy pobór przypada na kilka tygodni winobrania, więc moc dobrana pod ten okres przez pozostałe miesiące pozostaje w dużej mierze niewykorzystana.

Z drugiej strony zbyt niska moc umowna kończy się opłatami za przekroczenia właśnie wtedy, gdy zakład najbardziej potrzebuje energii. Rozsądny wybór wymaga więc dobrego rozpoznania szczytu: ile urządzeń naprawdę pracuje naraz, czy prasowanie da się rozłożyć na dłuższy dzień i czy chłodzenie fermentacji nie nakłada się na pracę pras w najgorszych godzinach. Warto też sprawdzić u operatora, na jakich zasadach można zmienić moc umowną i z jakim wyprzedzeniem trzeba złożyć wniosek.

Chłodzenie, które da się zaplanować

Część zużycia w wytwórni wina wynika z decyzji technologicznych, a nie z samej ilości wina. Stabilizacja na zimno może odbywać się w instalacji chłodniczej, ale część winiarzy przeprowadza ją zimą, korzystając z niskiej temperatury w piwnicy albo na zewnątrz. Niektóre wina przechodzą też fermentację jabłkowo-mlekową, która wymaga utrzymania wyższej temperatury. Kolejność tych etapów decyduje o tym, kiedy i jak długo pracują agregaty.

Przy taryfie z kilkoma strefami czasowymi liczy się także pora dnia. Agregaty schładzające zbiorniki mogą pracować w nocy, jeżeli pozwala na to proces, a linię rozlewniczą da się uruchamiać w godzinach ustalonych z wyprzedzeniem. Grupa taryfowa powinna odpowiadać temu, jak zakład naprawdę pracuje, a nie temu, co wybrano przy podłączeniu.

Winnica, piwnica i pokoje dla gości pod jednym przyłączem

Wiele winnic łączy produkcję z enoturystyką. Sala degustacyjna, kuchnia i pokoje dla gości pobierają energię w innych porach niż prasy i agregaty, a ich szczyt przypada na weekendy i letnie miesiące. Gdy wszystko rozlicza się na jednym punkcie poboru energii (PPE), trudno ocenić, ile kosztuje produkcja wina, a ile przyjmowanie gości. Dopiero rozdzielenie tych pozycji pokazuje, gdzie leży szczyt i czy dotychczasowa grupa taryfowa ma sens dla całego obiektu.

Porządek w kosztach przed kolejnym winobraniem

• Spisać urządzenia, które w czasie winobrania pracują jednocześnie, razem z godzinami ich pracy.
• Ustawić kolejność prasowania i schładzania moszczu tak, żeby prasy i agregaty nie startowały w tej samej chwili.
• Przenieść stabilizację na zimno na miesiące, w których pomaga temperatura w piwnicy, jeżeli pozwala na to technologia.
• Wydzielić zużycie części turystycznej, żeby produkcja i przyjmowanie gości miały osobny obraz kosztów.
• Porównać rachunki z miesięcy winobrania i z reszty roku, zanim zapadnie decyzja o mocy umownej.

Dzięki zasadzie TPA (Third Party Access) winnica sama wybiera, od kogo kupuje prąd, a energia nadal płynie tym samym przyłączem. Nie musi więc zostawać przy ofercie, którą dostała razem z podłączeniem. Warunki zakupu energii elektrycznej dobieramy do rytmu konkretnego zakładu, zaczynając od faktur z ostatniego roku. Na tym polega analiza kosztów energii. Jeżeli kuchnia albo ogrzewanie pokoi korzystają z gazu ziemnego, przy tej samej okazji sprawdzamy także warunki jego zakupu.

Najczęstsze pytania

Dlaczego winobranie wpływa na opłaty przez cały rok?

Ponieważ moc umowną zamawia się pod najwyższy przewidywany pobór, a opłaty od niej płaci się co miesiąc. W wytwórni wina ten najwyższy pobór pojawia się przez kilka tygodni zbiorów, gdy pracują jednocześnie prasy, agregaty i pompy. Jeżeli moc dobrano z dużym zapasem, zakład płaci za nią także zimą, gdy pracuje tylko klimatyzacja piwnicy. Rozłożenie prasowania na dłuższy dzień i rozsądna kolejność pracy urządzeń pozwalają zamówić mniej.

Czy stabilizację na zimno można przenieść na zimę?

Często tak, choć zależy to od stylu wina i harmonogramu butelkowania. Stabilizacja na zimno polega na utrzymaniu wina w niskiej temperaturze, aż wytrąci się kamień winny. Prowadzona w instalacji chłodniczej wymaga długiej pracy agregatów. Zimą część tej pracy może wykonać chłodna piwnica albo temperatura na zewnątrz, co zmniejsza zużycie energii. Decyzję podejmuje enolog, ale warto ją podejmować ze świadomością, ile ten etap kosztuje w poszczególnych miesiącach.

Czy winnica z salą degustacyjną i pokojami dla gości powinna mieć osobne rozliczenie?

Warto to przynajmniej sprawdzić. Część turystyczna pobiera energię w weekendy i latem, a produkcja jesienią, w czasie winobrania. Na jednym punkcie poboru energii te dwa profile się nakładają i trudno ocenić, która część obiektu odpowiada za szczyt. Osobne punkty poboru pozwalają dobrać grupę taryfową i moc umowną do każdej części osobno. Czy to się opłaca, zależy od układu przyłącza i kosztów jego zmiany, dlatego zaczynamy od analizy faktur.

Czy własna instalacja fotowoltaiczna pokryje zużycie w czasie winobrania?

Zwykle tylko częściowo. Winobranie przypada na wrzesień i październik, gdy dni są krótsze, a produkcja energii ze słońca wyraźnie niższa niż latem. Agregaty chłodzące fermentację pracują też wieczorem i w nocy, kiedy instalacja nic nie wytwarza. Fotowoltaika dobrze uzupełnia zużycie piwnicy i części turystycznej w słoneczne miesiące, ale szczyt winobrania i tak trzeba pokryć energią z sieci, dlatego warunki umowy zakupu pozostają ważne.

Podsumowanie

Wytwórnia wina płaci za energię w rytmie winobrania, choć przez większą część roku pobiera niewiele. Moc umowna dobrana pod kilka tygodni zbiorów, chłodzenie prowadzone bez planu i wspólne rozliczenie produkcji z częścią turystyczną to najczęstsze źródła nadwyżki w kosztach. Uporządkowanie tych trzech spraw nie wymaga zmiany technologii.

Szukają Państwo sposobu na optymalizację kosztów energii w firmie? Nasi doradcy bezpłatnie przeanalizują Państwa faktury i przedstawią korzystniejsze oferty dostępne na rynku. Zapraszamy do kontaktu: formularz na stronie logicsolutions.pl/kontakt lub telefon: 883 005 653 lub 500 085 389.

Gaz ziemny dla wytwórni mas bitumicznych – jak obniżyć koszty produkcji asfaltu?

Wytwórnia mas bitumicznych pracuje w rytmie sezonu drogowego. Od wiosny do jesieni produkuje mieszankę dla budów, a zimą w większości stoi. Mimo to rachunek za gaz nie znika razem z ostatnią dostawą na plac budowy. Część opłat biegnie przez cały rok, a sam sezon potrafi być bardzo różny w zależności od pogody. Warto wiedzieć, gdzie w zakładzie spala się gaz i co w umowie zależy od tego rytmu.

Gdzie w wytwórni spala się gaz

• Palnik suszarki bębnowej jest największym odbiorcą gazu, bo suszy i podgrzewa kruszywo przed mieszaniem.
• Podgrzewanie asfaltu w zbiornikach utrzymuje lepiszcze w temperaturze pozwalającej na dozowanie.
• Nagrzewnice oleju termalnego, które w wielu instalacjach ogrzewają zbiorniki i przewody.
• Silosy gorącej mieszanki, w których gotowa masa czeka na załadunek i nie może się wychłodzić.
• Ogrzewanie pomieszczeń i laboratorium, pracujące także poza sezonem produkcyjnym.

Z tego zestawienia wynika wyraźny podział. Palnik suszarki pracuje tylko wtedy, gdy trwa produkcja, i odpowiada za większość zużycia w sezonie. Podgrzewanie asfaltu i ogrzewanie pomieszczeń tworzą mniejszą, ale bardziej stałą część, która nie zawsze kończy się razem z sezonem.

Mokre kruszywo kosztuje więcej

Suszarka bębnowa musi najpierw odparować wodę z kruszywa, a dopiero potem podgrzać je do temperatury mieszania. Im bardziej wilgotny materiał, tym więcej ciepła idzie na samo suszenie. Po deszczowym tygodniu ta sama ilość mieszanki zużywa więc wyraźnie więcej gazu niż w suchym okresie.

Dla rachunku oznacza to, że porównywanie miesięcy tylko po wielkości produkcji może wprowadzać w błąd. Zakład, który odnotowuje wilgotność kruszywa albo choćby warunki pogodowe, szybciej odróżni wzrost zużycia wynikający z pogody od wzrostu wynikającego z usterki palnika. Duże znaczenie ma też sposób składowania: kruszywo pod zadaszeniem zawiera mniej wody niż składowane na otwartym placu.

Pół roku pracy, cały rok opłat

Rozliczenie za gaz składa się z paliwa i dystrybucji. Paliwo płaci się za faktycznie odebrane ilości, więc zimą ta część rachunku spada. Opłaty dystrybucyjne zależą jednak od mocy umownej, zamówionej pod pełną pracę palnika w szczycie sezonu, i mogą być naliczane także w miesiącach, w których wytwórnia stoi. Stawki operatora systemu dystrybucyjnego (OSD) zatwierdza Urząd Regulacji Energetyki (URE).

Dla zakładu o tak wyraźnej sezonowości warto sprawdzić, jakie możliwości dopasowania mocy do rytmu roku przewiduje taryfa operatora i czy obecna umowa z nich korzysta. Różnica między opłatą za moc przez cały rok a opłatą tylko w sezonie potrafi być w takiej firmie istotna.

Przygotowanie do sezonu

• Obliczyć koszt zimowego przestoju, czyli opłaty naliczane w miesiącach bez produkcji.
• Sprawdzić najwyższy pobór godzinowy w poprzednim sezonie wobec zamówionej mocy umownej.
• Odnieść zużycie gazu do tonażu mieszanki i pogody w poszczególnych tygodniach.
• Przejrzeć grupę taryfową w odniesieniu do rocznego poboru, który zmienia się razem z liczbą zleceń.
• Negocjować umowę zimą, zanim zacznie się sezon i zanim zabraknie czasu na porównanie ofert.

Zasada TPA (Third Party Access) obejmuje także rynek gazu, więc wytwórnia może wybrać sprzedawcę paliwa niezależnie od operatora sieci. Warunki zakupu gazu ziemnego ustalamy dla każdego zakładu osobno, zaczynając od dokumentów, które firma już ma, czyli od rozliczeń. To jest analiza kosztów energii. Ponieważ napędy, przesiewacze i mieszalnik pracują na prądzie, przy tej samej okazji sprawdzamy warunki zakupu energii elektrycznej.

Najczęstsze pytania

Co dzieje się z opłatami za gaz, gdy wytwórnia stoi zimą?

Część paliwowa rachunku spada, bo płaci się ją za faktycznie odebrany gaz. Opłaty dystrybucyjne, zależne od zamówionej mocy umownej, mogą jednak biec dalej przez cały rok. Do tego dochodzi zużycie urządzeń pracujących poza sezonem, takich jak ogrzewanie budynków czy utrzymywanie asfaltu w zbiornikach. Dlatego rachunek zimowy rzadko spada do zera i warto sprawdzić, jaką jego część stanowi sama gotowość do sezonu.

Jak wilgotność kruszywa przekłada się na zużycie gazu?

Bezpośrednio. Suszarka bębnowa musi najpierw odparować wodę z kruszywa, a dopiero potem podgrzać je do temperatury mieszania. Wilgotny materiał wymaga więc więcej ciepła na każdą tonę gotowej mieszanki. Po okresie opadów zużycie gazu wyraźnie rośnie, choć wydajność produkcji się nie zmienia. Zadaszone składowanie kruszywa to jeden z prostszych sposobów, żeby tę różnicę ograniczyć, niezależnie od warunków umowy.

Czy palnik można zasilać różnymi paliwami i co to zmienia w umowie?

Wiele palników suszarek bębnowych może pracować na więcej niż jednym paliwie, na przykład na gazie i oleju. Daje to elastyczność, ale ma swoje konsekwencje. Jeżeli zakład część sezonu pracuje na innym paliwie, pobór gazu staje się mniej przewidywalny, a moc umowna zamówiona pod pełną pracę na gazie może nie być w pełni wykorzystana. Przed rozmową o umowie warto ustalić, jaki udział gazu jest planowany w nadchodzącym sezonie.

Kiedy w roku najlepiej negocjować umowę na gaz?

Najlepiej poza sezonem produkcyjnym, zwykle zimą. Wtedy jest czas na spokojne zebranie ofert, porównanie warunków i ewentualną zmianę parametrów umowy przed pierwszą dostawą mieszanki. W sezonie priorytetem jest produkcja, a każda decyzja podejmowana w pośpiechu grozi pozostaniem przy dotychczasowych warunkach na kolejny rok. Warto też pamiętać o terminach wypowiedzenia obecnej umowy, bo to one wyznaczają, od kiedy nowe warunki mogą zacząć obowiązywać.

Podsumowanie

Wytwórnia mas bitumicznych zużywa gaz głównie w sezonie drogowym, ale płaci za gotowość przez cały rok. Na zużycie w sezonie silnie wpływa wilgotność kruszywa, a na opłaty stałe moc umowna zamówiona pod pełną pracę palnika. Przeliczenie kosztu zimowego przestoju, dopasowanie mocy do rytmu roku i negocjacje prowadzone zimą, a nie w środku sezonu, porządkują te koszty bez zmian w technologii.

Szukają Państwo sposobu na optymalizację kosztów energii w firmie? Nasi doradcy bezpłatnie przeanalizują Państwa faktury i przedstawią korzystniejsze oferty dostępne na rynku. Zapraszamy do kontaktu: formularz na stronie logicsolutions.pl/kontakt lub telefon: 883 005 653 lub 500 085 389.

Energia elektryczna dla garbarni – jak obniżyć koszty wyprawy skór?

Garbarnia to w praktyce kilka zakładów pod jednym dachem. Część mokra przypomina zakład chemiczny, w którym skóry godzinami obracają się w bębnach. Część sucha to hala maszyn, które skórę strugają, suszą, zmiękczają i prasują. Wykańczalnia działa jak lakiernia, a oczyszczalnia ścieków jak niewielka instalacja komunalna. Każda z tych części ma inny rytm zużycia energii i każda inaczej wpływa na rachunek.

Gdzie garbarnia zużywa prąd

• Bębny garbarskie obracają się przez długie godziny, prowadząc kolejne etapy wyprawy.
• Mizdrownice i dwojarki oczyszczają i dzielą skórę na warstwy, z wysokim poborem w trakcie pracy.
• Wyżymarki odciskają wodę po garbowaniu, zanim skóra trafi do dalszej obróbki.
• Strugarki wyrównują grubość skóry z dokładnością, której wymaga dalsza produkcja.
• Suszarnie próżniowe i tunelowe łączą ogrzewanie z pracą pomp i wentylatorów.
• Maszyny do zmiękczania i prasy nadają skórze ostateczną miękkość i fakturę.
• Linie natryskowe w wykańczalni z kabinami i wyciągami powietrza.
• Oczyszczalnia ścieków z pompami, mieszadłami i napowietrzaniem.

Z tego zestawienia wynika, że w garbarni obok siebie działają urządzenia o bardzo różnym charakterze. Bębny pracują długo i równo. Maszyny części suchej mają krótkie, wysokie szczyty. Wyciągi i oczyszczalnia pracują w tle przez cały dzień. Rachunek jest sumą tych trzech profili, a każdy z nich poprawia się w inny sposób.

Bęben pracuje godzinami

Wyprawa skór przebiega partiami, a pojedyncza partia może obracać się w bębnie przez wiele godzin. Z punktu widzenia rachunku to zaleta: pobór bębnów jest przewidywalny i dość równy. Kłopot pojawia się wtedy, gdy kilka bębnów rusza jednocześnie po załadunku, a w tym samym czasie pracuje część sucha. Wtedy powstaje szczyt, który wyznacza moc umowną na cały rok.

Rozsunięcie startów bębnów o kilkanaście minut nie zmienia technologii ani czasu wyprawy, a potrafi obniżyć najwyższy pobór w miesiącu. Przy zakładzie pracującym na kilkunastu bębnach różnica bywa odczuwalna w opłatach stałych.

Suszenie i wykańczanie

Suszenie skór łączy dwa rodzaje poboru: ciepło i pracę pomp oraz wentylatorów. Suszarnie próżniowe pracują w krótszych cyklach, tunelowe dłużej i bardziej równomiernie. W wykańczalni do tego dochodzą wyciągi z kabin natryskowych, które muszą pracować przez cały czas trwania natrysku, niezależnie od liczby skór na linii.

Te obszary są zwykle drugim co do wielkości źródłem zużycia po części mokrej. Warto wiedzieć, jaką część rachunku stanowią, bo przy zmianie organizacji pracy, na przykład przy skróceniu czasu pracy wykańczalni, właśnie tu widać efekt najszybciej.

Na czym zacząć oszczędzać

• Przypisać zużycie do czterech obszarów: części mokrej, suchej, wykańczalni i oczyszczalni.
• Rozłożyć w czasie starty bębnów po załadunku, tak by nie nakładały się na pracę maszyn części suchej.
• Wyliczyć najwyższy pobór z ostatniego roku i porównać go z mocą umowną każdego punktu poboru energii (PPE).
• Omówić z wykańczalnią czas pracy wyciągów, bo pracują one także wtedy, gdy linia natryskowa stoi.
• Dobrać grupę taryfową do rzeczywistego rozkładu pracy części mokrej, która często działa dłużej niż pozostałe.

Zasada TPA (Third Party Access) pozwala wybrać sprzedawcę energii niezależnie od operatora systemu dystrybucyjnego (OSD). Warunki zakupu energii elektrycznej ustalamy osobno dla każdego zakładu, zaczynając od dokumentów, które firma już ma, czyli od rozliczeń. To jest analiza kosztów energii. Jeżeli woda technologiczna albo suszarnie są podgrzewane gazem, przy tej samej okazji sprawdzamy warunki zakupu gazu ziemnego.

Najczęstsze pytania

Dlaczego bębny garbarskie wpływają na rachunek inaczej niż maszyny części suchej?

Ponieważ pracują długo i równo, a nie impulsowo. Bęben obraca się przez wiele godzin z podobnym obciążeniem, więc jego pobór jest przewidywalny. Maszyny części suchej, takie jak strugarki czy dwojarki, mają krótkie i wysokie szczyty. Kłopot powstaje, gdy kilka bębnów startuje razem po załadunku w tym samym czasie, w którym pracuje część sucha. Wtedy właśnie zakład osiąga najwyższy pobór w miesiącu.

Jak suszenie skór wpływa na szczyty poboru?

Suszarnie łączą ogrzewanie z pracą pomp i wentylatorów, więc ich uruchomienie wyraźnie podnosi pobór. Suszarnie próżniowe pracują w krótszych cyklach, co przy kilku urządzeniach uruchamianych jednocześnie tworzy wyraźne skoki. Suszarnie tunelowe pracują równiej, ale dłużej. W obu przypadkach warto sprawdzić, czy start suszenia nie nakłada się na rozruch bębnów, bo to typowy moment, w którym powstaje roczny szczyt.

Czy wykańczalnia z liniami natryskowymi zużywa dużo energii?

Zwykle mniej niż część mokra, ale jej zużycie łatwo niedoszacować. Linie natryskowe wymagają pracy wyciągów przez cały czas trwania natrysku, a często także przed jego rozpoczęciem i po zakończeniu. Wentylatory pracują więc dłużej niż sama linia. Jeżeli wykańczalnia działa na krótszej zmianie niż reszta zakładu, jej udział w rachunku łatwo wyodrębnić i sprawdzić, czy wyciągi nie pracują dłużej, niż to konieczne.

Czy garbarnia pracująca na zlecenie powinna wybierać cenę stałą?

Często tak, ale decyduje konstrukcja umów z odbiorcami skór. Jeżeli cena usługi jest ustalana z klientem na wiele miesięcy naprzód, cena stała energii (FIX) chroni marżę przed wahaniami rynku. Cena powiązana z notowaniami Towarowej Giełdy Energii (SPOT) może być korzystna w niektórych okresach, ale przenosi ryzyko na zakład. Wybór warto więc dopasować do tego, jak garbarnia sama ustala ceny, a nie do prognoz rynkowych.

Podsumowanie

Garbarnia łączy w jednym rachunku trzy różne profile zużycia: długą i równą pracę bębnów, krótkie szczyty maszyn części suchej oraz stałą pracę wyciągów i oczyszczalni. Roczny szczyt pojawia się zwykle wtedy, gdy te profile nakładają się na siebie. Przypisanie zużycia do obszarów, rozłożenie startów bębnów i cena energii dopasowana do umów z odbiorcami porządkują koszty bez zmian w technologii wyprawy.

Szukają Państwo sposobu na optymalizację kosztów energii w firmie? Nasi doradcy bezpłatnie przeanalizują Państwa faktury i przedstawią korzystniejsze oferty dostępne na rynku. Zapraszamy do kontaktu: formularz na stronie logicsolutions.pl/kontakt lub telefon: 883 005 653 lub 500 085 389.

Energia elektryczna dla tłoczni oleju i olejarni – jak obniżyć koszty produkcji?

Olejarnia ma w roku dwa różne okresy. Po żniwach przyjmuje nasiona, suszy je i układa w silosach, a potem przez wiele miesięcy przerabia zgromadzony zapas. Oba okresy zużywają energię inaczej i w innych miejscach zakładu. Kto patrzy na rachunek za prąd tylko jako na jedną liczbę miesięcznie, nie zobaczy, że połowa kosztów przesuwa się w ciągu roku z magazynu na linię tłoczenia i z powrotem.

Linia olejarni krok po kroku

• Czyszczalnie nasion usuwają zanieczyszczenia przed przyjęciem surowca do magazynu.
• Wentylacja silosów utrzymuje nasiona w bezpiecznej temperaturze i wilgotności przez cały okres przechowywania.
• Kondycjonery podgrzewają nasiona przed tłoczeniem na gorąco.
• Prasy ślimakowe są głównym odbiornikiem w zakładzie i pracują pod stałym obciążeniem.
• Prasy filtracyjne i filtry workowe oddzielają olej od zawiesiny.
• Zbiorniki sedymentacyjne z mieszadłami i pompami, w których olej się klaruje.
• Chłodzenie oleju po tłoczeniu, szczególnie ważne przy produkcji olejów tłoczonych na zimno.
• Rozlewnia z myjką butelek, nalewakiem, zakręcarką i etykieciarką.

Z tego zestawienia wynika, że w olejarni pracują obok siebie dwie zupełnie różne instalacje. Linia tłoczenia pobiera dużo i równomiernie, gdy trwa przerób. Magazyn nasion pobiera mniej, ale bez przerwy, przez cały rok. Rozlewnia dokłada swój własny rytm, zależny od zamówień, a nie od sezonu.

Na zimno czy na gorąco

Sposób tłoczenia wpływa na zużycie energii w sposób dość bezpośredni. Tłoczenie na gorąco wymaga podgrzania nasion w kondycjonerze, co zwiększa wydajność prasy, ale dokłada koszt ciepła. Tłoczenie na zimno obywa się bez tego etapu, za to przebiega wolniej, a prasa pracuje dłużej na tę samą ilość oleju.

W praktyce wiele zakładów prowadzi obie produkcje równolegle, bo olej tłoczony na zimno sprzedaje się jako produkt o wyższej wartości. Dla rachunku za energię oznacza to, że struktura zużycia zmienia się razem z proporcjami asortymentu. Porównywanie miesięcy bez tej informacji może prowadzić do mylnych wniosków.

Rok podzielony przez żniwa

Okres skupu to czas najwyższego obciążenia magazynu. Czyszczalnie pracują intensywnie, a wentylacja silosów działa z pełną mocą, bo świeżo przyjęte nasiona trzeba szybko schłodzić. Jeżeli w tym samym czasie pracuje linia tłoczenia, zakład osiąga szczyt poboru, który wyznacza moc umowną na cały rok.

Warto sprawdzić, czy tego szczytu da się uniknąć przez rozsunięcie prac w czasie. Jeżeli linia tłoczenia może ograniczyć pracę na kilka tygodni skupu, moc umowna może zostać ustawiona niżej, a oszczędność na opłatach stałych obejmie wszystkie dwanaście miesięcy.

Porządek w rachunkach olejarni

• Oddzielić w analizie zużycie magazynu nasion od zużycia linii tłoczenia i rozlewni.
• Zestawić miesiące skupu z miesiącami przerobu i wskazać, kiedy padł roczny szczyt poboru.
• Uwzględnić proporcje asortymentu, czyli udział oleju tłoczonego na zimno w danym okresie.
• Zweryfikować moc umowną każdego punktu poboru energii (PPE) wobec rzeczywistego szczytu, a nie sumy mocy maszyn.
• Zaplanować rozmowę o umowie poza okresem skupu, gdy jest czas na spokojne porównanie ofert.

Zasada TPA (Third Party Access) pozwala wybrać sprzedawcę energii niezależnie od operatora systemu dystrybucyjnego (OSD). Warunki zakupu energii elektrycznej ustalamy dla każdego zakładu osobno, zaczynając od dokumentów, które firma już ma, czyli od rozliczeń. To jest analiza kosztów energii. Jeżeli suszarnia nasion albo kondycjonery są zasilane gazem, przy tej samej okazji sprawdzamy warunki zakupu gazu ziemnego.

Najczęstsze pytania

Czy tłoczenie na zimno i na gorąco różni się zużyciem energii?

Tak, choć w różny sposób. Tłoczenie na gorąco wymaga podgrzania nasion przed prasą, co zwiększa zużycie energii na ogrzewanie, ale poprawia wydajność tłoczenia. Tłoczenie na zimno pomija ten etap, lecz prasa pracuje dłużej na tę samą ilość oleju, a gotowy produkt często trzeba schłodzić. Który sposób wychodzi taniej w przeliczeniu na litr, zależy od konkretnej linii i surowca.

Jak przechowywanie nasion wpływa na rachunek poza sezonem skupu?

Nasiona w silosach wymagają stałej kontroli temperatury i wilgotności, więc wentylacja magazynu pracuje przez cały rok. Jej pobór jest mniejszy niż linii tłoczenia, ale nie spada do zera nawet wtedy, gdy przerób się zatrzymuje. W miesiącach niskiej produkcji to właśnie magazyn tworzy podstawę zużycia, razem z opłatami stałymi naliczanymi od mocy umownej. Warto wiedzieć, jaką część rachunku stanowi, bo nie zmniejszy się przez ograniczenie produkcji.

Czy rozlewnię oleju warto rozliczać osobno?

To zależy od tego, jak zasilany jest zakład. Jeżeli rozlewnia ma własne przyłącze albo stoi w osobnym budynku, osobne rozliczenie pozwala dobrać moc umowną i grupę taryfową do jej rytmu pracy, który zwykle wynika z zamówień, a nie z sezonu. Gdy wszystko zasila jeden punkt poboru, rozlewnię warto przynajmniej wyodrębnić w analizie, żeby wiedzieć, jaką część kosztów generuje samo pakowanie.

Czy filtracja i klarowanie zużywają więcej niż samo tłoczenie?

Zazwyczaj nie. Główną część energii pobierają prasy ślimakowe, które pracują pod dużym i stałym obciążeniem. Prasy filtracyjne, pompy i mieszadła w zbiornikach sedymentacyjnych zużywają wyraźnie mniej, choć pracują równolegle z linią. Wyjątkiem bywają zakłady prowadzące dalszą rafinację oleju, gdzie dochodzą etapy wymagające dużej ilości ciepła. Tam struktura zużycia wygląda inaczej i wymaga osobnej analizy.

Podsumowanie

W olejarni pracują obok siebie dwie instalacje o różnym rytmie: magazyn nasion, który pobiera energię przez cały rok, i linia tłoczenia, która pracuje, dopóki trwa przerób. Roczny szczyt poboru pojawia się zwykle w okresie skupu, gdy obie działają jednocześnie. Rozdzielenie ich w analizie, uwzględnienie asortymentu i dopasowanie mocy umownej do rzeczywistego szczytu porządkują koszty bez zmian w technologii.

Szukają Państwo sposobu na optymalizację kosztów energii w firmie? Nasi doradcy bezpłatnie przeanalizują Państwa faktury i przedstawią korzystniejsze oferty dostępne na rynku. Zapraszamy do kontaktu: formularz na stronie logicsolutions.pl/kontakt lub telefon: 883 005 653 lub 500 085 389.

Gaz ziemny dla słodowni – jak obniżyć koszty suszenia słodu?

Słód powstaje w procesie, który przez większość czasu przypomina ogrodnictwo: ziarno moczy się, kiełkuje i rośnie w kontrolowanych warunkach. Dopiero ostatni etap zamienia go w przemysł cieplny. Suszenie zatrzymuje kiełkowanie i nadaje słodowi barwę oraz aromat, a wymaga dużych ilości gorącego powietrza przez wiele godzin. To właśnie ten etap decyduje o tym, ile słodownia płaci za gaz.

Cztery etapy, jeden główny odbiorca gazu

• Moczenie w kadziach zalewowych wymaga głównie wody i napowietrzania, ciepła niewiele.
• Kiełkowanie w skrzyniach albo bębnach potrzebuje wilgotnego, chłodnego powietrza, a latem często jego schładzania.
• Suszenie i prażenie w suszarni to największy odbiorca gazu, bo przez warstwę ziarna przetłacza się gorące powietrze o rosnącej temperaturze.
• Odkiełkowanie, czyszczenie i magazynowanie w silosach, gdzie gaz praktycznie nie jest potrzebny.

Dla umowy na gaz oznacza to, że zakład ma jednego dominującego odbiorcę, który pracuje cyklicznie. Palniki suszarni pracują z dużą mocą przez długi czas, a potem następuje przerwa na rozładunek i załadunek kolejnej partii. Przy kilku suszarniach pracujących z przesunięciem obraz staje się bardziej równy.

Zima i lato w suszarni

Suszarnia ogrzewa powietrze pobierane z zewnątrz. Zimą musi podnieść jego temperaturę od znacznie niższego poziomu niż latem, więc ta sama partia słodu zużywa w styczniu więcej gazu niż w lipcu. Słodownia pracująca przez cały rok z podobną wydajnością widzi więc w rachunkach wyraźną sezonowość, choć jej produkcja jest stała.

Latem pojawia się z kolei inny koszt. Kiełkowanie wymaga chłodnego powietrza, a przy wysokich temperaturach zewnętrznych trzeba je schładzać. Ten wydatek trafia na fakturę za energię elektryczną, nie za gaz. Oba rachunki warto więc oglądać razem, bo w słodowni koszty energii przesuwają się w ciągu roku z jednego medium na drugie.

Umowa na gaz dopasowana do cyklu

Rozliczenie za gaz składa się z paliwa i dystrybucji. Opłaty dystrybucyjne zależą od mocy umownej i grupy taryfowej, a stawki operatora systemu dystrybucyjnego (OSD) zatwierdza Urząd Regulacji Energetyki (URE). Moc umowna musi pokryć najwyższy godzinowy pobór, czyli moment, w którym kilka suszarni jednocześnie pracuje na pełnej mocy palników, najczęściej w mroźne dni.

Warto też spojrzeć na odzysk ciepła. Wiele słodowni odzyskuje ciepło z powietrza opuszczającego suszarnię i wykorzystuje je do podgrzania powietrza wlotowego. Instalacja taka zmniejsza zużycie gazu, ale jeśli zostanie uruchomiona albo rozbudowana, dotychczasowa moc umowna może okazać się zbyt wysoka. To dobry moment na ponowne przeliczenie parametrów umowy.

Co warto sprawdzić

• Rozkład zużycia gazu w poszczególnych miesiącach, zestawiony z temperaturami i liczbą partii.
• Najwyższy pobór godzinowy w sezonie zimowym wobec zamówionej mocy umownej.
• Wpływ instalacji odzysku ciepła na zużycie od momentu jej uruchomienia.
• Grupę taryfową w odniesieniu do aktualnego rocznego poboru.
• Rachunki za prąd z miesięcy letnich, w których rośnie koszt schładzania powietrza do kiełkowania.

Zasada TPA (Third Party Access) obejmuje także rynek gazu, więc słodownia może wybrać sprzedawcę paliwa niezależnie od operatora sieci. Warunki zakupu gazu ziemnego ustalamy osobno dla każdego zakładu, zaczynając od dokumentów, które firma już ma, czyli od rozliczeń. To jest analiza kosztów energii. Ponieważ w słodowni część kosztów przesuwa się latem na prąd, przy tej samej okazji sprawdzamy warunki zakupu energii elektrycznej.

Najczęstsze pytania

Dlaczego suszenie słodu odpowiada za większość zużycia gazu?

Ponieważ jest jedynym etapem, który wymaga dużych ilości ciepła przez długi czas. Moczenie i kiełkowanie potrzebują głównie wody, powietrza i kontroli temperatury, często nawet chłodzenia. W suszarni przez grubą warstwę ziarna przetłacza się gorące powietrze, którego temperatura rośnie w trakcie cyklu. Palniki pracują z dużą mocą przez wiele godzin, więc to one decydują o rachunku za gaz w całym zakładzie.

Czy odzysk ciepła z suszarni zmienia warunki umowy na gaz?

Pośrednio tak. Odzysk ciepła z powietrza wylotowego zmniejsza ilość gazu potrzebnego do podgrzania powietrza wlotowego, więc spada zużycie, a często także najwyższy pobór godzinowy. Jeżeli moc umowna nie zostanie po takiej inwestycji przeliczona, zakład może nadal opłacać moc dobraną do dawnego stanu. Uruchomienie albo rozbudowa odzysku ciepła to dobry moment, żeby sprawdzić parametry umowy na nowo.

Czy kilka suszarni pracujących jednocześnie podnosi opłaty stałe?

Tak, jeżeli ich najintensywniejsze fazy nakładają się na siebie. Moc umowna musi pokryć najwyższy pobór godzinowy, a nie średnią z cyklu, więc o opłatach decyduje chwila, w której kilka palników pracuje jednocześnie z pełną mocą, najczęściej w mroźne dni. Jeżeli partie da się ustawić z przesunięciem, moc umowna może być niższa. Wymaga to zestawienia harmonogramu partii z rzeczywistym przebiegiem poboru.

Czy słodownia pracująca dla kilku browarów ma stabilny pobór?

Zwykle bardziej stabilny niż wiele innych zakładów spożywczych, bo browary potrzebują słodu przez cały rok. Stabilność dotyczy jednak ilości partii, a nie zużycia gazu, które zmienia się z temperaturą powietrza. Dla sprzedawcy taki profil jest przewidywalny i łatwy do wyceny, pod warunkiem że zakład pokaże go na danych z pełnego roku, razem z wyjaśnieniem różnic między zimą a latem.

Podsumowanie

W słodowni o rachunku za gaz decyduje suszenie, a jego koszt rośnie zimą, bo powietrze trzeba podgrzewać od niższej temperatury. Latem część kosztów przechodzi na prąd, który zasila schładzanie powietrza do kiełkowania. Moc umowna dobrana do rzeczywistego szczytu, przeliczenie umowy po uruchomieniu odzysku ciepła i wspólna analiza obu mediów porządkują te koszty bez zmian w technologii.

Szukają Państwo sposobu na optymalizację kosztów energii w firmie? Nasi doradcy bezpłatnie przeanalizują Państwa faktury i przedstawią korzystniejsze oferty dostępne na rynku. Zapraszamy do kontaktu: formularz na stronie logicsolutions.pl/kontakt lub telefon: 883 005 653 lub 500 085 389.