Gaz ziemny dla wytwórni mas bitumicznych – jak obniżyć koszty produkcji asfaltu?
Wytwórnia mas bitumicznych pracuje w rytmie sezonu drogowego. Od wiosny do jesieni produkuje mieszankę dla budów, a zimą w większości stoi. Mimo to rachunek za gaz nie znika razem z ostatnią dostawą na plac budowy. Część opłat biegnie przez cały rok, a sam sezon potrafi być bardzo różny w zależności od pogody. Warto wiedzieć, gdzie w zakładzie spala się gaz i co w umowie zależy od tego rytmu.
Gdzie w wytwórni spala się gaz
- Palnik suszarki bębnowej jest największym odbiorcą gazu, bo suszy i podgrzewa kruszywo przed mieszaniem.
- Podgrzewanie asfaltu w zbiornikach utrzymuje lepiszcze w temperaturze pozwalającej na dozowanie.
- Nagrzewnice oleju termalnego, które w wielu instalacjach ogrzewają zbiorniki i przewody.
- Silosy gorącej mieszanki, w których gotowa masa czeka na załadunek i nie może się wychłodzić.
- Ogrzewanie pomieszczeń i laboratorium, pracujące także poza sezonem produkcyjnym.
Z tego zestawienia wynika wyraźny podział. Palnik suszarki pracuje tylko wtedy, gdy trwa produkcja, i odpowiada za większość zużycia w sezonie. Podgrzewanie asfaltu i ogrzewanie pomieszczeń tworzą mniejszą, ale bardziej stałą część, która nie zawsze kończy się razem z sezonem.
Mokre kruszywo kosztuje więcej
Suszarka bębnowa musi najpierw odparować wodę z kruszywa, a dopiero potem podgrzać je do temperatury mieszania. Im bardziej wilgotny materiał, tym więcej ciepła idzie na samo suszenie. Po deszczowym tygodniu ta sama ilość mieszanki zużywa więc wyraźnie więcej gazu niż w suchym okresie.
Dla rachunku oznacza to, że porównywanie miesięcy tylko po wielkości produkcji może wprowadzać w błąd. Zakład, który odnotowuje wilgotność kruszywa albo choćby warunki pogodowe, szybciej odróżni wzrost zużycia wynikający z pogody od wzrostu wynikającego z usterki palnika. Duże znaczenie ma też sposób składowania: kruszywo pod zadaszeniem zawiera mniej wody niż składowane na otwartym placu.
Pół roku pracy, cały rok opłat
Rozliczenie za gaz składa się z paliwa i dystrybucji. Paliwo płaci się za faktycznie odebrane ilości, więc zimą ta część rachunku spada. Opłaty dystrybucyjne zależą jednak od mocy umownej, zamówionej pod pełną pracę palnika w szczycie sezonu, i mogą być naliczane także w miesiącach, w których wytwórnia stoi. Stawki operatora systemu dystrybucyjnego (OSD) zatwierdza Urząd Regulacji Energetyki (URE).
Dla zakładu o tak wyraźnej sezonowości warto sprawdzić, jakie możliwości dopasowania mocy do rytmu roku przewiduje taryfa operatora i czy obecna umowa z nich korzysta. Różnica między opłatą za moc przez cały rok a opłatą tylko w sezonie potrafi być w takiej firmie istotna.
Przygotowanie do sezonu
- Obliczyć koszt zimowego przestoju, czyli opłaty naliczane w miesiącach bez produkcji.
- Sprawdzić najwyższy pobór godzinowy w poprzednim sezonie wobec zamówionej mocy umownej.
- Odnieść zużycie gazu do tonażu mieszanki i pogody w poszczególnych tygodniach.
- Przejrzeć grupę taryfową w odniesieniu do rocznego poboru, który zmienia się razem z liczbą zleceń.
- Negocjować umowę zimą, zanim zacznie się sezon i zanim zabraknie czasu na porównanie ofert.
Zasada TPA (Third Party Access) obejmuje także rynek gazu, więc wytwórnia może wybrać sprzedawcę paliwa niezależnie od operatora sieci. Warunki zakupu gazu ziemnego ustalamy dla każdego zakładu osobno, zaczynając od dokumentów, które firma już ma, czyli od rozliczeń. To jest analiza kosztów energii. Ponieważ napędy, przesiewacze i mieszalnik pracują na prądzie, przy tej samej okazji sprawdzamy warunki zakupu energii elektrycznej.
Najczęstsze pytania
Co dzieje się z opłatami za gaz, gdy wytwórnia stoi zimą?
Część paliwowa rachunku spada, bo płaci się ją za faktycznie odebrany gaz. Opłaty dystrybucyjne, zależne od zamówionej mocy umownej, mogą jednak biec dalej przez cały rok. Do tego dochodzi zużycie urządzeń pracujących poza sezonem, takich jak ogrzewanie budynków czy utrzymywanie asfaltu w zbiornikach. Dlatego rachunek zimowy rzadko spada do zera i warto sprawdzić, jaką jego część stanowi sama gotowość do sezonu.
Jak wilgotność kruszywa przekłada się na zużycie gazu?
Bezpośrednio. Suszarka bębnowa musi najpierw odparować wodę z kruszywa, a dopiero potem podgrzać je do temperatury mieszania. Wilgotny materiał wymaga więc więcej ciepła na każdą tonę gotowej mieszanki. Po okresie opadów zużycie gazu wyraźnie rośnie, choć wydajność produkcji się nie zmienia. Zadaszone składowanie kruszywa to jeden z prostszych sposobów, żeby tę różnicę ograniczyć, niezależnie od warunków umowy.
Czy palnik można zasilać różnymi paliwami i co to zmienia w umowie?
Wiele palników suszarek bębnowych może pracować na więcej niż jednym paliwie, na przykład na gazie i oleju. Daje to elastyczność, ale ma swoje konsekwencje. Jeżeli zakład część sezonu pracuje na innym paliwie, pobór gazu staje się mniej przewidywalny, a moc umowna zamówiona pod pełną pracę na gazie może nie być w pełni wykorzystana. Przed rozmową o umowie warto ustalić, jaki udział gazu jest planowany w nadchodzącym sezonie.
Kiedy w roku najlepiej negocjować umowę na gaz?
Najlepiej poza sezonem produkcyjnym, zwykle zimą. Wtedy jest czas na spokojne zebranie ofert, porównanie warunków i ewentualną zmianę parametrów umowy przed pierwszą dostawą mieszanki. W sezonie priorytetem jest produkcja, a każda decyzja podejmowana w pośpiechu grozi pozostaniem przy dotychczasowych warunkach na kolejny rok. Warto też pamiętać o terminach wypowiedzenia obecnej umowy, bo to one wyznaczają, od kiedy nowe warunki mogą zacząć obowiązywać.
Podsumowanie
Wytwórnia mas bitumicznych zużywa gaz głównie w sezonie drogowym, ale płaci za gotowość przez cały rok. Na zużycie w sezonie silnie wpływa wilgotność kruszywa, a na opłaty stałe moc umowna zamówiona pod pełną pracę palnika. Przeliczenie kosztu zimowego przestoju, dopasowanie mocy do rytmu roku i negocjacje prowadzone zimą, a nie w środku sezonu, porządkują te koszty bez zmian w technologii.
Szukają Państwo sposobu na optymalizację kosztów energii w firmie? Nasi doradcy bezpłatnie przeanalizują Państwa faktury i przedstawią korzystniejsze oferty dostępne na rynku. Zapraszamy do kontaktu: formularz na stronie logicsolutions.pl/kontakt lub telefon: 883 005 653 lub 500 085 389.










