Category: Broker energetyczny – negocjacje i umowy

Energia elektryczna dla przechowalni jabłek z kontrolowaną atmosferą – jak obniżyć koszty?

Październik to w sadownictwie czas zamykania komór. Jabłka zebrane w ostatnich tygodniach trafiają do przechowalni, gdzie mają przetrwać do wiosny, a często do lata, bez utraty jędrności i smaku. Pracują przy tym agregaty chłodnicze, wentylatory parowników, generatory azotu i adsorbery dwutlenku węgla. Przechowalnia z kontrolowaną atmosferą zużywa prąd przez wiele miesięcy bez przerwy, a największy pobór przypada dokładnie na okres zbiorów.

Co pracuje w przechowalni

• Agregaty chłodnicze ze sprężarkami, które obniżają i utrzymują temperaturę w komorach.
• Wentylatory parowników rozprowadzające chłodne powietrze między skrzyniopaletami.
• Generatory azotu, które obniżają zawartość tlenu w szczelnych komorach i spowalniają dojrzewanie owoców.
• Adsorbery dwutlenku węgla, usuwające nadmiar gazu wydzielanego przez oddychające jabłka.
• Układy odszraniania parowników, uruchamiane cyklicznie przez cały sezon.
• Sortownie i kalibrownice z wodnym podawaniem owoców, pracujące przy wysyłce.
• Pakowalnia, wózki widłowe i oświetlenie hal.

W zwykłej chłodni najwięcej energii zużywa samo chłodzenie. W przechowalni z kontrolowaną atmosferą dochodzi do tego utrzymanie składu powietrza, a generator azotu potrafi być jednym z większych odbiorców w całym obiekcie. Zużycie zależy więc nie tylko od liczby komór, ale też od tego, jak często komory są otwierane i ponownie uszczelniane.

Schładzanie po zbiorze, czyli szczyt sezonu

Owoce prosto z sadu mają temperaturę otoczenia. Zanim trafią do stanu spoczynku, trzeba je szybko schłodzić, a komora pracuje wtedy z pełną mocą agregatów. Jeżeli kilka komór zapełnia się w tym samym tygodniu, przechowalnia osiąga najwyższy pobór mocy w całym roku. Później, gdy owoce są schłodzone, a atmosfera ustabilizowana, zapotrzebowanie wyraźnie spada.

Dla rachunku ważne są dwie liczby: moc umowna, czyli limit poboru zapisany w umowie dystrybucyjnej z operatorem systemu dystrybucyjnego (OSD), oraz zużycie w poszczególnych miesiącach. Moc umowna dobrana do jesiennego szczytu przez większą część roku jest wykorzystana tylko częściowo. Dobrana za nisko powoduje opłaty za przekroczenia w czasie zbiorów. Rozłożenie załadunku komór na kilka tygodni obniża szczyt, choć zależy oczywiście od terminów zbioru poszczególnych odmian.

Noc pracuje na korzyść chłodni

Przechowalnia ma dużą bezwładność cieplną. Schłodzone owoce i izolowane ściany komór utrzymują temperaturę przez wiele godzin, więc część pracy agregatów da się przesunąć na noc. Taryfa dwustrefowa ma niższe stawki w godzinach nocnych, a przy całodobowej pracy chłodzenia ta różnica liczy się przez cały sezon. Warto sprawdzić, czy obecna grupa taryfowa w ogóle pozwala na takie rozliczenie i czy sterowanie agregatów jest ustawione pod taryfę, a nie tylko pod temperaturę.

Dachy przechowalni to często duże, nieocienione powierzchnie. Instalacja fotowoltaiczna produkuje najwięcej energii latem, kiedy w komorach zostaje już niewiele owoców, dlatego jej opłacalność trzeba liczyć na całorocznym profilu obiektu, a nie na samej powierzchni dachu.

Zakup energii dla gospodarstwa sadowniczego

Przechowalnia zwykle należy do gospodarstwa albo grupy producentów, która ma kilka punktów poboru energii (PPE): komory, sortownię, dom i budynki gospodarcze. Sprzedawca może objąć je jedną umową, choć za dystrybucję każde przyłącze rozlicza się samodzielnie. Sprzedawcę gospodarstwo wybiera dowolnie, bo obowiązuje zasada dostępu stron trzecich do sieci, TPA (Third Party Access). Zmiana sprzedawcy nie wymaga przerwy w zasilaniu komór.

Przy cenie stałej (FIX) warto zwrócić uwagę na deklarowane roczne zużycie. Rok z niższym zbiorem oznacza mniej zapełnionych komór, a część umów rozlicza wyraźne odchylenie od deklaracji na osobnych zasadach.

Lista na ten sezon

• Rozłożyć załadunek komór tak, żeby schładzanie kilku z nich nie wypadało w tych samych dniach.
• Odczytać z faktur jesienny pobór mocy i zestawić go z wartością zapisaną w umowie.
• Ustawić sterowanie agregatów z myślą o strefie nocnej, jeśli taryfa ją przewiduje.
• Kontrolować szczelność komór, bo każde rozszczelnienie wymusza dłuższą pracę generatora azotu.
• Połączyć punkty poboru gospodarstwa w jednej umowie sprzedaży, jeśli to możliwe.

Dla przechowalni liczymy koszty osobno dla miesięcy zbiorów, przechowywania i wysyłki, bo każdy z tych okresów ma inny profil. Taki podział jest punktem wyjścia naszej analizy kosztów energii i podstawą wyboru oferty na energię elektryczną. Z Logic Solutions współpracują firmy z całego kraju, w tym gospodarstwa z regionów sadowniczych.

Najczęstsze pytania

Dlaczego przechowalnia zużywa najwięcej prądu jesienią?

Jesienią trafiają do niej owoce prosto z sadu, o temperaturze otoczenia. Zanim zostaną schłodzone i komora zostanie uszczelniona, agregaty pracują pełną mocą, a generator azotu musi obniżyć zawartość tlenu w świeżo zamkniętej komorze. Gdy kilka komór zapełnia się w tym samym czasie, pobór mocy osiąga najwyższy poziom w roku. Zimą, przy ustabilizowanej atmosferze, zapotrzebowanie spada, choć chłodzenie pracuje dalej przez całą dobę.

Czy generator azotu można wyłączać, żeby oszczędzać energię?

Generator pracuje wtedy, gdy trzeba obniżyć zawartość tlenu, więc nie działa przez cały czas. Najwięcej pracy ma przy zamykaniu komory i po każdym jej otwarciu. Dlatego oszczędność daje przede wszystkim szczelność komór i ograniczenie liczby otwarć w sezonie, a nie ręczne wyłączanie urządzenia. Ustawienia składu atmosfery dobiera się do odmian i warunków przechowywania, więc każdą zmianę warto uzgodnić z serwisem instalacji.

Czy taryfa nocna ma sens w chłodni, która pracuje całą dobę?

Często ma, właśnie dlatego, że chłodnia pracuje bez przerwy. Schłodzone owoce i izolowane komory utrzymują temperaturę przez wiele godzin, więc agregaty mogą pracować intensywniej nocą, gdy obowiązują niższe stawki, a w dzień tylko podtrzymywać chłodzenie. Efekt zależy od sterowania instalacji i od tego, jaką część dobowego zużycia uda się przesunąć. Najlepiej policzyć go na danych z licznika z całego sezonu.

Czy grupa producentów może kupować energię wspólnie?

Może, jeżeli ma do tego podstawę organizacyjną i prawną, na przykład wspólną spółkę albo umowę zakupu dla wszystkich członków. Łączny wolumen kilku przechowalni ułatwia negocjacje ceny, przy czym taryfa i moc umowna każdego punktu poboru pozostają bez zmian. Warto jednak sprawdzić terminy zakończenia dotychczasowych umów, bo zakupy grupowe najłatwiej zorganizować wtedy, gdy umowy wszystkich uczestników kończą się w podobnym czasie.

Podsumowanie

Przechowalnia z kontrolowaną atmosferą płaci za energię najwięcej w okresie zbiorów, a potem przez wiele miesięcy utrzymuje chłód i skład powietrza w komorach. Rozłożony załadunek, szczelne komory i sterowanie dopasowane do taryfy obniżają rachunek bez zmiany technologii przechowywania. Dobrze przygotowany profil zużycia ułatwia potem rozmowę ze sprzedawcą energii.

Szukają Państwo sposobu na optymalizację kosztów energii w firmie? Nasi doradcy bezpłatnie przeanalizują Państwa faktury i przedstawią korzystniejsze oferty dostępne na rynku. Zapraszamy do kontaktu: formularz na stronie logicsolutions.pl/kontakt lub telefon: 883 005 653 lub 500 085 389.

Energia elektryczna dla zakładów kiszenia kapusty i ogórków – jak obniżyć koszty?

Kiszenie wydaje się procesem, który robi się sam. Kapusta i ogórki fermentują w kadziach bez pieca, bez reaktora i bez skomplikowanej linii. Mimo to zakład kiszonek ma wyraźny rachunek za prąd: szatkownice, myjki i transportery pracują pełną parą w kilka tygodni zbiorów, a chłodnie utrzymują gotowy produkt przez cały rok. To właśnie ten rozjazd między krótkim sezonem przyjęć a całoroczną sprzedażą decyduje o tym, jak powinna wyglądać umowa na energię.

Gdzie zakład zużywa energię elektryczną

• Linie przyjęcia surowca: przenośniki, kosze zasypowe i sortowniki ogórków według średnicy.
• Myjki bębnowe i natryskowe wraz z pompami wody.
• Szatkownice i krajalnice do kapusty, marchwi i dodatków.
• Pompy solanki, które napełniają i cyrkulują zalewę w zbiornikach fermentacyjnych.
• Chłodnie, w których gotowe kiszonki są przechowywane po zakończeniu fermentacji.
• Linie konfekcjonowania: napełniarki słoików, zamykarki i pakowaczki woreczków.
• Kompresory dla pneumatyki napełniarek i zamykarek.

Pasteryzacja słoików, mycie zbiorników gorącą wodą i ogrzewanie hal zwykle opierają się na kotle, najczęściej gazowym. Prąd zasila natomiast cały ruch surowca i chłód. W zakładzie, który sprzedaje głównie kiszonki z beczki i woreczki, chłodnie są największym stałym odbiorcą przez cały rok.

Dwa sezony przyjęć i dwanaście miesięcy chłodzenia

Ogórki przyjmuje się latem, kapustę jesienią. W tych tygodniach linie pracują na kilka zmian, a jednocześnie pracują już chłodnie z produktem z poprzednich partii. Właśnie wtedy zakład osiąga najwyższy pobór mocy. Poza sezonem przyjęć zużycie zależy głównie od chłodzenia i konfekcjonowania, które rozkłada się na cały rok zgodnie z zamówieniami sklepów.

Moc zarezerwowaną w umowie z OSD, czyli operatorem systemu dystrybucyjnego, trzeba ustawić tak, żeby pokrywała szczyt sezonu, ale bez zapasu na wszelki wypadek. Jeżeli szczyt wynika głównie z tego, że w tym samym czasie ruszają myjki, szatkownice i kilka pomp solanki, można go obniżyć samą organizacją pracy, na przykład rozdzielając napełnianie zbiorników i mycie surowca na różne godziny.

Chłodnia, która płaci za ciepło z zewnątrz

Najprostsze oszczędności w chłodni nie wymagają inwestycji. Otwarte bramy w czasie załadunku, nieszczelne uszczelki drzwi i oszronione parowniki zmuszają agregaty do dłuższej pracy. Kurtyny paskowe, sprawne zamykanie drzwi i regularne odszranianie skracają czas pracy sprężarek. Warto też sprawdzić, czy temperatura w komorach nie jest ustawiona niżej, niż wymaga przechowywany produkt, bo każdy stopień poniżej potrzeby oznacza dodatkową pracę chłodzenia.

Przy całorocznej pracy chłodni znaczenie ma też taryfa. Jeżeli część zużycia da się przesunąć na noc, na przykład schładzanie komór przed porannym załadunkiem, taryfa dwustrefowa może obniżyć koszt każdej kilowatogodziny pobranej w strefie nocnej.

Wybór sprzedawcy i rodzaju ceny

Zakład kiszonek kupuje energię jak każda firma. TPA (Third Party Access) daje mu prawo wyboru sprzedawcy, a za dostawę siecią dalej odpowiada OSD. Przy produkcji sezonowej opłaca się przemyśleć rodzaj ceny. Cena stała (FIX) daje przewidywalny koszt w miesiącach przyjęć, natomiast cena oparta na notowaniach SPOT z Towarowej Giełdy Energii (TGE) zmienia się w ciągu doby razem z rynkiem. Zakład z dużą chłodnią i równomiernym zużyciem przez cały rok może rozważyć rozwiązanie łączone.

Plan na najbliższe przyjęcia

• Przenieść część prac pomocniczych, takich jak mycie zbiorników, poza godziny szczytu przyjęć.
• Sprawdzić szczelność drzwi i uszczelek w każdej komorze chłodniczej.
• Zestawić pobór mocy z sezonu ogórkowego i kapuścianego z mocą umowną.
• Ustalić temperatury komór zgodnie z wymaganiami produktu, bez zapasu na wszelki wypadek.
• Porównać oferty sprzedawców przed zakończeniem obecnej umowy.

Przy zakładach przetwórstwa sezonowego zaczynamy od faktur z pełnych dwunastu miesięcy, bo na danych z samego sezonu łatwo przeszacować moc. Od tego zestawienia zaczyna się analiza kosztów energii, a dopiero potem dobieramy ofertę na energię elektryczną. Jeśli słoiki pasteryzuje kocioł gazowy, porównujemy też oferty na gaz ziemny dla kotłowni.

Najczęstsze pytania

Dlaczego zakład kiszonek płaci za prąd także poza sezonem?

Bo produkt po fermentacji trzeba przechowywać w chłodzie, a sprzedaż trwa przez cały rok. Chłodnie pracują więc bez przerwy, a do tego dochodzą linie konfekcjonowania, które przygotowują słoiki i woreczki pod bieżące zamówienia sklepów. Poza sezonem przyjęć nie pracują szatkownice i myjki, ale chłodzenie pozostaje największym stałym odbiorcą energii. Opłata za moc umowną także jest naliczana w każdym miesiącu jednakowo, niezależnie od produkcji.

Czy fermentacja w kadziach zużywa energię?

Sama fermentacja jest procesem biologicznym i nie wymaga grzania ani napędu. Energię zużywają jednak urządzenia wokół niej: pompy, które napełniają zbiorniki solanką i ją cyrkulują, przenośniki podające surowiec oraz wentylacja i ogrzewanie hali, w której stoją kadzie. Po zakończeniu fermentacji produkt trafia do chłodni, a tam zużycie jest już znacznie wyższe niż w samej hali fermentacyjnej.

Jak obniżyć koszt pracy chłodni bez wymiany agregatów?

Najwięcej daje ograniczenie strat chłodu. Kurtyny paskowe i sprawne zamykanie bram w czasie załadunku, szczelne uszczelki drzwi oraz regularne odszranianie parowników skracają czas pracy sprężarek. Pomaga też sprawdzenie nastaw temperatury w komorach, bo zbyt niska temperatura oznacza pracę bez potrzeby. Przy całodobowym chłodzeniu warto przeanalizować taryfę dwustrefową i przesunąć część schładzania na noc.

Czy mała przetwórnia przy gospodarstwie skorzysta z analizy rachunków?

Tak, bo także niewielka przetwórnia płaci za moc umowną, opłaty stałe i marżę sprzedawcy. W takich obiektach często spotyka się przyłącze rozliczane razem z gospodarstwem albo taryfę dobraną lata temu, zanim powstała chłodnia. Analiza faktur pokazuje, czy grupa taryfowa i moc umowna pasują do obecnej skali produkcji. Przygotowujemy ją bezpłatnie, a decyzję o zmianie warunków przetwórnia podejmuje po zobaczeniu porównania.

Podsumowanie

Zakład kiszonek zużywa najwięcej mocy w krótkich sezonach przyjęć, a najwięcej energii w ciągu roku pochłaniają chłodnie z gotowym produktem. Rozdzielenie prac pomocniczych, szczelne komory i taryfa dopasowana do całodobowego chłodzenia obniżają rachunek bez inwestycji. Na tej podstawie łatwiej wybrać ofertę sprzedawcy, która pasuje do rytmu zakładu.

Szukają Państwo sposobu na optymalizację kosztów energii w firmie? Nasi doradcy bezpłatnie przeanalizują Państwa faktury i przedstawią korzystniejsze oferty dostępne na rynku. Zapraszamy do kontaktu: formularz na stronie logicsolutions.pl/kontakt lub telefon: 883 005 653 lub 500 085 389.

Energia elektryczna dla stoczni jachtowych – jak obniżyć koszty budowy łodzi?

Kadłub jachtu powstaje z laminatu, a laminat ma swoje wymagania. Żywica utwardza się poprawnie tylko w odpowiedniej temperaturze i wilgotności, więc hala laminowania musi być ogrzewana i wentylowana także wtedy, gdy na zewnątrz panuje mróz. Do tego dochodzą frezarki do modeli i form, pompy próżniowe, kompresory i komory wygrzewania. Stocznia budująca łodzie pracuje najciężej zimą i wiosną, przed sezonem żeglarskim, a rachunek za energię rośnie dokładnie w tym okresie.

Odbiorcy energii w stoczni

• Frezarki CNC wycinające modele i formy kadłubów, często pracujące wiele godzin bez przerwy.
• Pompy próżniowe do infuzji żywicy i do mocowania laminatu w formach.
• Wentylacja i odciągi usuwające opary żywic i pył po szlifowaniu.
• Ogrzewanie i osuszanie hal, które utrzymuje warunki potrzebne do utwardzania laminatu.
• Komory wygrzewania, w których elementy dochodzą do pełnej wytrzymałości w podwyższonej temperaturze.
• Kompresory zasilające narzędzia pneumatyczne i natrysk.
• Suwnice, wózki i stanowiska montażu wyposażenia.

Rozkład kosztów zależy od technologii. Stocznia, która laminuje ręcznie, zużywa najwięcej na ogrzewanie i wentylację hal. Zakład pracujący metodą infuzji ma dodatkowo długie cykle pomp próżniowych, a wytwórnia form dużą część energii zużywa na frezowanie.

Wentylacja, która wyrzuca ciepło

Opary żywic trzeba usuwać z hali, więc odciągi pracują przez cały czas laminowania. Razem z oparami wylatuje jednak ogrzane powietrze, a jego miejsce zajmuje zimne z zewnątrz, które trzeba podgrzać od nowa. Zimą to jedna z największych pozycji w rachunku stoczni. Odzysk ciepła z powietrza wywiewanego, strefowanie hali i odciągi miejscowe przy stanowiskach zamiast ogólnej wymiany całego powietrza zmniejszają tę stratę bez pogorszenia warunków pracy.

Podobnie jest z kompresorami. Nieszczelności w instalacji sprężonego powietrza oznaczają, że sprężarka pracuje także w przerwach, gdy nikt nie używa narzędzi. Okresowe sprawdzenie instalacji i wyłączanie zasilania pneumatyki po zakończeniu zmiany to proste kroki, które widać na fakturze.

Szczyt budowy i moc umowna

Wiosną, w okresie intensywnej budowy, w stoczni jednocześnie pracują ogrzewanie, wentylacja, frezarki i komory wygrzewania. Wtedy przypada najwyższy pobór mocy, a moc umowna z umowy dystrybucyjnej, którą stocznia ma z OSD (operatorem systemu dystrybucyjnego), powinna go pokrywać. W przeciwnym razie operator nalicza dodatkowe opłaty. Latem, gdy część łodzi jest już na wodzie, a w stoczni trwają głównie prace serwisowe, zapotrzebowanie wyraźnie spada.

Jeśli hala jest ogrzewana elektrycznie, na przykład nagrzewnicami albo pompami ciepła, ma to wpływ na wybór grupy taryfowej. Większe stocznie są zwykle przyłączone do średniego napięcia, a grupa przesądza o stawkach za dystrybucję i o tym, jak liczona jest moc. Po każdej rozbudowie hal warto sprawdzić, czy przydział nadal odpowiada skali zakładu.

Wybór sprzedawcy energii

Wybór sprzedawcy to prawo każdego odbiorcy, także stoczni, wynikające z zasady TPA, czyli Third Party Access. Przy produkcji z wyraźnym zimowym szczytem ważne jest, w jakich miesiącach przypada największe zużycie, bo od tego zależy, czy korzystniejsza będzie cena stała (FIX), czy oferta oparta na notowaniach SPOT. Cena stała zabezpiecza koszt w miesiącach budowy, a giełdowa potrafi być tańsza latem, gdy zużycie jest niewielkie.

Co sprawdzić przed kolejnym sezonem budowy

• Zmierzyć ilość powietrza wyrzucanego przez odciągi i ocenić możliwość odzysku ciepła.
• Wykryć nieszczelności w instalacji sprężonego powietrza i odciąć ją po zmianie.
• Zaplanować pracę komór wygrzewania tak, żeby nie nakładała się na rozruch całej hali.
• Odczytać zimowy pobór mocy i sprawdzić, czy mieści się w umowie dystrybucyjnej.
• Zestawić oferty z ceną stałą i giełdową na profilu zużycia z całego roku.

W stoczniach liczymy osobno miesiące budowy i miesiące serwisowe, bo dopiero wtedy widać, ile kosztuje utrzymanie warunków w hali laminowania. To podstawa naszej analizy kosztów energii i wyboru oferty na energię elektryczną. Gdy hale ogrzewa kocioł, przygotowujemy też porównanie ofert na gaz ziemny, którym jest opalany.

Najczęstsze pytania

Dlaczego hala laminowania musi być ogrzewana także w nocy?

Żywice utwardzają się prawidłowo tylko w określonym zakresie temperatury i wilgotności podanym przez producenta. Jeżeli hala wychłodzi się w nocy, świeżo położony laminat może utwardzać się wolniej i nierówno, a materiały przechowywane w hali trzeba będzie znowu doprowadzić do właściwej temperatury przed pracą. Dlatego wiele stoczni utrzymuje ogrzewanie przez całą dobę. Można je jednak obniżać w częściach hali, w których akurat nie trwa laminowanie.

Czy pompy próżniowe dużo zużywają przy infuzji?

Pojedyncza pompa nie ma bardzo dużej mocy, ale pracuje przez cały czas infuzji i utwardzania pod próżnią, często wiele godzin na jeden element. Przy kilku formach jednocześnie daje to zauważalną część rachunku. Znaczenie ma szczelność worków i połączeń: każda nieszczelność zmusza pompę do pracy z większym obciążeniem. Centralna instalacja próżniowa ze sterowaniem dopasowanym do liczby pracujących stanowisk zwykle zużywa mniej niż kilka osobnych pomp.

Czy odzysk ciepła z wentylacji opłaca się w stoczni?

Często tak, bo w hali laminowania wentylacja musi wymieniać dużo powietrza, a zimą każde wyrzucone ciepło trzeba wytworzyć ponownie. Wymiennik odzyskuje część energii z powietrza wywiewanego i podgrzewa nim powietrze nawiewane. Opłacalność zależy od ilości powietrza, liczby godzin pracy i sposobu ogrzewania hali. Rozwiązanie trzeba dobrać tak, żeby nie utrudniało usuwania oparów żywic, dlatego projekt powinien uwzględniać wymagania bezpieczeństwa pracy.

Czy stocznia z kilkoma halami może mieć jedną umowę na energię?

Jeżeli hale mają osobne przyłącza, sprzedawca może objąć wszystkie punkty poboru energii (PPE) jedną umową sprzedaży. Dla każdego przyłącza osobno zostają grupa taryfowa, moc umowna i rachunek za dystrybucję. Wspólna umowa porządkuje faktury i daje lepszą pozycję w negocjacjach ceny. Przy rozbudowie warto też ocenić, czy jedno większe przyłącze nie byłoby korzystniejsze od kilku mniejszych.

Podsumowanie

Stocznia jachtowa najwięcej płaci za energię zimą, gdy hale laminowania trzeba ogrzewać i wentylować, a frezarki i komory wygrzewania pracują pełną parą. Odzysk ciepła, szczelne instalacje próżniowe i pneumatyczne oraz moc umowna dopasowana do sezonu budowy obniżają koszty bez zmiany technologii. Na tym tle łatwiej ocenić oferty sprzedawców.

Szukają Państwo sposobu na optymalizację kosztów energii w firmie? Nasi doradcy bezpłatnie przeanalizują Państwa faktury i przedstawią korzystniejsze oferty dostępne na rynku. Zapraszamy do kontaktu: formularz na stronie logicsolutions.pl/kontakt lub telefon: 883 005 653 lub 500 085 389.

Gaz ziemny dla producentów styropianu – jak obniżyć koszty spieniania?

Styropian to w dużej części powietrze, ale żeby je zamknąć w granulkach polistyrenu, potrzebna jest para wodna. Para spienia surowiec wstępnie, a potem w formach zgrzewa granulki w bloki i kształtki. W większości zakładów wytwarza ją kocioł parowy opalany gazem ziemnym. Dlatego dla producenta styropianu koszt gazu jest jedną z kluczowych pozycji w cenie każdego metra sześciennego płyt.

Gdzie w zakładzie pracuje para, a gdzie prąd

• Kotły parowe opalane gazem, które zasilają całą produkcję.
• Spieniarki wstępne, w których para zwiększa objętość granulatu.
• Blokownice zgrzewające spieniony granulat w duże bloki.
• Maszyny do kształtek, formujące opakowania i elementy techniczne.
• Silosy sezonowania z dmuchawami, w których granulat stabilizuje się przed formowaniem.
• Linie cięcia gorącym drutem i pakowania płyt, zasilane prądem.
• Młyny rozdrabniające ścinki i odpady do ponownego użycia.

Para jest potrzebna w kilku miejscach jednocześnie, a każde z nich pobiera ją cyklicznie. Blokownica przyjmuje dużą dawkę pary w krótkim czasie, potem chłodzi blok i czeka. Kocioł musi nadążyć za szczytami poboru, więc jego sprawność przy zmiennym obciążeniu przekłada się bezpośrednio na zużycie gazu.

Straty, których nie widać na produkcji

Największe rezerwy zwykle nie leżą w samych maszynach, tylko w instalacji parowej. Nieizolowane rurociągi i armatura oddają ciepło do hali. Nieszczelne odwadniacze wypuszczają parę, zanim zdąży oddać energię. Kondensat, czyli skroplona para, ma jeszcze wysoką temperaturę i jeśli nie wraca do kotła, trzeba podgrzewać zimną wodę uzupełniającą od początku. Zawracanie kondensatu, przegląd odwadniaczy i izolacja zaworów to prace, które zmniejszają zużycie gazu bez zmiany technologii spieniania.

Drugim obszarem jest sam kocioł. Regulacja palnika, kontrola składu spalin i dopasowanie ciśnienia pary do faktycznych potrzeb maszyn poprawiają sprawność. Kocioł pracujący stale na ciśnieniu wyższym, niż wymaga najbardziej wymagająca maszyna, zużywa więcej gazu, niż musi.

Sezon budowlany a rachunek za gaz

Sprzedaż płyt izolacyjnych idzie za budownictwem i termomodernizacjami, więc najwięcej produkuje się od wiosny do jesieni. Zimą zakład często zwalnia albo pracuje na zapas. Gaz zużywa się więc nierówno w ciągu roku, a jednocześnie zimą rośnie zapotrzebowanie na ogrzewanie hal i magazynów. Przy umowie z mocą umowną, wyrażaną w kilowatogodzinach na godzinę, trzeba sprawdzić, w którym okresie przypada najwyższy pobór godzinowy, bo nie musi to być miesiąc największej produkcji.

Jak zakład kupuje gaz

Stawki za dystrybucję gazu wynikają z grupy taryfowej, którą operator systemu dystrybucyjnego (OSD) nadaje na podstawie rocznego zużycia i mocy umownej. Paliwo zakład może kupować od dowolnego sprzedawcy, bo rynek gazu działa według zasady TPA (Third Party Access). Sieć i kotłownia zostają przy tym bez zmian. Przy porównywaniu ofert liczy się nie tylko cena za kilowatogodzinę, ale też opłata handlowa, okres umowy i zapisy o deklarowanym zużyciu, bo w zakładzie o sezonowej produkcji roczna ilość potrafi się wyraźnie zmieniać.

Od czego zacząć w kotłowni i w umowie

• Zawracać kondensat do kotła wszędzie, gdzie pozwala na to instalacja.
• Przejrzeć odwadniacze i izolację rurociągów pary przed sezonem produkcji.
• Obniżyć ciśnienie pary do poziomu, którego naprawdę wymagają maszyny.
• Porównać pobór godzinowy zimą i latem z mocą umowną w umowie z OSD.
• Negocjować umowę z uwzględnieniem sezonowych zmian zużycia.

Oferty na gaz ziemny dla producentów styropianu przygotowujemy na podstawie zużycia z całego roku i godzinowego profilu kotłowni, które zbieramy w ramach analizy kosztów energii. Linie cięcia, młyny i dmuchawy silosów pracują na prądzie, dlatego przy okazji warto przejrzeć również umowę na energię elektryczną.

Najczęstsze pytania

Dlaczego zawracanie kondensatu zmniejsza zużycie gazu?

Kondensat powstaje, gdy para odda ciepło w spieniarce albo w formie, ale nadal ma wysoką temperaturę. Jeżeli wraca do kotła, woda zasilająca jest już ciepła i kocioł potrzebuje mniej gazu, żeby znowu zamienić ją w parę. Gdy kondensat trafia do kanalizacji, kotłownia podgrzewa zimną wodę od początku i dodatkowo ją uzdatnia. Skala oszczędności zależy od tego, jaką część kondensatu da się zebrać z poszczególnych maszyn.

Czy wysokie ciśnienie pary przyspiesza produkcję?

Każda maszyna ma określone wymagania co do ciśnienia i ilości pary, a ich przekraczanie nie przyspiesza procesu w nieskończoność. Kocioł ustawiony na wyższe ciśnienie, niż potrzebuje najbardziej wymagające urządzenie, zużywa więcej gazu i ma większe straty na instalacji. Dlatego ciśnienie warto dobrać do rzeczywistych potrzeb, w razie potrzeby z redukcją przy poszczególnych maszynach, w porozumieniu z serwisem kotłowni i producentem urządzeń.

Kiedy w zakładzie styropianu przypada najwyższy pobór gazu?

Nie zawsze w miesiącach największej sprzedaży. Latem pracuje cała produkcja, ale zimą do pary technologicznej dochodzi ogrzewanie hal i magazynów, a krótkie, intensywne cykle blokownic mogą wtedy dawać wyższy pobór godzinowy. Moc umowną trzeba dobrać do najwyższego poboru godzinowego w roku, dlatego zanim zakład zmieni jej wysokość, warto przejrzeć dane z faktur z kilku pór roku.

Przy produkcji sezonowej lepsza jest cena stała czy rynkowa?

To zależy od tego, kiedy zakład zużywa najwięcej gazu i jak bardzo potrzebuje przewidywalnego kosztu. Cena rynkowa, oparta na giełdowych notowaniach gazu (TGE, czyli Towarowa Giełda Energii), sprawia, że rachunek w szczycie sezonu budowlanego zależy od sytuacji na rynku akurat w tych miesiącach. Cena stała zamyka koszt z góry. Wiele zakładów wybiera rozwiązanie mieszane: zużycie z sezonu produkcji zabezpiecza ceną stałą, a mniejsze zimowe ilości kupuje po cenie rynkowej.

Podsumowanie

Producent styropianu zużywa gaz głównie na wytwarzanie pary, a duża część strat powstaje w instalacji parowej, a nie w maszynach. Zawracanie kondensatu, sprawne odwadniacze, właściwe ciśnienie i moc umowna dobrana do najwyższego poboru godzinowego obniżają koszty bez zmiany technologii. Dopiero potem porównanie ofert sprzedawców gazu pokazuje pełny obraz.

Szukają Państwo sposobu na optymalizację kosztów energii w firmie? Nasi doradcy bezpłatnie przeanalizują Państwa faktury i przedstawią korzystniejsze oferty dostępne na rynku. Zapraszamy do kontaktu: formularz na stronie logicsolutions.pl/kontakt lub telefon: 883 005 653 lub 500 085 389.

Energia elektryczna dla producentów zniczy i świec – jak obniżyć koszty w szczycie sezonu?

Październik to dla producentów zniczy ostatnia prosta przed 1 listopada. Linie pracują na kilka zmian, magazyn zapełnia się paletami, a rachunek za prąd rośnie szybciej niż w jakimkolwiek innym miesiącu. Duża część rocznej sprzedaży przypada na kilka tygodni przed Wszystkimi Świętymi, więc umowa na energię dobrana pod przeciętny miesiąc nie pasuje ani do sezonu, ani do spokojniejszej reszty roku. Warto przyjrzeć się temu, zanim zacznie się planowanie kolejnego sezonu.

Gdzie w zakładzie znikają kilowatogodziny

• Wtryskarki produkujące plastikowe osłony, daszki i podstawki, z grzaniem cylindrów i napędem hydraulicznym albo elektrycznym.
• Topielniki parafiny i stearyny, czyli zbiorniki z grzałkami, które utrzymują wosk w stanie płynnym przez całą zmianę.
• Linie zalewowe dozujące gorący wosk do szklanych i plastikowych pojemników.
• Prasy do wkładów formujące wkłady prasowane z granulatu parafinowego.
• Tunele chłodzące, w których wkłady i świece twardnieją przed pakowaniem.
• Sprężarki powietrza zasilające automatykę i pneumatykę linii.
• Owijarki, zgrzewarki folii i wózki widłowe ładowane w magazynie.

Najwięcej energii zużywa się na grzanie. Wosk trzeba stopić i utrzymać w odpowiedniej temperaturze, a wtryskarka nagrzewa cylinder, zanim wyprodukuje pierwszą osłonę. Zbiornik zostawiony na noc w trybie grzania zużywa prąd także wtedy, gdy hala stoi pusta. W wielu zakładach to właśnie grzanie, a nie napędy, odpowiada za większą część rachunku.

Sezon, który ustawia całą umowę

Produkcja zniczy ma rytm nierówny jak w mało której branży. Latem zakład buduje zapasy, jesienią pracuje na pełnych obrotach, a po listopadzie wyraźnie zwalnia. Dla rachunku za energię liczą się dwie rzeczy: ile prądu firma zużyje w ciągu roku i jaką moc pobiera w najcięższych tygodniach.

Moc umowna, czyli moc zamówiona u operatora systemu dystrybucyjnego (OSD), działa jak abonament. Ustawiona pod szczyt sezonu przez resztę roku jest opłacana bez potrzeby. Gdy jest za niska, OSD dolicza w październiku opłaty za przekroczenia, czyli akurat w tygodniach, w których zakład ma najwięcej pracy. Odczyty mocy z poprzedniej jesieni, zestawione z wartością zapisaną w umowie dystrybucyjnej, szybko pokazują, w którą stronę warto ją skorygować.

Co da się zmienić bez nowych maszyn

Część oszczędności leży w grafiku pracy. Topielniki można włączać tak, żeby wosk był gotowy na start zmiany, a nie kilka godzin wcześniej. Rozruch kilku wtryskarek jednocześnie podnosi pobór mocy w tym samym kwadransie, więc uruchamianie maszyn po kolei, z kilkuminutowymi odstępami, zmniejsza ryzyko przekroczenia mocy umownej. Podobnie jest z ładowaniem wózków widłowych: rozłożone na całą noc obciąża sieć mniej niż ładowanie całej floty naraz po zakończeniu zmiany.

Warto też sprawdzić sprężarki. Nieszczelna instalacja sprężonego powietrza zmusza je do pracy także w przerwach, kiedy linie stoją. To strata, której nie widać na hali, ale widać ją na fakturze.

Jak wygląda zakup energii

Energię elektryczną zakład kupuje od sprzedawcy, a fizycznie dostarcza ją lokalny OSD swoją siecią. Na rynku obowiązuje zasada TPA (Third Party Access), więc producent zniczy może podpisać umowę z dowolnym sprzedawcą, a przewody i licznik zostają bez zmian. Zmiana nie oznacza przerwy w dostawach.

Przy produkcji sezonowej trzeba też zdecydować, czy energia ma mieć cenę stałą (FIX), czy cenę powiązaną z rynkiem SPOT, notowanym na Towarowej Giełdzie Energii (TGE). Stała daje przewidywalny koszt w miesiącach największego zużycia. Giełdowa bywa niższa, ale zmienia się z godziny na godzinę i trudniej ją zaplanować w budżecie sezonu. Wiele firm łączy oba modele i tylko część zużycia zabezpiecza ceną stałą. Od proporcji zależy, ile ryzyka zostaje po stronie zakładu.

Od czego zacząć

• Zebrać odczyty mocy i zużycia z ostatnich dwunastu miesięcy, osobno dla sezonu i dla reszty roku.
• Porównać moc umowną z najwyższym poborem z zeszłej jesieni.
• Ustawić harmonogram grzania topielników pod rozpoczęcie zmian.
• Rozdzielić w czasie rozruchy wtryskarek i ładowanie wózków.
• Sprawdzić grupę taryfową pod kątem pracy zmianowej w sezonie.

Pracę z producentami zniczy zaczynamy od faktur z całego roku, bo dopiero wtedy widać różnicę między sezonem a spokojniejszymi miesiącami. Na tym opiera się nasza analiza kosztów energii. Ofertę na energię elektryczną dobieramy potem do rytmu konkretnego zakładu. Firmom ogrzewającym magazyn kotłem gazowym przedstawiamy także porównanie ofert na gaz ziemny.

Najczęstsze pytania

Czy opłaca się zmieniać umowę na energię tuż przed sezonem?

Na tegoroczny szczyt zwykle jest już za późno, bo zmianę sprzedawcy ogranicza okres wypowiedzenia obecnej umowy, a umowy na czas określony kończą się w dacie zapisanej w kontrakcie. Na przyszły sezon warto przygotować się wcześniej, najlepiej zaraz po zamknięciu tej jesieni, kiedy zakład zna już swoje zużycie i najwyższy pobór mocy. Z takimi danymi sprzedawcy przygotowują ofertę dopasowaną do rzeczywistego profilu, a nie do ogólnych szacunków.

Czy topielniki parafiny lepiej wyłączać na noc?

Zależy to od wielkości zbiornika i od tego, jak szybko wosk wraca do temperatury roboczej. Duży zbiornik stygnie powoli, a ponowne stopienie całej zawartości trwa długo i samo zużywa sporo energii. W praktyce wiele zakładów obniża temperaturę na noc, zamiast całkowicie wyłączać grzanie. Najlepiej sprawdzić to na własnej instalacji, porównując zużycie z kilku nocy przy różnych ustawieniach, bo producenci urządzeń podają różne zalecenia.

Czy wtryskarki elektryczne zużywają mniej energii niż hydrauliczne?

Zwykle tak. W klasycznej wtryskarce hydraulicznej pompa pracuje przez cały cykl, także wtedy, gdy forma jest zamknięta i maszyna czeka na schłodzenie detalu. Wtryskarka elektryczna napędza ruchy serwosilnikami, które pobierają energię tylko w czasie ruchu. Starsze maszyny można też doposażyć w napęd serwopompowy. Wymiana całego parku rzadko opłaca się wyłącznie z powodu prądu, ale przy zakupie nowej wtryskarki zużycie energii warto uwzględnić w porównaniu ofert.

Czy produkcja rozłożona na cały rok obniża koszty energii?

Może obniżyć, bo równomierna praca zmniejsza najwyższy pobór mocy, a ta sama ilość energii rozkłada się na więcej miesięcy. Niższy szczyt pozwala zamówić mniejszą moc umowną. Jednocześnie dłuższe magazynowanie wyrobów zamraża kapitał w zapasach i zajmuje miejsce. W praktyce zakłady szukają kompromisu: budują zapas latem, a jesienią dokładają zmiany. Warto policzyć, ile kosztuje każdy kilowat mocy umownej, bo to pokazuje, ile daje spłaszczenie sezonowego szczytu.

Podsumowanie

Producent zniczy płaci za energię w rytmie, który wyznacza kalendarz: spokojne lato i bardzo intensywna jesień. Moc umowna dopasowana do sezonu, przemyślany harmonogram grzania wosku i rozruchów maszyn oraz właściwa grupa taryfowa obniżają rachunek bez inwestycji. Te elementy warto uporządkować, zanim zakład zacznie porównywać ceny energii.

Szukają Państwo sposobu na optymalizację kosztów energii w firmie? Nasi doradcy bezpłatnie przeanalizują Państwa faktury i przedstawią korzystniejsze oferty dostępne na rynku. Zapraszamy do kontaktu: formularz na stronie logicsolutions.pl/kontakt lub telefon: 883 005 653 lub 500 085 389.

Energia elektryczna dla kopalni kruszyw i żwirowni – jak obniżyć koszty kruszenia i odwadniania?

W kopalni kruszywa najbardziej widać koparki i wywrotki, ale to nie one zużywają najwięcej prądu. Energię elektryczną pobierają kruszarki, przesiewacze, przenośniki taśmowe i pompy, które utrzymują wyrobisko suche albo podają wodę do płukania. Zakład przeróbczy ma dużą moc, często jest zasilany ze średniego napięcia i pracuje w wyraźnym rytmie sezonowym. Dlatego jego rachunek za energię ma kilka pułapek, których nie spotyka się w zwykłej hali produkcyjnej.

Najwięksi odbiorcy energii w zakładzie przeróbczym

• Kruszarki szczękowe, stożkowe i udarowe, napędzane silnikami dużej mocy.
• Przesiewacze wibracyjne sortujące materiał na frakcje.
• Przenośniki taśmowe łączące kolejne etapy przeróbki i podające kruszywo na hałdy.
• Płuczki i hydrocyklony, potrzebne tam, gdzie piasek i żwir trzeba oczyścić z gliny i pyłów.
• Pompy odwadniające wyrobisko oraz pompy obiegu wody technologicznej.
• Pogłębiarki i ssawy na złożach eksploatowanych spod wody, jeżeli mają napęd elektryczny.
• Zaplecze, czyli warsztat, waga samochodowa, oświetlenie placu i biuro.

Kruszarka i przesiewacz pracują tylko wtedy, gdy zakład produkuje. Pompy odwadniające działają często przez całą dobę i przez cały rok, także w zimowej przerwie, bo woda napływa do wyrobiska niezależnie od tego, czy ktoś wydobywa kruszywo. To jeden z powodów, dla których faktura w miesiącach postoju nie spada do zera.

Rozruch linii a moc umowna

Operator systemu dystrybucyjnego (OSD) rozlicza moc na podstawie najwyższego średniego poboru w okresach piętnastominutowych. Krótki rozruch pojedynczego silnika rzadko przesądza o wyniku. Problem pojawia się wtedy, gdy w tym samym kwadransie ruszają kruszarka, przesiewacze, płuczka i pompy, a linia od razu pracuje pod pełnym obciążeniem. Średnia przekracza wtedy moc umowną, a za przekroczenia OSD nalicza dodatkowe opłaty.

Linie przeróbcze uruchamia się zwykle od końca, od przenośników odbierających materiał, żeby kruszywo nie zalegało na taśmach. Wpisanie do tej procedury kilkuminutowych odstępów między urządzeniami nic nie kosztuje, a wyraźnie zmniejsza ryzyko dodatkowych opłat w miesiącach pełnej produkcji.

Silniki kruszarek i pomp pobierają też energię bierną. Jeżeli współczynnik mocy spada poniżej progu określonego w taryfie OSD, na fakturze pojawia się osobna pozycja za energię bierną. Ogranicza ją bateria kondensatorów dobrana do instalacji zakładu.

Zimowa przerwa i rezerwa mocy

W wielu zakładach zimą produkcja zwalnia albo staje. Mróz utrudnia płukanie i transport, a budowy zamawiają mniej materiału. Moc umowna ustawiona pod letnią produkcję jest wtedy opłacana bez pokrycia, bo opłata za nią nie zależy od tego, czy kruszarka pracuje. Warto sprawdzić, czy umowa dystrybucyjna pozwala zmieniać moc umowną w ciągu roku i na jakich warunkach, bo zasady określa taryfa konkretnego OSD.

Grupa taryfowa i wybór sprzedawcy

Większe zakłady przeróbcze są zwykle przyłączone do sieci średniego napięcia i rozliczane w grupach taryfowych B. Mniejsze żwirownie, z jedną linią i kilkoma pompami, często zostają w grupie C na niskim napięciu. Od grupy zależą stawki dystrybucyjne i sposób rozliczania mocy, więc po rozbudowie zakładu warto sprawdzić, czy dotychczasowy przydział nadal ma sens.

Sprzedawcę energii zakład wybiera sam, na zasadzie TPA (Third Party Access). Zdarza się, że kopalnia położona z dala od miast nigdy nie zmieniała sprzedawcy i od lat płaci według tego samego cennika. Zmiana sprzedawcy nie wymaga żadnych prac przy przyłączu ani przy rozdzielni, a pokazuje, czy obecna cena odpowiada warunkom dostępnym na rynku.

Plan działania dla zakładu wydobywczego

• Uporządkować kolejność uruchamiania linii, żeby urządzenia nie startowały w tym samym kwadransie.
• Wyszukać na fakturach pozycje za przekroczenie mocy i za energię bierną.
• Wyposażyć pompy w falowniki tam, gdzie ilość wody zmienia się w ciągu doby.
• Zapytać OSD o zasady zmiany mocy umownej na okres zimowy.
• Porównać cenę energii z ofertami innych sprzedawców.

Dla zakładów wydobywczych liczymy koszty osobno dla sezonu wydobycia i dla zimowej przerwy, bo dopiero takie zestawienie pokazuje, ile kosztuje utrzymanie wyrobiska bez produkcji. To punkt wyjścia do naszej analizy kosztów energii i do wyboru oferty na energię elektryczną. Logic Solutions działa na terenie całej Polski, więc obsługujemy także zakłady położone daleko od dużych miast.

Najczęstsze pytania

Skąd wysoka faktura za prąd w miesiącach, gdy kopalnia nie wydobywa?

Bo część urządzeń pracuje niezależnie od wydobycia. Pompy odwadniające muszą usuwać wodę z wyrobiska przez cały rok, a do tego dochodzą oświetlenie placu, ogrzewanie zaplecza i warsztatu. Drugim powodem jest opłata za moc umowną, płacona co miesiąc w tej samej wysokości, nawet gdy kruszarka stoi. Jeżeli moc ustawiono pod letnią produkcję, zimą zakład płaci za rezerwę, z której nie korzysta.

Czy rozruch kruszarki może spowodować przekroczenie mocy umownej?

Sam rozruch trwa krótko, a OSD rozlicza moc na podstawie średniego poboru w okresach piętnastominutowych, więc pojedynczy start zwykle nie przesądza o przekroczeniu. Ryzyko rośnie, gdy w jednym kwadransie ruszają kruszarka, przesiewacze, płuczka i pompy, a linia od razu pracuje pod pełnym obciążeniem. Rozłożenie startów w czasie i uruchamianie linii od przenośników odbierających materiał ogranicza dodatkowe opłaty bez żadnej inwestycji.

Czy falowniki na pompach obniżają koszty energii?

Często tak, zwłaszcza gdy ilość wody zmienia się w ciągu doby albo roku. Pompa bez falownika pracuje z pełną prędkością, a nadmiar przepływu jest dławiony zaworem. Falownik dopasowuje obroty do potrzeb, więc silnik pobiera mniej energii przy mniejszym przepływie. Opłacalność zależy od mocy pompy i liczby godzin pracy, dlatego najlepiej zacząć od pomp pracujących przez całą dobę, bo tam efekt jest największy.

Czy zakład z kilkoma wyrobiskami może kupować energię w jednej umowie?

Tak. Sprzedawca może objąć jedną umową sprzedaży wiele punktów poboru energii (PPE), nawet jeśli leżą w różnych miejscowościach. Każdy punkt zachowuje swoją grupę taryfową i moc umowną, a opłaty dystrybucyjne nadal są liczone osobno dla każdego przyłącza. Wspólny wolumen ułatwia jednak negocjacje ceny energii i porządkuje rozliczenia. Warto tylko sprawdzić, czy wszystkie dotychczasowe umowy kończą się w podobnym terminie.

Podsumowanie

Kopalnia kruszywa płaci nie tylko za kruszenie, ale też za utrzymanie suchego wyrobiska przez cały rok i za moc zamówioną na sezon. Przemyślana kolejność rozruchu, kontrola energii biernej i moc umowna dopasowana do zimowej przerwy obniżają rachunek bez wymiany maszyn. Wybór sprzedawcy jest kolejnym krokiem, nie pierwszym.

Szukają Państwo sposobu na optymalizację kosztów energii w firmie? Nasi doradcy bezpłatnie przeanalizują Państwa faktury i przedstawią korzystniejsze oferty dostępne na rynku. Zapraszamy do kontaktu: formularz na stronie logicsolutions.pl/kontakt lub telefon: 883 005 653 lub 500 085 389.

Energia elektryczna dla pstrągarni i hodowli ryb – jak obniżyć koszty natleniania wody?

Pstrąg potrzebuje zimnej, czystej i dobrze natlenionej wody. W gospodarstwie przepływowym dostarcza ją rzeka albo źródło, ale im bardziej intensywna hodowla, tym więcej pracy wykonują urządzenia: aeratory, pompy, filtry i lampy UV. W obiektach z recyrkulacją wody prąd staje się jednym z głównych kosztów produkcji, a przerwa w zasilaniu bardzo szybko zagraża obsadzie. Dlatego umowa na energię jest w pstrągarni sprawą równie ważną jak pasza.

Urządzenia, które pracują w gospodarstwie

• Aeratory i natleniacze napowietrzające wodę w stawach, korytach i basenach.
• Pompy podnoszące i cyrkulacyjne, które zapewniają przepływ tam, gdzie spadek terenu nie wystarcza.
• Filtry bębnowe i biofiltry w systemach recyrkulacji wody (RAS), usuwające odchody i resztki paszy.
• Lampy UV i ozonatory dezynfekujące wodę.
• Wylęgarnia z aparatami wylęgowymi, często z chłodzeniem wody i oświetleniem sterowanym zegarem.
• Karmniki automatyczne i sterowniki pracy urządzeń.
• Chłodnia i przetwórnia, jeżeli gospodarstwo samo patroszy, filetuje albo wędzi ryby.

Gospodarstwo położone przy źródle z dużym spadkiem może przez większą część roku obywać się bez intensywnego napowietrzania. Obiekt z recyrkulacją działa zupełnie inaczej: pompy, filtry i natlenianie pracują bez przerwy, przez wszystkie dni w roku. Ta różnica decyduje o wysokości rachunku i o tym, jaka umowa ma sens.

Lato, czyli najdroższy okres

Im cieplejsza woda, tym mniej rozpuszcza tlenu, a pstrąg w tym samym czasie oddycha intensywniej. Latem aeratory pracują więc dłużej, a w upalne noce często bez przerwy, bo przed świtem poziom tlenu w stawach spada najniżej. Szczyt zużycia energii w pstrągarni wypada w lipcu i sierpniu, odwrotnie niż w firmach, które najwięcej płacą za ogrzewanie hal.

Dla umowy oznacza to dwie rzeczy. Moc umowna musi pokrywać letni szczyt, kiedy pracują wszystkie aeratory naraz. Cena energii ma natomiast największe znaczenie w miesiącach najwyższego zużycia, więc decydując o cenie stałej (FIX) albo giełdowej (SPOT), warto patrzeć na lato, a nie na średnią z całego roku.

Nocne napowietrzanie a taryfa

W wielu gospodarstwach aeratory pracują najintensywniej nocą i wczesnym rankiem. To ważna informacja przy wyborze grupy taryfowej. W taryfie dwustrefowej opłaty za energię pobraną w strefie nocnej są niższe niż w dziennej, więc gospodarstwo, które większość prądu zużywa po zmroku, może na niej skorzystać. W obiektach z recyrkulacją, gdzie urządzenia pracują równo przez całą dobę, różnica bywa mniejsza. Rozstrzygają tu rzeczywiste odczyty z licznika, a nie przypuszczenia.

Pstrągarnie leżą zwykle na terenach wiejskich i często mają przyłącze dobrane wiele lat temu, przy mniejszej obsadzie. Po rozbudowie warto sprawdzić, czy moc przyłączeniowa i umowna nadążają za liczbą urządzeń.

Ciągłość zasilania

Hodowca nie może pozwolić sobie na wielogodzinną przerwę w dostawie prądu. Dlatego wiele gospodarstw ma agregat prądotwórczy albo zapas tlenu technicznego, podawanego do basenów, gdy aeratory staną. Za stan sieci odpowiada operator systemu dystrybucyjnego (OSD), nie sprzedawca energii. Za przerwy dłuższe niż dopuszczalne odbiorcy przysługuje bonifikata, której zasady określa taryfa OSD.

Gospodarstwo może natomiast swobodnie zmienić sprzedawcę energii. Pozwala na to zasada TPA (Third Party Access), a linia i licznik pozostają te same, więc pewność zasilania się nie zmienia.

Pierwsze kroki

• Spisać moc wszystkich aeratorów i pomp i sprawdzić, czy razem mieszczą się w mocy umownej.
• Zestawić zużycie z miesięcy letnich i zimowych z ostatniego roku.
• Rozważyć sterowanie aeratorami według poziomu tlenu zamiast pracy przez całą dobę.
• Ocenić, czy taryfa dwustrefowa pasuje do nocnego napowietrzania.
• Poprosić o porównanie ofert sprzedawców energii na kolejny rok.

Dla gospodarstw rybackich przygotowujemy porównanie z uwzględnieniem letniego szczytu, bo to on decyduje o mocy i o koszcie energii w najważniejszych miesiącach. Tak wygląda nasza analiza kosztów energii. Szczegóły oferty na energię elektryczną omawiamy po przejrzeniu faktur z całego roku. Gospodarstwa z wędzarnią ogrzewaną gazem mogą porównać też ceny gazu ziemnego.

Najczęstsze pytania

Dlaczego pstrągarnia zużywa najwięcej prądu latem?

Ciepła woda zawiera mniej tlenu, a ryby w wyższej temperaturze potrzebują go więcej. Aeratory muszą więc pracować dłużej, często także w nocy, kiedy poziom tlenu spada najbardziej. W gospodarstwach z recyrkulacją dochodzi do tego chłodzenie wody w wylęgarni i większe obciążenie filtrów. Dlatego letnie miesiące decydują o mocy umownej i to właśnie wtedy cena energii ma największy wpływ na koszt produkcji ryby.

Czy taryfa dwustrefowa opłaca się w hodowli ryb?

Może się opłacać, jeżeli duża część zużycia przypada na noc. W wielu gospodarstwach aeratory pracują najintensywniej po zmroku i przed świtem, a w taryfie dwustrefowej energia pobrana w strefie nocnej jest tańsza. W obiektach z recyrkulacją, gdzie pompy i filtry pracują równo przez całą dobę, korzyść jest zwykle mniejsza. Decyzję najlepiej oprzeć na rozkładzie zużycia z licznika, a nie na ogólnym przekonaniu, że noc jest tańsza.

Co zrobić, żeby przerwa w dostawie prądu nie zagroziła obsadzie?

Podstawą jest zasilanie awaryjne: agregat prądotwórczy uruchamiany automatycznie albo zapas tlenu technicznego podawanego do basenów, gdy aeratory staną. Warto też znać warunki umowy dystrybucyjnej, w tym dopuszczalny czas przerw i bonifikaty za jego przekroczenie. Sprzedawca energii nie odpowiada za stan sieci, więc zmiana sprzedawcy nie pogarsza ani nie poprawia ciągłości zasilania. O tym decyduje operator systemu dystrybucyjnego.

Czy zwiększenie obsady wymaga zmiany umowy na energię?

Często tak. Więcej ryb oznacza więcej aeratorów, pomp i filtrów, a więc wyższy pobór mocy, zwłaszcza latem. Najpierw trzeba sprawdzić moc umowną, a jeśli nowe urządzenia przekroczą moc przyłączeniową, złożyć do OSD wniosek o nowe warunki przyłączenia. Warto też zajrzeć do umowy sprzedaży, bo część umów z ceną stałą zawiera zapisy o deklarowanym rocznym zużyciu i rozlicza jego wyraźne przekroczenie na innych warunkach.

Podsumowanie

W pstrągarni prąd pracuje na tlen, a zapotrzebowanie na tlen rośnie razem z temperaturą wody. Moc umowna dopasowana do letniego szczytu, taryfa zgodna z nocnym napowietrzaniem i sterowanie aeratorami według potrzeb obniżają koszt hodowli bez ryzyka dla ryb. Na tej podstawie łatwiej ocenić, która oferta sprzedawcy jest naprawdę korzystna.

Szukają Państwo sposobu na optymalizację kosztów energii w firmie? Nasi doradcy bezpłatnie przeanalizują Państwa faktury i przedstawią korzystniejsze oferty dostępne na rynku. Zapraszamy do kontaktu: formularz na stronie logicsolutions.pl/kontakt lub telefon: 883 005 653 lub 500 085 389.

Gaz ziemny dla zakładów produkcji chipsów i przekąsek – jak obniżyć koszty smażenia?

W zakładzie produkującym chipsy dużo energii zużywa się na podgrzewanie oleju do temperatury smażenia. Frytownica ciągła pracuje godzinami, a ciepło dostarcza jej najczęściej palnik gazowy, bezpośrednio albo przez kocioł i olej termalny. Do tego dochodzą piece do przekąsek pieczonych, prażalniki, kotły parowe i ogrzewanie hal. Dla takiego zakładu cena gazu i sposób jego rozliczania to jedna z głównych pozycji w kosztach wytworzenia każdej paczki.

Gdzie w zakładzie pracuje gaz

• Frytownice ciągłe ogrzewane palnikami gazowymi albo przez wymiennik ciepła.
• Kotły oleju termalnego, które podgrzewają olej grzewczy krążący do frytownic i pieców.
• Piece taśmowe do przekąsek pieczonych, krakersów i paluszków.
• Prażalniki i suszarki, na przykład do orzeszków albo przekąsek ekstrudowanych po wyjściu z ekstrudera.
• Kotły parowe i wodne dostarczające ciepło do blanszowania i mycia linii.
• Ogrzewanie hal produkcyjnych i magazynów.

Prąd zasila w takim zakładzie obieraczki, krajalnice, ekstrudery, wirówki odsączające tłuszcz, pakowaczki i chłodzenie. Gaz pokrywa natomiast ciepło procesowe, więc to on w największym stopniu decyduje o tym, ile kosztuje kilogram gotowego produktu.

Ciepło, które ucieka wyciągiem

Frytownica nie tylko podgrzewa olej. Odparowuje też wodę zawartą w plastrach ziemniaka, a ta para razem z dużą ilością ciepła uchodzi wyciągiem nad wanną. W wielu zakładach to największa pojedyncza strata energii na linii. Odzysk ciepła z oparów, na przykład do podgrzewania wody do mycia albo do blanszowania, zmniejsza zużycie gazu w kotłach bez zmiany samego procesu smażenia.

Druga strata to praca bez produktu. Frytownica rozgrzewana przed zmianą i utrzymywana w temperaturze podczas przezbrojeń albo mycia krajalnic zużywa gaz, choć nic nie smaży. Planowanie dłuższych serii tego samego wyrobu ogranicza liczbę takich przerw. Przyprawy nanosi się zwykle w bębnie za frytownicą, więc zmiana smaku nie musi oznaczać zatrzymania wanny.

Jak zakład płaci za gaz

Na fakturze za gaz zużycie podane jest w kilowatogodzinach. Wysokość opłat dystrybucyjnych wyznacza grupa taryfowa, którą nadaje operator systemu dystrybucyjnego (OSD) na podstawie rocznego zużycia, a u większych odbiorców także mocy umownej, wyrażonej w kilowatogodzinach na godzinę. Moc umowną ustala się dla poboru godzinowego, więc liczy się chwila, w której jednocześnie pracują frytownice, kotły i ogrzewanie hali. Taka chwila przypada zwykle na zimowy poranek przy rozruchu linii.

Handel gazem jest oddzielony od jego przesyłu. Tak działa zasada TPA (Third Party Access): zakład kupuje paliwo od wybranego sprzedawcy, a właściciel gazociągu, do którego jest przyłączony, dalej odpowiada tylko za dostarczenie. Paliwo płynie tymi samymi rurami, a instalacja w zakładzie pozostaje bez zmian.

Umowa dla zakładu, który pracuje cały rok

Produkcja przekąsek rośnie przed wakacjami, sezonem meczowym i świętami, ale linie pracują przez cały rok. Taki w miarę równy profil jest korzystny przy zakupie gazu, bo sprzedawca łatwiej wycenia odbiorcę o przewidywalnym zużyciu. Przy wyborze oferty warto zestawić oprócz ceny paliwa także opłatę handlową, długość umowy i zapisy o zużyciu deklarowanym na początku umowy. Część kontraktów przewiduje osobne rozliczenie, gdy zakład zużyje znacznie mniej albo więcej gazu, niż zapowiedział.

Gdzie szukać oszczędności w zakładzie przekąsek

• Odzyskiwać ciepło z oparów frytownic do mycia, blanszowania albo ogrzewania.
• Planować dłuższe serie, żeby skrócić czas utrzymywania wanny w temperaturze bez produkcji.
• Kontrolować sprawność palników i kotłów oleju termalnego podczas przeglądów.
• Weryfikować moc umowną po każdej rozbudowie linii.
• Negocjować umowę z uwzględnieniem zapisów o deklarowanym zużyciu.

Oferty na gaz ziemny przygotowujemy na podstawie rocznego zużycia zakładu i jego godzinowego poboru, bo to one decydują o grupie taryfowej i mocy umownej. Wszystko zaczyna się od analizy kosztów energii. Zakłady z liniami ekstruzji i dużą chłodnią mają też wysokie rachunki za energię elektryczną, więc oba media warto zestawić razem.

Najczęstsze pytania

Czy odzysk ciepła z frytownicy rzeczywiście zmniejsza zużycie gazu?

W większości zakładów tak, bo opary znad wanny niosą dużo ciepła, które bez odzysku trafia prosto do atmosfery. Wymiennik w wyciągu może podgrzewać wodę do mycia linii, blanszowania albo ogrzewania pomieszczeń, a to ciepło trzeba by inaczej wytworzyć w kotle gazowym. Skala oszczędności zależy od wydajności frytownicy i od możliwości wykorzystania odzyskanej energii przez cały rok, także latem.

Dlaczego frytownica zużywa gaz także w czasie przestojów?

Olej w wannie musi utrzymać temperaturę bliską roboczej, inaczej po przerwie produkcja ruszyłaby z opóźnieniem, a pierwsze partie byłyby niedosmażone. Palnik pracuje więc także wtedy, gdy linia stoi z powodu przezbrojenia, mycia krajalnic albo braku surowca. Każda godzina takiej pracy to koszt gazu bez produktu. Dłuższe serie tego samego wyrobu i sprawne przezbrojenia skracają ten czas, a efekt widać bezpośrednio na fakturze.

Czym różni się ogrzewanie bezpośrednie frytownicy od ogrzewania olejem termalnym?

Przy ogrzewaniu bezpośrednim palnik gazowy grzeje olej spożywczy w samej frytownicy, zwykle przez rury, którymi płyną spaliny. Przy ogrzewaniu pośrednim gaz spala się w osobnym kotle, który podgrzewa olej termalny, a ten oddaje ciepło olejowi spożywczemu w wymienniku. Układ pośredni pozwala zasilać z jednego kotła kilka urządzeń i łatwiej w nim odzyskiwać ciepło. Dla rachunku liczy się przede wszystkim sprawność kotła i palnika, dlatego oba rozwiązania wymagają regularnych przeglądów.

Czy zakład przekąsek może kupować gaz po cenie giełdowej?

Tak. Na rynku gazu, podobnie jak przy energii elektrycznej, dostępne są oferty z ceną stałą przez cały okres umowy oraz z ceną powiązaną z notowaniami na Towarowej Giełdzie Energii (TGE). Cena giełdowa szybciej oddaje spadki na rynku, ale równie szybko przenosi wzrosty. Zakład o równym zużyciu może łączyć oba rozwiązania i część paliwa kupić po cenie stałej. Wybór zależy od tego, jak bardzo firma potrzebuje stałego kosztu w kalkulacji cen swoich produktów.

Podsumowanie

W zakładzie przekąsek gaz zużywają frytownice, piece i kotły, ale spora część tej energii ucieka z oparami i w czasie przestojów. Odzysk ciepła, dłuższe serie i sprawne palniki zmniejszają zużycie, a właściwa grupa taryfowa i moc umowna porządkują opłaty stałe. Dopiero przy uporządkowanym zużyciu porównanie cen sprzedawców pokazuje pełny obraz.

Szukają Państwo sposobu na optymalizację kosztów energii w firmie? Nasi doradcy bezpłatnie przeanalizują Państwa faktury i przedstawią korzystniejsze oferty dostępne na rynku. Zapraszamy do kontaktu: formularz na stronie logicsolutions.pl/kontakt lub telefon: 883 005 653 lub 500 085 389.

Energia elektryczna dla winnic i wytwórni wina – jak obniżyć koszty?

Wytwórnia wina przez większą część roku pracuje spokojnie. Wino dojrzewa w zbiornikach i beczkach, piwnica utrzymuje stałą temperaturę, a linia rozlewnicza rusza kilka razy w sezonie. Wszystko zmienia się podczas winobrania. W ciągu kilku tygodni zakład przyjmuje cały zbiór, prasuje go, schładza moszcz i prowadzi fermentację w wielu zbiornikach jednocześnie. To wtedy pada najwyższy pobór mocy w roku, a jego skutki widać na fakturach jeszcze długo po zakończeniu zbiorów.

Co w wytwórni wina pobiera energię

• Odszypułkarki i miażdżarki pracujące przy przyjęciu winogron, w rytmie dostaw z winnicy.
• Prasy pneumatyczne, które w czasie winobrania pracują wiele godzin dziennie, często także wieczorem.
• Agregaty wody lodowej schładzające moszcz i odbierające ciepło fermentacji przez płaszcze zbiorników.
• Pompy przetłaczające moszcz, wino i osad między zbiornikami.
• Instalacja do stabilizacji na zimno, w której wino przez dłuższy czas utrzymuje się w niskiej temperaturze, żeby wytrącił się kamień winny.
• Filtry i linia rozlewnicza z korkownicą, kapslownicą i etykieciarką.
• Klimatyzacja piwnicy i magazynu butelek, która pracuje przez cały rok.
• Część turystyczna, czyli sala degustacyjna, kuchnia, a coraz częściej także pokoje dla gości.

Z tego zestawienia wynika, że wytwórnia wina ma dwa zupełnie różne oblicza. Przez większość roku pobiera niewiele i równo, głównie na chłodzenie piwnicy i potrzeby części turystycznej. Podczas winobrania prasy, agregaty i pompy pracują razem, a chłodzenie fermentacji nie przerywa się ani w dzień, ani w nocy.

Winobranie ustala opłaty na resztę roku

Moc umowna to wielkość, którą zakład zamawia u operatora systemu dystrybucyjnego (OSD) pod najwyższy przewidywany pobór. Opłaty od niej naliczane są w każdym miesiącu, niezależnie od tego, czy zakład akurat prasuje winogrona, czy tylko utrzymuje temperaturę w piwnicy. W wytwórni wina najwyższy pobór przypada na kilka tygodni winobrania, więc moc dobrana pod ten okres przez pozostałe miesiące pozostaje w dużej mierze niewykorzystana.

Z drugiej strony zbyt niska moc umowna kończy się opłatami za przekroczenia właśnie wtedy, gdy zakład najbardziej potrzebuje energii. Rozsądny wybór wymaga więc dobrego rozpoznania szczytu: ile urządzeń naprawdę pracuje naraz, czy prasowanie da się rozłożyć na dłuższy dzień i czy chłodzenie fermentacji nie nakłada się na pracę pras w najgorszych godzinach. Warto też sprawdzić u operatora, na jakich zasadach można zmienić moc umowną i z jakim wyprzedzeniem trzeba złożyć wniosek.

Chłodzenie, które da się zaplanować

Część zużycia w wytwórni wina wynika z decyzji technologicznych, a nie z samej ilości wina. Stabilizacja na zimno może odbywać się w instalacji chłodniczej, ale część winiarzy przeprowadza ją zimą, korzystając z niskiej temperatury w piwnicy albo na zewnątrz. Niektóre wina przechodzą też fermentację jabłkowo-mlekową, która wymaga utrzymania wyższej temperatury. Kolejność tych etapów decyduje o tym, kiedy i jak długo pracują agregaty.

Przy taryfie z kilkoma strefami czasowymi liczy się także pora dnia. Agregaty schładzające zbiorniki mogą pracować w nocy, jeżeli pozwala na to proces, a linię rozlewniczą da się uruchamiać w godzinach ustalonych z wyprzedzeniem. Grupa taryfowa powinna odpowiadać temu, jak zakład naprawdę pracuje, a nie temu, co wybrano przy podłączeniu.

Winnica, piwnica i pokoje dla gości pod jednym przyłączem

Wiele winnic łączy produkcję z enoturystyką. Sala degustacyjna, kuchnia i pokoje dla gości pobierają energię w innych porach niż prasy i agregaty, a ich szczyt przypada na weekendy i letnie miesiące. Gdy wszystko rozlicza się na jednym punkcie poboru energii (PPE), trudno ocenić, ile kosztuje produkcja wina, a ile przyjmowanie gości. Dopiero rozdzielenie tych pozycji pokazuje, gdzie leży szczyt i czy dotychczasowa grupa taryfowa ma sens dla całego obiektu.

Porządek w kosztach przed kolejnym winobraniem

• Spisać urządzenia, które w czasie winobrania pracują jednocześnie, razem z godzinami ich pracy.
• Ustawić kolejność prasowania i schładzania moszczu tak, żeby prasy i agregaty nie startowały w tej samej chwili.
• Przenieść stabilizację na zimno na miesiące, w których pomaga temperatura w piwnicy, jeżeli pozwala na to technologia.
• Wydzielić zużycie części turystycznej, żeby produkcja i przyjmowanie gości miały osobny obraz kosztów.
• Porównać rachunki z miesięcy winobrania i z reszty roku, zanim zapadnie decyzja o mocy umownej.

Dzięki zasadzie TPA (Third Party Access) winnica sama wybiera, od kogo kupuje prąd, a energia nadal płynie tym samym przyłączem. Nie musi więc zostawać przy ofercie, którą dostała razem z podłączeniem. Warunki zakupu energii elektrycznej dobieramy do rytmu konkretnego zakładu, zaczynając od faktur z ostatniego roku. Na tym polega analiza kosztów energii. Jeżeli kuchnia albo ogrzewanie pokoi korzystają z gazu ziemnego, przy tej samej okazji sprawdzamy także warunki jego zakupu.

Najczęstsze pytania

Dlaczego winobranie wpływa na opłaty przez cały rok?

Ponieważ moc umowną zamawia się pod najwyższy przewidywany pobór, a opłaty od niej płaci się co miesiąc. W wytwórni wina ten najwyższy pobór pojawia się przez kilka tygodni zbiorów, gdy pracują jednocześnie prasy, agregaty i pompy. Jeżeli moc dobrano z dużym zapasem, zakład płaci za nią także zimą, gdy pracuje tylko klimatyzacja piwnicy. Rozłożenie prasowania na dłuższy dzień i rozsądna kolejność pracy urządzeń pozwalają zamówić mniej.

Czy stabilizację na zimno można przenieść na zimę?

Często tak, choć zależy to od stylu wina i harmonogramu butelkowania. Stabilizacja na zimno polega na utrzymaniu wina w niskiej temperaturze, aż wytrąci się kamień winny. Prowadzona w instalacji chłodniczej wymaga długiej pracy agregatów. Zimą część tej pracy może wykonać chłodna piwnica albo temperatura na zewnątrz, co zmniejsza zużycie energii. Decyzję podejmuje enolog, ale warto ją podejmować ze świadomością, ile ten etap kosztuje w poszczególnych miesiącach.

Czy winnica z salą degustacyjną i pokojami dla gości powinna mieć osobne rozliczenie?

Warto to przynajmniej sprawdzić. Część turystyczna pobiera energię w weekendy i latem, a produkcja jesienią, w czasie winobrania. Na jednym punkcie poboru energii te dwa profile się nakładają i trudno ocenić, która część obiektu odpowiada za szczyt. Osobne punkty poboru pozwalają dobrać grupę taryfową i moc umowną do każdej części osobno. Czy to się opłaca, zależy od układu przyłącza i kosztów jego zmiany, dlatego zaczynamy od analizy faktur.

Czy własna instalacja fotowoltaiczna pokryje zużycie w czasie winobrania?

Zwykle tylko częściowo. Winobranie przypada na wrzesień i październik, gdy dni są krótsze, a produkcja energii ze słońca wyraźnie niższa niż latem. Agregaty chłodzące fermentację pracują też wieczorem i w nocy, kiedy instalacja nic nie wytwarza. Fotowoltaika dobrze uzupełnia zużycie piwnicy i części turystycznej w słoneczne miesiące, ale szczyt winobrania i tak trzeba pokryć energią z sieci, dlatego warunki umowy zakupu pozostają ważne.

Podsumowanie

Wytwórnia wina płaci za energię w rytmie winobrania, choć przez większą część roku pobiera niewiele. Moc umowna dobrana pod kilka tygodni zbiorów, chłodzenie prowadzone bez planu i wspólne rozliczenie produkcji z częścią turystyczną to najczęstsze źródła nadwyżki w kosztach. Uporządkowanie tych trzech spraw nie wymaga zmiany technologii.

Szukają Państwo sposobu na optymalizację kosztów energii w firmie? Nasi doradcy bezpłatnie przeanalizują Państwa faktury i przedstawią korzystniejsze oferty dostępne na rynku. Zapraszamy do kontaktu: formularz na stronie logicsolutions.pl/kontakt lub telefon: 883 005 653 lub 500 085 389.